4Q Libi. Adamus,fiue lefus conceptus.
Vfal.i} u
Chi-yfipp.
Cmt.6.
Meth$d.
18»
Bruno.
erga homines ftudium. Nullum circa animalia negotium inhac Verbidiuimconceptionegradiatur, tota ibi cura eft dehominibus liberadis.Vt haec Verbi Incarnatio fieret,clama-bat Pfaltes i $ t .Surge Domine in requtem tuam,tu & Arcu Sun -SUficatioriutut. Petit Dauid,quod veniat Deus ad carnem,&petir, quod veniat cu Arca Quae Arca?An Arca Noe,ad libe-raqdum humanum genus fadta ? Et quidem cum optaffechominum libeiationem, merito poflet optare Noemi Ar-cam dodlam homines leruare. Sed quia Arca Noe anima-lia etiam iuugit in liberatione,merito refutaturjvt ofteoda-tur Dei Filius dum venitad carnem,nil habere cum anima-libus, fed cum hominibus iuftificandis. Ait Chryfippus Ie-rofolym.hom.de Maria Deip Domine in reqmem tuum,tu & Arcu SanUificationu tua. Arcu non eu , in qua erunt om-nium animalium gener u , vt in Arcu Noe, quu fluiluanti* mundifugiebunt naufragium. Surge in nquiem tuum , tua requies eftVirgo,&eiut vteru*. Surge,nam ni/itu exurgase finu Patris , ge-nu* noftrum quondam lapfum non refurget. Non admittitur inDei aduentu Arca,qux feruet animalia;fponfa,quaf anima-libus gaudeat , fed quat fola pro hominibus faciat. De hacaiebat ille C.ant.6. Vnu efl columba mea, perfeSla mea , vna eftmatri [ua. De fibi copulata natura humana loquitur Dei Fi-lius,& illam vocat columbam. Quid eft commune colum-bx,& humanitati Chrifti?In columba perpetuus, &infepa-rabilisconui&us cum hominibus exprimitur j quse erat vir-tus propriiflimahumanitatis Chrifti, dum a primo conce-ptionis inflanti flammis amoris in homines aduritur. AitD.Method.orat d Caftie.apud Bibhoth. Phocij : pojftt quisSpxnfam dicere carnem ejfe intemeratam Domini, cuius tau fu Pa-tremdeferurt , &in terram huc defeendit , illlqueper Incarnatio-nem copulatus eft.Hinc figurate illam columbam appellauit , qtibdanimal fit cicur,& fub teffis degens,conuiffuque hominum delege-tur. Nec breui fex dierum fpatiO' paflfa eft Adami vxQr effecum viro, maluit fola per hortum errare, & cum ferpentecolloquium inire, Non fic humanitas Chrifti jquxvbi co-pulata fuit Verbo in vtero Virginis, ita Verbo haefit , itahominum ftuduit faluti , vt vix alias reputaret delicias,quam effe cum hominibus; Vere ex hoc vocatur columba,quae fub teftis manet,de.ledlatftrque hominumconuiClu.NeAdamus eflet folus, accipitEuam vxorem, fed poft vxo-rem acceptam,adhuc Adam us folus relinquitur,& fola ipfamauult conuerfari feris , quam haerere viro. O gelidumpe&us fponfae circa fponfam fuum ! Non fic Dei Filiusnubit .quidum concipitur, fimul defponfatur in Paradifovirgineo,fibi copulans humanam naturam,quae poft Deum,nil fic tunc amat, vc negotiari diledlorunrproximorum au-Xilia.Pfal. 18.de Verbi Inc&ri 3 ationc,ait:I» Solepofuit taberna-culum fuum , & ipfe tamquam Sponfus procedens de thalamo fuo,exultauit vtgtgas adeurrendam viam.Expende illud ,tanquamSponfus procedens, nec enim gradum facit vita,in quo Sponfusnon appareat fibi habens adiun&am Sponfam fuam. Ada-mum quis credar Sponfum, illum folitarium videns ? Quisfiliorum habendorum