Ambr.

Pfalm. 44 .Symmac.

Fafcfeaf.

l.Rtg.io,

Arabrof.

Orthuf.

Richard.

8

Lib.I. Adamus,fiue Iefus conceptus.

§. X.

Adami operatio prima ciria r Paradifum : fa prima &fuautor operatio Chrtfli circa Alariam Virginem*

I

Ntcr amceniflimas vitae innocentis delitias,vnum opus a—diuina prouidentia Adamo procuratur,ne otio torpeat,fed fuaui operatione fefe exerceat circa Paradifi culturam.Hoc opus,hic iuauiflimus labor erat Adamoinimirum,quoexcolebatur Paradifus.Datusitidem fuienon abfimilis la-bor Iefu Domino,cuiuspraecipufi,& fuauiflimu opus fuitMaria V irg. Operatus eft Dominus faluce in medio terrae,vbilpinas,& tribulos reportauitpro fru&u.Vnum Mariaeopus fuit Iefu meo,& praecipuum , & abfolutiflimum, &fuauiflimum,quale erat Adamo opus circa culturam Para-difi.QubrefpiciensD.Ambr. lib.z.in Luc.htuv.Dominusre-dempturus munium,operationem futim ivehoautt a matre,vt perquam falut omnium parabatur,eadem prima fruttu[alutis hauri-ret ex pignore. Itaque primu Saluatorisopus fuit V.Maria exquo non equidem fpinas,& tribulos,fed floridas fuauitatesSaluator perciperet.Et quando de virginitatis cultura om-nimoda fuauitas Iefu non adfpirat?Is erat tit.Pfal.44. p[al-mus pro iis,qui commutabuntur,filiis Chore . Vbi Symmac.tefteHieron.legit c rr<»ffj/>^Hf pro floribus flliorumChore, fiue vt paf-iim dicitur, filiorumcaluaria. Quid flores cum caluario?Sanecaluarij filijin Iefu meo,'fic tribulos,&lpinasproducebantjfpinofa erat & fenticofa tota res caluarij-.vnde ibi rofae,vn-defpin*?Qua parte Virgo Maria ftabat,&in fe omnes vir-gines repr*fentabat,Saluacoris opus,& fuaue,& floridumreddebat.SicD. Pafch./it.i.f» P/W. 44 - ad Virgines fatur:

Quoniam vos e(Hs,qu& fecundam nobilitatem generu flores eflisZcclefia.qut, virore pudicitia,,&(plendore cafla ddeclionis fponfeferta componitis,& coronam /pineam mutatis quotidie in glori Atriumphantis. Corrupta terra,fpinofum oftendit cultoremfuunuat Virginea Mari* tellus floridum oftendit fuumoperarium: fic enim operatur Iefus in Maria,vt minimepunttiones recipiat,fed triumphos agat floribus redimitus,non aliter atque in opere fuauiftimo , floridiftimo.Sancfuaui flimam,pr*ftanriflimamque operam nauabat Dei fi-lius in culturaarui virginei.du accubat ibi. De Salomonisthro no dicitur, 3 . Reg.io. Non eft fattum tale opus in vniuerfisreghis. & fimiliter cap.7. dicebatur:S»^r capita columnarumepus in modum lilijpofuit.Qax gloriofiflimein Maria Deipa-ra perfe&a funt: in illam enim ingrediens Deus,tale opusfecit,quale non eft fadum in vniuerfis regnis, virgineamcarnem auro Diuinitatis texenstnec deftitic ab opere, fedin dies excrefcere faciebat in Matre puritatis lilia. Vnde D.Amb.apudDion.Carth.Ssr.j.^ Concept. Maria,ziv.lncompre-henfibilis incotoprthenftbiliter operabatur in Matre,&Sol ipfeiu-ftitiftfiSel [api enti e. fempiternt in mente Genitricis fua clari/[mifplenduit,calefecit,peregit gradofifime & quafi continue Diui-

