Cap.Ill. Adami filij, &: mors.
§, I*
Raro h vno & temporalia , & fctan* dona
fitccrefcunt.
N Afcicur Ca(In, in quo prxftantiflima quaeque bona co-aceruantur, m illo primogenij munus cernitur, gau-dium mactis ,& l<etiflimae poffeffionis aulpicium v nafeiturAbel omni dono vacuus , nullum in illo gaudium expri-mitur,nulla poffeflio, fed omnimoda vacuitas, & ludius,&plandtus. Sic Cain interpretatur poffeflio, Abel vacuitas,fj-ue ludus interpretatur. Hic tamen gratiae diuinae donismulto apparet cumulatior, quam frater : cur ergo in quofunt & primogenia, & matris gaudia ,& bonorum poffef-fiones $ non iiroul grandefeunt dona gratiae > vel , in quodona gratix funt , cur ad eundem non aduolanc & bonaomnia, & gaudia temporalia ? Equidem nefeio quam interfefe rixam habent diuina&temporalia bona , quae raro invno morantur. Ad haec enim fapiencer aiebat SidoniusApol. lib,7. £pift. 6 .Quin potius/irequiras,ordinis res tif ,vt &dtues hic purpura,byfsoque veletur, & Lazarus htc ulceribus , (3*paupertate feriatur. Ordinis res efl ,vt dum in hac allegorjca ver-famur JS-gypto, pharao incedat cum diademate , ifraelita cum co-phino. Ordinis res eft , vt dum in hac figurata, Babylonis fornacedecoquimur , nos cum leremi* PfiritaUm Ierufalem fufpiriofisplangamus vlulatibus , & AffurfaftU regio tonans SanilerumSancla conculcet. Hun,c fapienter & erudite putat rei rnun-dialis ordinem culriffimus Aluernorum Praefui, quod tem-poralis foelicitas, & gratia diuina, aut raro , aut nunquamper eundem currant callem. Qua mundus & natura fuoseffundunt fauorum amnes , vix illae gratia vllura gradumfacit. Fuerant Ifai filij maiores natu , florentes aetate , bal-theo infignicimilitari, erat & filius paruulus reiedaneus,nullo honore infignis,fed in erepro ouiculas pafcens. Mit-titur ad hos Samuel',vc vnum ex illis deputet diuinae reci-piendae gratiae : i. Reg. 1 6. Vocantur ergo Ifai flhj in exa-men, feruato ordine, & honore natiiutatis, & primogeni-tus adftat, deinde fecundus , rurfustertius,tandem ad-duxit Ifai feptem fuos filios coram Samuefe .- & ait Samuel adIfai,Nonelegit Domimu ex tit. Cur fic per tot iuuenes errant& Samuel,& eorum pater f In promptu equidem apparetcaufa i nimirum,quia diuinae gratiaedeputatum quaerebantper ordinem naturae,& dignitatis : cum alius diuerfiflimusiit ordo gratiae i vt vix gratiae ordo cum naturae, dignitatif-quemundiahs ordine valeat commorari. Ait enim D. 13a-fil.Sel.orat. 14. Vockndi ordo, nafcendifequebatur ordinem , &proprium gratia non reperiebat. Equidem ordinis efl res inmundo, vt alio fluant naturae bona » & alio fluant dona di-urnae gratiae :haecin reiedlaneis , & vltimis folec inueniri,iJfa in grandibus & primatibus :vt videantur potentes , &diuites fine Deo viuere, & qui Deo implentur , cum omnitemporali iadlurainiiffe padtum. Hinc patet, quitn abiedlecogitent,qui terrena bona flbi coaceruantes , inde putantad coeleftia obtinenda ampliflimum iter parari. Longiffimenamque a terrenis bonis afeendere debet quifquis diuinisamat ditari. Diledtae Tuae dixit Dominus Cant. 4. Sicut tur-eis Dauid collum tuum,qua adificata elicumpropugnacitlu. Collinomine totus corporis habitus,cxcelfus, eredlus, ac firmusexplicatur , qui per turrim Dauid exprimitur,qux vocaturab Efdra lib.2. cap.$.turris magna,& eminens , &miruminmodum celfior erat turribus aliis, vtpote quae, tefte Niffe-no,ho mil. 7. aedificata fuit ad hoftium aduentum praeuiden-dum , &fimul ad irruentium impetum repellendum. Sedcur neceffum fuit diledlam animam,a Deo munitam, tantaecelfitudinis turri comparari ? Sane vt quo magis erigitur, &eleuatur turris,eo magis a fe terrena omnia longe facit j ficanima vtperuia fiat diuinae gratiae, coeleftiumquebonorumfit particeps, a terrenis bonis debet elongari. Quo refjpi-ciens Procop. cap.i.Ifaiae fatur: Turris autem excelfa ipfa efl,ad vrbis falutem hofliumque profpiciendum acceffum comparatafpecula,quala qua nobis k Deo ad bonarum rerum ohferuationem ,malarumque vitationem collata mens e fi. Eam vero non decet def editu (ibi in tcelum terrenis rebus parando laborare. Expende abillis:E*/w vero nondecet de reditu fibi in coelum,&c. Quippe ftul-tuseft bonae mentis labor , in coaceruandis terrenis Urnis,vt per illa reditum fibi ad coeleftia paret » terrena enim &coeleftia mutuo fe excludunt, & ille magis coeleftibus fefcaptat, qui prorfus terrenis caret.
