Lau. Iuf.

Bern.

Anaft.

i

Proclus.

Aso:.),

io Lib.I. Adamus,fiue Iefus conceptus.

flandam hominibus falutem j fed vt offenderes excellen-tiam imperij diuimni,vc pulcherrimum fpe&aculum face-res Ueo,& Angelis,& hominibus, dununarum gratiarum& virtutum mana terminum verentur praecepti diuini.Ac-cepifti pr*ceptum,vt ubftrueres Adami inobedientisora,nc putaret difficiliorem fuifie viam 1’uam praeceptis obli-tam,& inde magisarduamafefuiffeobedientiani petitam,quando humani cordis eft in vetitum niti. Accepifti prae-ceptum , vt puriflimae, defxcatiffimxque obedientiae im-pleres praeferiptum , non enim pura obediemia efL, qua:libere,& line vlla obligatione,& lubicdlione formali exi-ftic. Pro quo ait D. Laurentius Iuffiiianus, Opufcul.deContemptu mundi,cap. 5 ?. Duplex praceptumprimushomo ha-buit,vnum natur a ai c» fodiendam bonum datum ; alterum di-fciplina ad promerendum bonum promiffum.Quod quidem bonummelius non poterat mereri,quam per puram obeduntiam.qm tuncmera tft, quando prteeptum ex [e obligat,&non ex alia caufa.ltZ-que vtpura elfet obedientia Adami, non datur illi diuinaeVoluntatis lignum,fed praeceptum iili imponitur. Et polipauca t Hanc obedientiam experimento opens Chriftus didicit,hanc tonjummatus tn crucecompleuit. Proinde quifque Chriftia-nw difeat a Chrifto iujfa diurna perfure, & fantie fibi traditoobedire mandato. Et quidem paratus erat Iefus, vel ex lignovoluntatis paterna:, nullo expe&ato praecepto , ad opuscurrere, quod non tam erat forma obedientis fubditi,quam diligentis amici.At voluit pura: obedientia: formamimplere, praebens fe obedientem fubditum fub praeceptoconftriftum ,vt inde homines difcantiufla diuina perfice-re,& diuinis mandatis obedire,in quo conliftitobcdientiapura. Quoforfan refpexit D. Bern. in Sententiis,inquiens:Dominum Iefum Chriftum fubire crucis, mortis ignominiam ,tria quidam pneipua coaffione voluntaria compulerunt.Filialis,& pura obedientia. qua prioris inobtdientii piaculum folutretur.Expende illud .filialis, & pura obedientia, nimirum, obedien-tia Chrifti fuit purilfima,dum per illam,ex praecepti obli-gatione , offendebatur humanitas Chrifti Deo formalicer,Sc effentialiter fubdita : quo in immenfum extollebaturimperium diuinum, diuinaque iurifdi&io.

§. x 11 r.

ts4damo adiutorium fimile prottifum efi. Vbi quam fefemutuo adiuuent Deui , & horno in Chrifio adreparandam humanam falutcrn,

C Reato Adamo, & in Paradifo conftituto , ecce qualiDeum tangit alia folicitudo , nefolus efiet Adamus,quo totum diuinum conlilium de mundo creando implc-ret.QuareaitjGen.a.Nflfl e/i bonum hominem ejfe folum,facia-mus ei adiutorium fimile (ibi. Et quid faceret folitarius Ada-mus in vaftitfimo mundo, nili ei prouifum effer adiuto-rium, cuius focietate minimefcnciret moleftiasfolitudi-nis ? Nec crediderim in folo Adamo abominatum fuiileDominum folicudinem , lediam tunc illam m rota homi-num natura abominabatur j & limiliter curabat hominipraeffantiffimum diuitiitatis adiutoriumadiungere. QuodnotansDiuus Anaftafius Sinaita,in Examer.libr.^.aic , .D«/>Dominus Dem.-Non eft bonum,hominem ejfe folum. Etproptereaei vnitua eft Detts Verbum,vt non fit amplius homo folut.fedcumDeo totus, non folum in vna quidem hypoftafi, fed etiam ei pervirtutem w«r»r.Nihil poterat homo folus bonitatisacqui-rere ; nihil poterat ad reparandam humanam falutem j &,quod magis mirere,vbi homini mors per reparatoris mor-tem erat abforbenda,nihil ad talem rcparation.m poteratipfa fola Diuinitas. Datus eft Deus Verbum homini adiu-toriumj& datus eft homo adiutorium Deo Verbo;& dumDeus,& homo fit Chriftus, ipfe ex valoreDei, & palfionehominis habet,vnde humanam polfit repararefalutem.Dequo fapienter Proclus, homil. deChrifti Natiuicate,apudConcilium Ephcfinum,toro.<5.c. 7 . Venit quidem Deus ad fat-uandum, fed & pati quoque illum oportuit. At quomodo vtraquehac fieri potuerunt ? Homo puru* faluare non poterat, Deus folusfati nequibat. Quid igitur t Ipfe Emmanuel Deusfaftus tft homo,0» id quidem quod erat,faluauit i quod vero faftumeft,paffionesfubiit Ecct tibi, quam fe mutuo adiuuent Deus & homo inChrifto,vbi in Paradifo virgineo cdiunguntur.Sane & ho-mo requirebat adiutorium Dei, & Deus non poterat, linehomine,per mortem hominem redimerc.Huc voco illudApocal- C.$. Et vidi in dextera /edentis fuper thronum librumferiptum intus,&foru, fi'gnatum (igillit feptem.Et audiui Ange-lum Deifortem,pr aditant em voce magna : Quis tfl dignus aperi-

re librum,& foluereftgnacula eius?Et nemo poterat in caelo,nequetn terra,neque fubtus terram aperire librum,neque refpicereillttm.

