•1

I

b?

i

ii»»

r

%

I

v.

Lib.I. Adamus, Hue Iefus conceptus.

Ambr.

voluptas,. AParadifoeiiciuntur , 1 nvafiam releganturter-jam, vt vidus, veftitujfque> &familise fubeant curas: quidtunc ? Nilprius in ili jis exprimitur, quam virginitatis cor-ruptio : immediate enim poft: eiedionem , ante omnia alia,ait textus : Adam vero cognotut vxorem fuam. Equidem in-aer faeculares curas' fic ferpit voluptas, & prolis habendaeamor, vtqui vjrginitatem colere amat, neceflum habeat,feab illis ex»ere. Rem pulchre tractat D. Ambr. in Exhor-tatione ad Virg. wquiens: Tales ergo e fote fili], quales Adam& Eua in Taradtfo fuerunt. De quibit* fcnptum eft , quod poftea-equam de Paradtfo eft eieBtts Adam , cognouit Euam vxoremfttgm , illa concepit , peperit filium , cui nomen Abel . Me-

lior itaque fecundus , quam prior frUBus, quia ifte immaculata*,ille maculofu*, Jfie adharens Deo , & totus a Domino , ille mun-dana , terrena poffeffi». Ntl vobis fit , filij, cum pojfefiione fa-culi,nec terrena vobu pojfefiftonis vllos vindicandos effe (ortitus ar-hmmini. Et quid faceret terrena pofiefsio, nifi corruptio-nem lerere } Impleant terrenae pofieffiones, faeculares cu-/ rae, eos , qui carnis voluptatibus feruiunt: at qui virgini-tatem cupiunt colere, a terrenis curis quam longilfimeabfcedant, & appropinquent cceleftibus. Aiebant iH i PfaL136,Super flumina Babylonis , illic fedimus, & fleuimus, dumTfd.iy6. recordaremur tui,Sion. In/alie ibus , tn medio eius fuffiendtmus or «gana noftra. Qux verba putantur dici a virgineo choro,dum. inter fluenta huius mundi, mente nefeiunt voluere nifi ea,quae coeleftia jfunt, & fuperna. Et quale ftudiuro has vir-gines commendat? Illud nimirum , fufpendimus organa no-fircty hoc eft , fic curamus ipfos corporales fenfusin altumefferre,ne vel ad modicum pertingant terrena, & inferiora,

§. iv.

RefmreUio cx cuiufuis infantis conceptioneprobatur+

P Oft ABelis mortem,dum iterum concipit, & parit Eua,nefeio quid lam adumbrat refurredionis:vocac enim re-cens natum Seth,quod nomen eft refurredio. Rupertus ad-dic etiam nominis rationem,dicen s:i-ofu*t mihi Dominus,vel Rupert.Vt legie Chryfo il.Sufcitauit mihi Dominus femen aliud pro Abel.

Et cur conceptionem pueri vocat fufeitationem ? Ait Chry- Chryfoft.foft. Vide quomodo non dicit ,dedit mihifed excitauit mihi Domi-nus. Vide quomodo non abfcur e nobis hoc verbo refurreBionis pri-mordia oflendat. Ec quidem quifquis potentiam Dei figurantisfemen humanum fluidum,& aqueum in creaturam rationa-lem perpeaderir.poteft fufpicari poffibilitatemrefurredio-nis. Sapient 7. dixerat de fe Salomon : ln ventre matris figura-tus fum caro } depem menfium tempore , coagulatu* fum m fanguine 7 *

ex femine hominis. Qux verba ponderans D. Nilus orat. x. inPafch.dum audit fluidum femen , aut fanguinem figurari aDeo in hominem , non dubitat a mortis puluere poflehominem fufeitari. Sic enim fatur apud Biblioth. Pho-tij: Tanta ars efi piBorit, in fingendo, vt etiam aqua naturam infimulacrain ventre formet , hoc mihi magis mirandum videtur ,quam ipfa refutreBio, ibi enim e puluere mortuus formatur,^ figu - Nilus*lus vas & terra format } nofiris artibus fimtlia repnfentans; hic ver •nuda quadam gutta faBorum efi lutum , & e gutta fit animal ra-tione praditum. O artem eu aqua fimulacra formans ! Et non hoc

quorum vlu fordefcanr. Ait D. Method.lib de Caftitate, folummirum efi .aquam fculpi tnfimulaerum animatum,fed intut

Method.