curasin Adamo auguretur, aut m-Eua, cum vtrumque videat ad folitanam feftinare vitam,&illum fine .sponfa contemplationi intentum , & hanc fineviro conueriari cum brutis ? Gratior humanae foelicitatiDei Filius,cum primumterit virgineum Paradifum,non fo-litarius,fed Sponfus eft j & Sponfus Dcus,& Sponfa huma-na natura, in primo defponfationis mftanti, ardenter fefti-nantad hoc,vt vel fummis doloribus regenerent in fan£li-tate filios. Huc accedit D.Bruno,lib. de ornamentis Eccle-fiae,cap.j,.inquiens:P rocejfit igitur tanquam Sponfus de thalamofuo : quia non folus,fed coniugattss,de Virginis vtero exiuit. in quovidelicet vtero Dei Filiu* nuptias fecit, vxorem duxit ; & ,priuf-quam nafceretur , humanitatem uo&ram fibi conmnxit. Exultauitautem ad currendam viam.-quiavt hominem redimeret, falua-tet,ipfam cum gaudio fuftinuit paffienem. Non folus,non folita-rius manet Dei Filius i fed in Mariae vifceribus fibi Sponfamadiungic, & iam tunc fimul Sponfus,& Sponfa exulrant adcurrendam fpiritualem nuptiarum viam , fefe offerentesPaftionis doloribus , vt fandfos filios acquirant. EquidemAdamus & Eua,fi magis fponfos, quam folitarios agerent,poflentin Paradifo producere filios omni fan<ftitate,& foe-licitate confpicoos. Sed gelidum illorum pe&us nulla teti-^git foelicium filiorum cura. Heu gelidum in filios peftpsEua?,& Adami IO ardens Chrifti pro hominibus regeneran-dis flamma!In primo Incarnationis inftanti,iam ibi nuptis,iam ibi Sponfus, & Sponfa, iam ibicontemnuntur dolorespro filiis fuftinendis, iam ibi filij regenerandi numerantur,ditatur iamjbi, pafflone copteropta , exultatio de partu.Quidquid milio inftanci tradatur a Dei Filio, co tendit,vt
ftabiliatur generis humani familia. Quo fpedhns Guarr.Abb.fer.i de Anmmt.&itlHodieitaque Sapientia adificcre coepitfibi domum corporis noftriin vtero Virginis ud &dificandavrvni-tatemEcclefis. angularem lapidem de monte fine manibus abfet-dit. Ab hac ergo die Dominus virtutum nebtfcum, fufeeptor nofierDeus lacob, quia hodie eft Domini affumptio noftra , vt inhabitdfgloria in terra nefira.Sic ibi.
§. ii.
Adamus de tot acceptis donis , de tot dotibus nihil altericommunicat: Dei Filius in ipfo accepta, humana natur Ainflant i ,ft totum in omne genus humanum effundit»
Q Vis numeret Adami glorias, Adami doces cum vita, 8 ccum vxoreformofiftima acceptas ? Et quidquid foelix,quidquid decoru,quidquid regium,quidquid landtu,quid-quid gloriofum accipit ex Deo in Paradifo, fic accipit, vepoflit illud transfundere in filios.Id quod docetcommuni-ter Theologi ad z.fent dift.zo.tk D.Jhom.i.part.q.zo.At Ada-mus inter tot dona accepta , inter tot dotes virtucu fex falcediebus affluens non cogitat eaS communicare alicui. Paffuseft omnia bona perdi,quam ad filios trafirent.Non equidemhoc venit de Filij Dei fpiritu,qui in tantum diftulit fua om-nia effundere in homines,in quantum diftulit aliquid dehominibus accipere.Vbi aute in Manae Paradifo accepit DeiFilius humana carnem,hoc eft,naturam hominis re&am, inomnique cumulo perfe&am gratiarum, &r vjrcutum , nihilmoratus eft, fed in eodem inftati illam ipfam acceptam na-turam facit viam effe,per quam fefe totum in filios adoptio-nis effunderet.Ait D.Bafil.Sel.Orat.in Annunt.