Sane liber ille erat tota exeeutio Redemptionis humana:,

& oeconomi* Chriftian* , quam perficere,nec Angelus,nec daemon, neclblus homo, nccfolus Deus poterat.

Quid tunc? Aftumne erat de homine ? Abfir.imo vnus delenioribus dicit loanniflenti, Sc deploranti hominem:Ne(fueris ; Ecce vicit Leo de tribu luda , radix Dauid aperire li-brum. Quando nec Angelus, nec homo folus , nec Deusfolus poteft Redemptionem humanam per mortem perfi-cere, eccetibi Leo, quiillam perficiat. Et quis tantuseft Leo ? Nimirum Leo de tribu luda , fyoc eft, filius lu-da:, & radix Dauid. Sane vc erat de tribu luda , liceratde domo Dauid: vtriufque enim erat filius, & luda:, &

Dauidis; cur ergo mutatappellationem , Sevocans eumfilium ludar, maluit vocare Dauidis radicem? Erant equi-dem in fortiflimo ifto Leone dua:natur*, humana,& di-uir a: fecundum humanam eratfilius Iud*, & Dauidis fi-lius ; fecundum diuinam erat radix,& origo,tam horum,quam vniuerf* creaturae. Merito ergo vbi dicirurhomi-nem redemilfe, & fimul dicitur luda: filius,& radix Daui-dis:nifi enim in illo conuenirentnatura,qua radix eft om-nium^ natura,qua eft hominis filius,minime polfetpermortem reparare humanam falutem.Sapienter ait Rup.ibilib. 4 . Cur ergo , vt de tribu luda,non ita dixit , de Jlirpe,vel fe-mine Dauid ? Videlicet,quia tali diffione caufam non tetigiffet, Rupcrt.vnde Leo ftt,(fo> vnde vincere petuerit. Chriftus namque vndede tribu luda eft, & ex femine Dautd, non vnde Deus eft,nequeinde mortem vicit,aut re jurger e potuit: fed inde homo eft,0 indetanquam agnus mori, vel occidi potuit. Magnificentius ergo dt-Sum eft,radix Dauid,quia ficut radix vitem,fic patrem fua car-nis Dauidem portat Chriftus fecundum fuam Diuimtxttm, &c.

Explicari oportebat in Chrifto, & humanitatem',& Diui-nitatem conuenifle, vc ille folus crederetur proficere re-parauonihumanaepotuifTe.VndePaul.Ephcf.i.ait: Mirifi- AiEph.i.

cauit nos in dileSt Eilio f uo. In quo habemus R edemptionem perfanguinem eius,remiffionempeccatorum. Ad qua: verba pulchreait Proclus vbi (uptx.Qui vntuerfam naturam ex nihilo pro-duxerat,ex Virgine humanam naturam ajfumit, ajfumptdmque proclus.in mortem contradit, eumque in modum Redemptionis pretiumdijfoluitjuxta illuddn quo habemus Redemptionem per fangui-uem ipfius.Orem ftupendamiEiufmodi nunquam fuit,nec eft,necerit,quam vnus,ille,&folus ille, qui,fecundum dispenfaticta nex Virgine natus eft Deus.fimul horno, Vt filius eft,indiuul/amcum Patre vnionem retinettvt vero rerum opifex,nullius viria-tis indiget. vt autem mifericors,immenfa,inexhanftaque mi feri-Cordia,atque fympathiapollet .-deniquepontifex digniftimuseft,qui apud Patre intercedat. Horum autem omntum mhil vnquamfimtle,nihil aquale in alio quopiam compertas. Compone mo-do haec verba Procli cum Apocalypfis citatis: hic dicitProclusrE iufmodi nunquam fuit,nec eft,nec erit,quam vnusil -

le,&c.\c\ Apocal.autem dicitur!Er nemepoterat in ceelo,nec interra,neque fubtus terram uptrire,&c. Et quidem dum in coelofolus Dcus,& Angelus inueniebatur,& in terra folus ho-mo,nec in caelo,nec in terra inueniri poterat,qui falutemhominibus praeftaret,quando nec Deus fine homine,nechomo fine Deoifed Deus & homo Chriftus potuithanc fa«lucem confummare. Pro quo eleganter dicebat D. Leoferm.i i.de Paff .Cernendum eft,ad quaprouehatur humilitas in-firmitatis,#? ad qua inclinetur altitudo virtutis, quid fit, quodcaro fine verbo non a£it,0quid (it ,quod Verbum fine farne nonefficit, Sine Verbi enim potentia non conciperet Virgo,nec pareret;& fine veritate carnis obuoluta pannis infantia non iateret. SineVerbi potentia non adorarent Magi puerum nouo fydere declara -tum;<& fine veritate carnis non tuberetur puer in JEgyftu trans-ferri,quem Herodes cupiebat occidere,Sine Verbi potentia non di-ceret vox Patris mijfa de caelo,Hic eft Filius meus dile8us,in quamihi bene coplacui:&fine ventate carnis non prot tft aretur loan-nes,Ecce Agnus Dei,ecce qui tollit peccata mundi.Sicnec homofine Deo fibiadiundlo , nec Deus fine homine poterant,iuxta diuina decreta,lalutc humanam confummare,in cu-ius consumacione fefe mutuo Deus, 8c homo adiuuarunc*

Ico*

§. XIV,

A?dumo data Eua in adiutorium fimle;Chrifio vt datae fi Mana. Fbi quam efficax Maria patrocinium ,

N Otiflimum eft,quale adiutorium parauerat DominusAdamo, nimirum , parauit illi pulcherrimam fpon-fam Euamjde cuius adiutorio & laeta ageret vitam,& filiosgigue&et, & ad fanfte, honefteque Ymcu4um inftruerec.

Hoc