Celojf.i.

Nilus.

fanj.q.

Ambrof.

formariftuBuans jemen. Sanguis enim indeque bulliens femen huc,atque illuc nutans,& ngre fiabile facit illi* decumanis agitatumfiuBibt**, animata tamen fi atuaperficitur, O piBorem in fluBuanttlinteofecure pingentem ! Sanguis enim tanquam'linteum fubiacetformato foetut. Hafic e gutta cogitans fiehletn artem,refpeBu figmen-ti f terra non ambigo. Quoties enim video artificem ex aqua conden-tem flatuum,melius illum Jlatuas i terra credo facere. Quemadmo-dum enim fi quis m aqua pingit liter ar,&lineeu ducit fidem melinatn cera eas ejfcrmabit : fic fluxo femine pingens,& fculpens membra,facilius m tertam membrorum figuras pinget ,& formabit. Et quiante vllum virtutis meritum fic corporis tn vtero curam gejfit , pofiopw virtutum quomodo terram dijfolutam fine honore relinquet jNec verbulum tanto refurredionis afiertori volui detrahe-re,ne debitor ledori permaneam; argute enim , & pulchreformationem in vtero,& fufeitationem in fepulchro interfecomponit.Vcrobiqueconftruitur humana ftatua ivtrobi-que depingitur humana imagoipidur a? lfhteuna in fepulchropuluis eft,in vtero feminis liquor,&fluitans fanguis. Quif-quis ergo in fluduanti linteo fecure pingit imaginem , ean-dem non reformabit,folidam materia pulueris nadus?Quif-quis efluido liquore fculpit ftatuam,non fatiusfefeiufoli-da tnateriaoftend^tftatuarium ? Paul, ad 1. Cor.if .refurre-dionis negatores premens ftlisobiicit exemplum grani femi-

nati,fatus: Infipienstu quod feminas,non viuificatur^mfiprius mo-riatur. Et quod femina*,non corpus 3 quod futurum eft,femwas , fed * * *

nudum granum,vt putajtritici,*ut alicuius ceterorum. Deus autem,dat illi corpus ficutvult. Quod exemplum pulcherrime ex-agitat D.Nilus,vbi fup.homil. 1 .in Pafch.oftendens,quomo-do ex vno grano corrupto, Scdiflipato, educat diuina ma-nus non vllum aliud granum,fed multa etiam grana : quodlicet plurimum ad refurredionis oftenfionem faciat , ta-men adhuc illam euidentius putat in conceptione infantisdemonftrari.Etenimait:£>«00j0<£o h&comniafpicegrana exvntegrano corrupto oriuntur ?Hoc vero efi multo mirabilius refurreftio -ne. Nam tunc quidem mortuos } quos natura accepit ^reddit: nunfivero multa pro vno mortuo ad regenerationem grana profert. Odementiam Gentium incurabilem ! Vident terram tradentem agri - vcole,que non accepit. Creatori vero reddituram,ques ille prius mor- bfUif?-tuos credidit , fperare volunt. 1 dei & Paulus feminum exemplovtitur,quanquam clarius habeat exemplum de infantibus, e vul<~ua matris prodeuntibus. Termatur enim tanquam in fepulchro , ijpvtero nondum e ni fi ens infans,natuu, fafeiis inuolutus , & fimi-lis efi mortuo , fafciisfepulchralibus circumferipto. Nam mortuo-rum quidem vultus arci iit s cenclufus eft, os ia vtero mutum , mt 1-