niflimus colonus virginei agri,non ibi otiabatur,fed miracontinue operabatur,quibus agrum c*leftithefauro diui-tem in immenfum ditaret.Quippeait Carth.in lerm.j.deAhnunt.Cww Maria Dei filium concepifet,& portaret eum in*v tero,quis cogitare queat,quantis fupernarum charifmattbu*gra-tiarum implebatur quotidieiVere D.Amb.ait,lncomprehenflbilitincomprehenfibihter operabatur in Matre. Implebat animam eius[aptent i a falut aris Splendoribus,charitatis diuina ardoribus diui-narum contemplationum fuauitatibus. Nihil virtutis requires,<^uod in virgineo Mari* Paradifo non operatus fuerit diui-niflimus eius colonus,& filius.Ex quo aiebat Richard a D.Xaurent. vetuftusauthor,vc qui floruit abhinc quadrin-gentis annisjini.lib.delaud.B.Mari*cap. 5 .Not 4 »^«/»,^«o<iquia illa nobilis virgo Ifrail futura erat Mater Dei, thalamusSponfi,dile8a dileffi.vnica vnicitideo Dei filius fingulariter,imbmirabiliter in ipfa voluit operari , vt qua pretium vniuerfitatis^debebat parere , cum flatu quolibet vniuerfitatis haberet aliquidcommune : eum toniugatis quidem commune habuit partum

prolis:cum continentibus votum caftitatis,ium virginibus perfeue-rantiam 'virginitatis',vt dum continent es,conjugatas,& virginos,partu fuo redimeret,fimul &fruftus trigefimus,fexagefimus , &ctntefimus proueniret. Ecce quam diuine operatur nouusAdam in virgineo Paradifo,quem incolit.

§. XI.

Vt A damus Paradifumftc Deus conceptus Alariam perfe immediate cufiodtt,ne Angelorum cuji odia indigeat,

On folum Adamus fa&us eftParadifi cultor,fed & cu-ftos,ait enim ,vt operaretur,euftodiret illu, qui hortus

N

paulo poft,& romph*am verfatilem,& Angelum pro cu-ftodia tenuit,vbi iuftitia floruit originalis , per vnum om-nium corporalium regem Adamum manebat firmiter cu-ftoditum.Non equidem in flatu innocenti* requifiti funtfatellites,nec arma inuenta pro Paradifi cuftodiajvnus rex,

& dominus Adamus per feipfum florentiffim* fedis erae! cuftos.Habuic hanc gloriam Maria,qu*,vt fub iuftitia ori-; ginaliflorebat, Angelorum nullo indigebat pr*fidio, exI quo regem omnium creaturarum,& Deum intra pur ifliraatenuit vifcera. Quid faceret cuftos in Paradifo, vbi pecca- 'tum non erat,& Dominus omnium erac.?Sane crediderim,prote< 5 lionem,& progreffus Mari* non fuifle a Deo Ange-lis,aut alijcreacur* permiftbs,fedipfumDeum per fe ip-fum fic inuigilafle Mari* , vt licet illa haberet Angelorumomnium famulitium,nullius tamen indigeret auxilio. Aie-bat Gabriel Luc. 1. Spiritus SanSlusfupetueniet in te,&virtus Luc.UAlti fimi obtibraitt tibi. Quae verba fic expedit Carthuf.ferm.i.de Annunc. circa verba Euangdiy.virtu* Altiftmiftdeft,omnipotentia Patris fummi,obumbrabit tibi, ideftfuam potefta- Q ai thuf.tem immenfam tua capacitati contemperabit , vt eius efficientia,

& influentiam ferre queas. Sic que immediate per fe exercebit inte, quod facit in alus per caufas fecundas , naturales. Ex quoDeus Mari* thalamum intrauic,ibiquefecit potentiam inbrachio fuo,quam per Angelos aliis probet prote&ionem,

