vn.

VIII»

Tres mundiplaga$ nomi*oati

Ortum, Occaiura,

6c Meridie*

Ecfipfis fup-plenda*

I.

LH.

III.

Vide SVm-bola S* Ore-goiij. V.

Hebr,

Harim, Escali

Catio

PSALM

Quia neque 7 ab Oriente,neque ab Occidente , ne-que a defertis 'montibus:* quoniam DEUS judex'eft,

7. Quia neque ab Oriente, Gratce o it xn ti;ic-oJwv, quia nec ab exitionibus &c. verum LXX.inrelligunt Orientem, ubi Sol egreditur adcolluftrandum terrarum orbem* Euthymms,Ter egreffum , ffoJW, inquit, Solis ortum intelli -git, quemadmodum & alibi, cum aitj A fummocoelo egreftio ejus . Exitus igitur, 'Orienseft, &pun&umillud, undefub diluculum Sol egre-ditur, A defertis montibus , id eft, a Meridiei.Solitudo namque vaftiflima in Judaea fpe&ar‘kd meridiem : hinc Delertuin dixit, cum-»meridiem dicere vellet. Catferum hoc genusloquendi docet, neminem judicium divinumeffugere pofle, cum DEUS fit immenfus.Eclipfis five Defe&ns, figura qua pleno intel-letlui verba nonnulla fubtrkhuntur, a Caf-fiodoro fuppletur hunc in modum: ‘Quia ne-'que ab Ortente , neque ab occidente , neque a defer-tis montibus , addendum, deeft Dominus, ut te_u'non poftit agnofeere, cum eum totum ubi-que conflet efle pratfentem. Euthymius fub-audit ; Nihil latet . Nihil profe&o in futurijudicij tempore Deum poterit latere. Omnia'parefeent illi, qoacunque quidvis fuerit in re-gione perpetratum. Quam ob rem nolite->fcelns aliquod committeVe; hon enim late-re Deum is poterit , qui in eum deliquerit.Cauftam‘reddit iftius fcientiae, Quoniam Deusjudex efti DEUS ubique prafens, quo te_>auferes ab oculis ipfius ? ille eft aquiflimusjudex, qui Unicuique Vel poenas velpr^mia-»Conftituic, pro eo ac fequifque gerit, Potesetiam apofiopefm his & id genus alijs expli-care modis: Neque ab Orientali plaga, ne-que ab Occidentali, nec a Meridionali, quampartem verfus Judaa profpicit montes Ara-bi* defert*, patet effugium , licebit vobis eva-dere , erit auxilium pratfto, Vel liberatio: quo-niam DEUS judex eft * nullo conclufus lo-co, conveniendus & femper & ubivis. VoxHebraica Hanm fignificat etiam elevationem*.hinc Marcus Antonius Flaminius, & FelixPratenfis verterunt; Quoniam neque ab Oriente,'neque ab Occidente, neque a deferto exaltatio vo-bis erit, aut veniet, quoniam D E U S, qui eftubique \ & a quo fe nemo poteft fubducereJ»,judex eft: is hunc, qui fuperbns eft, humi-liat, & hunc qui eft humilis, exaltat: ut adeonon fit vobis faculras extollendi vos, & exal-tandi cornua veftra contra judicem Deum_».Cardinalis Cajetanns; Non ab exitu Solis (utfupradi&um) exorientis; & non ab Occiden-te 1 , & nona deferto , celfitudir.es , nempe homi-num pendenr. Dignitatis nullum eft empo-rium : nufquam terrarum venales funt hono-res & potentia, fed a folo Deo funt* qui cunilit judex,

U S LXXIV. 695

Hunc humiliat 'l 8 & huncexaltat : * quia 9 calix inmanu Domini vini meriplenus mixto.

Et inclinavit io ex hoc inhoc: verumtamen faex tiejus non eft exinanita: bi-bent omnes peccatbres ter-rae.

8. Judicium hoc loco , rtihil aliud eft,quam gubernatio. Quoniam igitur DEUSjudex eft, & ita praeeft mundo gubernando,nihil ut geratur ineo, nifi arbitrio ipfius, utconftituat res humanas , prout vifum fuerit,non tribuenda funt vel fortuna, velinduftrianoftr®, quacunque cernuntur in mundo mu-tationes. DEUS hunc humiliat \ & hunc exal-tat : utrumque pro meritis juxta uniufcujuf*que vitamaut certe ob altiflimas juftiflimaf.que judicij divini rationes alium honorat,aii itm reprobat: Dominus pauperem facit, & di-tat : humiliat & fublevat . Sufcitat de pulvere'egenum> & de fler cor e elevat pauperem, utfedeatcum principibus , 1$ folium gloriae teneat, i .Reg.a.Vv.7. & 8. .

, 9* Quia calix in manu Domini vini metuPrimum animadvertas necefte eft, in litterisian&is Vinum & Calicem fiepe fignificare di-vinam iram, poenas & fupplicia improborum.DEUS unicuique velut ex calice tantum poe-narum profundit, non qnantptn ex condignomerebatur, fed quantum clementia vindicisfufficere decreVit. Sume calicem vini furoris hu-jus de manu mea , inquit Dominus Jeremiaacap.2 f. verf, 1 y. & propitiabis de illo cunilis gen-tibus, ad quas ego mittam te, Apocal, cap. 14*verf 16* £f hic bibet de Vino ira Dei, quod mi-fitim eft mero in calice ira ipfius . Deinde viiiimeraci fieri mentionem , ad fignificandam-»atrocitatem poenarum^ Jam ad noftrum-»Pfaken redeamus , qui cauftam affert, obquam Deus alios hnmiiiet, exaltet alios; Quiacalix , quifynabolumeft poenarum acfuppli*ciorum; calix ille furoris & divina vindi£hein manu Domini eft, ex qua nemo impiorum-»Viribus fuis eXcutier, Calix ille vini meri, nondiluti aqu& mifericordia, fed mera fupplicio-rum atrocium feveritate fpumantis : calixplenus mixto , Genebr. plenus veneno * & rebusinfe6lis. Calix eft non unius modi Vino ■, fedvariorum generum uvis ingenerofam ac ve-hementem potionem eXpreifis turgidus: quapermixtione ficut vinum redditur violentius,i»a etiam, poenarum variarum collaris fym-bolis, acerbiora fiunt fupplicia cruciandorum.Dicere valt David hac metaphorl, Deum vin-dicem abundate tormentis tam acribus, quammultis ac varijs. Non perturbet tibi cerebrumcalix vini meri, idemque plenus mixto : calixvini meri dicitur, quia non eft dilutus aqul

mife-

ix*.

^ IuftiffimaDei funt ju-dicia,

Vinu Sc Cr-lix» fymboli*irai Dei,

Vinumrum feveri-tatem figni-ficat pgnaru,

Calix fym-bolum poe-natum;

Calix vinimeri,magni-tudinem pacinarum;Calix plenusmixto, va-rietatem pce*narum figoiificat.