apud Biblioth.Photij : Ab antmabus diflum exifiima : organaenim habitacula fua appellant , qua fufpenderunt d funibus cafii-tatis , vt laquearia tangerent , ne rurfusdetraBa intemperan-tie lacu volutarentur. Hoc femper agat virginea mens,quaevelit lafviuhe maculas, lordefquecauere i fufpendaror-ganafua, fuftollat ipfos corporeos fenfus , caftitatifqueamore illos alliget bonis fupernis; difficile enim erit,quddad terrena defeendentes, intemperanti* lacu non voluten-tur. Omnibus in Chnfto'viuentibus dicebat Paulus adCoJof. cap. t. Quid adhuc tanquam viuentes in mrnido decernitu i Ne tetigeritis , neque guftaueritis , neque contreBa-ueritis : quAfuntomnia imnttrituipfovfu.QuTtiiCZdwlT-gines applicat S.Ambrof lib.3.de Virg. Quid adhuc, inquit,velut viuentes de hoc mundo decernitis f Ne tetigeritis, matta-minaueritis , ne guftaueritis, qua funtad corruptionem ipfo vfuCorruptela enim abtffe debet d raftis. Itaque carnis & mundi fe-felite curam : quia cum Chrifiorefurrexifiis , qua furfumfuntqu&rite ,vki Chrijius eft. Abftudiofis caftitatis fic debentabtffe corruptibilia bona, fafcularium rerum cura, vtnecmanibus tangi, nec oculis cernipofllnt. Vnus Chfiftus fur-fum .xiftensfufpenfos cafhtatis amatores habeat , quemvnum fturfumafpicientes, fallar, fi corruptelam vllam pa-tiantur. An enim D. Nilus homil. 1. de Afcenf. apud Bi-bljioth. Photij : Quando in ccclum oculos conuert imus , corruptio-nem natura deponit. Videt enim fupra eorum , qui infra mortuisut,refurreBtonis radicem Chriflum Dominum. O lucrum ex dam-no proueniens. Itaque vbi furfum afpedamus, vbi fyrfum exi-ftenti Chrifto figimus oculos , corruptionem a nobis able-gamus , & inferti radici refurredionis, eum integritatis ha-bitum fubimus, quo erimus in refurredione. Hinc Domi-nus ad fe virgineam fponfam vocans aitCanc.4.EV»i de Li-lano,jfonfa mea,venide Libano. Alij legunt, Veni huc d Libano',qux enim puritatem , candoremque Libani imitatur, pe-riculose degit, nifi fefe totam in fuperna transferat , vbiChriftus eft/edens ad dexteram Patris. Id quod tradans D.

Ambr.in Exhorc.ad Virg.ait:^<f« kucd Libano Ifionfa, ades hucd Libano, tranfibis ,&pertranfibis Non folum tranfit virgo , fedttiam pertranfit , qu&feflinatadfponfum. Tranfit ftculum,per-tranfit ad Chriflum,velquta ea.qufi, Chrifiofededteauerit,tranf-tundoad caelefiia,terrenapertranfeat.yix equidem fecura inue-nietur virginitas i nifi poft omnes terrenas curas dim i fias,fefe aliigauerit furfum exiftenti Chrifto.

<7£tf*4‘Cognouit quoque adhuc Adam vxorem

filo,™ > } nus O* pedes in ventre tanquam in tumulo extenduntur. Matri*

P P 9 ltque nomen , ggr^iumfcetibutfepulchrumeft, & fepulchrum quidem fcetori-

CilM> Seth,dicens t Pofuic mihi Deus femen bus non carens. Talis fcetus formatus in fepulchro , formantis nu-alilld pro Abel, quem occidit Cain. Sed & tum vocatusfequitur. Quid igitur tali paulus exemplo vti cum

Seth natus eft filius,quem vocauit Enos:ifte T' f " ’ ‘ d wV 7 > Pr*r

* . f L ftantem quidem aliam rationem lequutus fuit Paulus, fi*-

coepit inuocare nomen Domini. | soilitudi^em refurredionis ex feminibus trahens j fednop

dubito.