^«i informaDei erat, ferui formam fufeepit, qua peccati feruos hac ratione inpriftinam dignitatem reftituat,coele (lique Patri eiufmodi filios ex-hibeat , qui ad fui ipfius formam densso funt inflaurati, Quotquotenim receperunt illum , dedit eis poteftatemfiliosDet fieri, Vc ipfeaccepit efle Filius hoministfic fe effundit,vt dederit aliis effeDei filios. Apocalvp. 4. Dei fedes loannioftenditur Iridisarcu tota circundata,habes enim : Et iriserat in circuitu fed»fimilis vifioni fmaragdina. In qua Iride diuinaeincubente lediVerbum incarnatum merito intellexit Ansbertus , & alijnon pauci ,vtait nofter Viegas in praefentij/^.j. Sed illudnotandum , quod addit textus,nimirum : Et tn conspectu [edumare vitreum fimile cryfiallo. Mare cryftalliuum opponiturVerbo incarnato,non aliapotiori ratione , quam vt in mari,veluti in fpeculo tota appareat Verbi incarnati oecono-mia. Et quid mare cum Verbi Incarnatione poteft. haberecommune ? Ait de mari Pfalm. 103. Hoc mare magnum(pa-tio fum manibus. Habet equidem mare manus fuas, quot flu-mina mare intrant,tot funt maris manus, & manus non ar*&se,fedampliflimae,fed latiflimat,& qti£vincant munificen-tiflimas quafquc manus. Suis enim arenis lic mare ar&a--rur, fic intra fe continetur, fibi totum habens, vt extra are-ns limen praefixum,nihil emittat vndarum. At per partes il-las, perquas fluminarecipit, non ficardatur, fed vtaccipisfluminum aquas per eundem a]ueum acceptarum aquarum,fuas,per longum fpatium,effundit largiflime aquas. Videresfingulis diebus, vt mare accipit partiulum in fe fluuiii.& vcftatim per ipfum flumen furfum totu fefe effundit mare. Sicprorfus diuiinim Verbum ante Incarnationem parce,& in-tra ftridiflimam menfuram profiliebar i vbi autem accepiccarne,quafi mare per acceptos riuos,omnia fuain homineseffudit ,& transfert. Pulchre ad hate Iobitis „Monachus,lib. 5.de Incarnar.cap. 17. apud Biblioth.Photij , ait : Ideo
carnem Dominus induit , fpp in mari Deitatis fua, noflrt condi-tionis guttam fufeepit, vt mortale a vita abforberetur , atquein vniuerfum genus beneficium effunderet. ECCC tibi, vt dllli-nitas Verbi mari comparatur j mare accipit flumina,accipitaquarum riuulos, &non per arenofa Ittora , fed per ipfosriuulos acceptos profilit,& exundans fefe in largiflimafpa-tia diffundit. Sic Diuinitatis mare,in fe noftrx conditionisguttam fufeipit, &accepta hac gutta,fine mora illae in vni*uerfos homines beneficium effundit.Hucaccedit illud Ioan.nisi. Verbum carofaflum eft,& habitauitin nebis. Expende fe-quelam i vbi Verbum Venit accipere carnem noftram , to-%tumque fe carni immerfit, noft ibi ftagnatum eft,imo indeexundans ad vmuerfos homines inhabitandos fefe extendit.Ex quo monet Theodotus hom.z.de Natiuitate Chrifti,ha-bita apud Ephefinam Synodum : Si enim dignum Deo habita-culum te ipfum confiitueris, in te quoque habitatum defcendet,e*finon ad eum modum , quo in Chrtsium. In Chrifio namque
omnit
\
Guary;,
Bafil.Sel.
Apo f.4.
Ffal, ioj .
lobiufc
Iean.fr
Theodot.
•4