& cuftodiam,eam per fe ipfum pr*ftat Mari*,vt habens infe Deum,nullius cuftodiam,fiue auxilium requirat.Cant.8.fic mirabundi introducuntur Angeli loquentes de Maria: Cant. 8»Qua eft ifta,quAafcendit de deferto deliciis affiutns,innixa fttperdile8um fuumtV nus diledlus confpicitur luxta Mariam,cuifoli ipfa innitatur, nullius alterius,vel famuli brachiu re-quircns.Quofpedans D. Philippus Abbas lib.4. in Cant.cap.i.fic angelicam admirationem elucidat:^* eftifta,cuifohdatur excellentia /pedalis,vt mulier nulla tipofterior fit Aqua- *lis,vt noftro etiam videatur iam patrocinio non egere f Plane ha-bens Maria dileftum filium,cui innitatur,non eget fulcro,nec patrocinio AngelorumJ:|de quo videndus 1. tom.iaEuangcl.hiftonam,lib. i.cap.7.§. 17.

§. XII.

Sicut Adamus,fic Cbrifius fub obedientia fumpfit vittaufpiciam \ vtriqucenirn praceptum a Deo tmpofitumefl, Adamo recens facto,Cbriflo in primo conceptionisinflanti,

Q Vo die, vel qua hora, Adamus primam vidit lucem,inParadifo ponitur,& praeceptum accipit,quo abftine-re lubecur a fcienti* bom,& maliligno.Sic enim aitGen.

1 .PfACepitque ei dicens tEx amni ligno Paradifi comede. De ligno Gen. 1 .autem [denti a, boni, & mali,ne comedas. Neque putandum efthoc pr*ceptum fuifle Adamo fanftiflimo tunc pofitum Bonau.abfq U e magua ponderis ratione,quam tradit D.Bonauen-tu ra,inpr*fenriaapud Lippomanum,inquicnsiDeusprohi-buit homini efum illius ligni,propter meritum obedientia acquiren-dis ex parte hominis,&propter oftendendii iurifdiftionis fu a impe-dii in homine. Praeceptovetatur efus ligni alioquin licitus,vt fic pur* obedieti* meritu acquirat homo,& diuin* iu-tifdidlionis imperiu in homine innotefcat.quem ^ tali efi»arcebat,non aliqua rei malitia intrinfeca,aut difeonuenie-tia,fed folum pr*ceptum pofitum. H*c cum Adamo faftafunt,nec miror,quando fimul & vitam humanam,& pr*ce-ptum diuinum haufitChriftus Dominus. Vix Deus homom virgineo Paradifo apparuit conceptus,& in eodem con-ceptionisinftanti Pater homini illi diuiniflimoreuelatom^nem oeconomiam Incarnationisjliberationem humani ge-neris non aliter,quam per acerrimam mortem crucis per-agendam,cuius liberationis,& Redemptionis per crucempr*ceptum illi pofuit;pr*ceptum,inquam,cuiusperfeue-rantia in libera poteftate amantiflimi filij foret. Adeo vtquoties homo Deus Chriftus a Patre peteret ablationer»pr*cepti,illud ftatim placidiftimus,& l*tiflimus Pater fuf-penderet. Pofito autem pr*cepto paterno,non erat liberiIefu a Redemptionis human*per crucem via defledlereierat tamen femper illi liberum Patrem rogare pro fufpen-fione pr*cepti,qu* oratio *que grata effetDeo, ac ipfaadimpletio pr*cepti, quod per illam folueretur.& liberimaneret Iefu omnes mortis,& crucis occafiones arcere.

Quod infinuat Iefus Matth.a 5 .vbi Petro, impedienti eiuscemprehenfionem,dicit:^» putas,quia non pafjfum rogare Pa -trem meum,& exhibebit mihi,&c. Et quidem libere poteratIefus,quoties volebat,Patre rogare,pro fufpefione pratcc-

ptis