£rt\a dt Ckrijlo figm.Tomd.
§. II.
Corporatu [ubflantia iaElura nihil vero ,#* perfeftohomini adimit.
KTVllusqui nafeitur Adamo filius , dicitur primifrater,nifi vnus Abel,ait textusinfra, cap. 4. de Eua: Peperitfi-lium.vocauit nomen eius Seth,dicens:p.ofuit mihi Detf* femen aliudpro Abel. Filium vocat Adami , fed non vocat illum aliorumfiliorum fratrem. De Abel autem ait :Peperit Cain.dicenSipoJfe.-di hominem per Deum. Rurfufque peperit fratrem eius Abel. Curde folo Abel maluit Spiritus ianCtus exprimere, quod cffccprimogeniti frater,ei prorim in omnibus «qualis?EquidemAbel fic nafcebatur quafi nihil terrenae poffeflionispoffef-furus;, jmb quafi exutus omni coiporali fubftantia; vtrum-que enim ab initia nomen exprimebat, fiue ludium fignifi-cet,vt communiter dicunti liue liguihcetvacuitatem,vtalijmalunt. Oftenditautem Dei fpiritus nihil perfedto horninideefle,etiamli definr ilii quaecumque pertinent ad corpora-lem fubftantiam , quando Abel,quae lpla vacuitas omniumvidebatur , adhuc erat primogeniti naturae humanx perfe-dtillimus frater. Deficiat tibi licet quidquid corporeum eft,non cadis a perfedlionehominis, fed in illa maxime confir-mans.Ait Paul.i.adCoi'inth.4.£»<*f is,qui foris efl nofter hamo, ^ ^corrumpitur : tamen ts qut tntta efi,renouatur de die in diem-E-CCStibi & perduntur omnia corporalia,& externa,& tamen in-timior, & perfedlior homo & vegetior,S^robuftior apparet.
Vt fapienter dicat Sidonius ApolUib,7.epift.^. Certum fcio,maximum effe remedium interioris hominis ,fiin hac area mundi Sidoi},,variu paffionum fiagellfi trituretur exterior. Perdas licet quae-cumque exteriora, & corporea,nihil de perfe&ione homi-nis perdis i imo nunquam te magis perfedle inuenis, quamvbi omnia corporalia perdis. Idem Paul. 2. adCorinth. 11«de raptu illo,quo fublatus fuit in tertium coelum locutus,dicir.Scio hominem r aptum,fiue tn corpore,flue extra cor pus,nefeio. *»£<*/«**«Aliena quidem putabat a perfedtione hominis omnia cor-poralia, quando dubitat, an fimul rapta cum homine fue-rint in coelum.Quidvis,Paule,fi hominem Icis raptum,quo-modo dubitas & cum homine corporalia fimul rapta efie? ■ *Nonrie & homo conllat, & anima, & corpore,vbi ergo fuithomo, ibi corpus interfuit ? Se^ hoc eft proprium homi-num coeleftium , quod fefe & perfedtjori modo, & clariorieuidentiainueniant,etiam cum nihil corporeum in feinue-niunt. Acute ad hxc ait Claudius Mamercus lib. 2. de liatuanimas, cap. 12, Vi deamm,quod certum fibi Beatus Apofiolus,qutd-ve fateatur incertum .r aptum effe hominem fcttUn corpore,an extracorpus,nefeit. Animaduerte iam aliud hic dici hominem,adiud cor mpus,Et fic cum corporene, anfine corpore raptus fit ,hafitat, feipfumtamen effe non dubitat, biihil lux perfectionis requirit j nihilfuo homini deficere reputat i humana omnia in fe integrainuenit,vt non liceat dubitare feipfum efie, etiam ctim nihilcorporale reperit. Crede mihi, poliunt omnia corporaliacorrumpi,& deperdi,abfque eo quod aliquid adimatur ho-mini perfecto. Sic dicebat Dominus,Luc.p.Vulpesfouesuha- ^i- 9 *bent,& volutres cali nidor,filius autem hominis non habet, vbt ca-put fuum reclinet. Expende differentiam veri, & perfedti ho-minis ab animalibus,& volucribus: hxc in tantum cenfen-tur effe, in quantum habent corporalem vidtum : hominisautem filius perfedlus , & conflans tunc etiam oflenditur,quando non habet, vbi caput fuum reclinet,q uando om niacorporalia desiit illi.Hinc Exod.28.ait Dominus Moyfi-.F*-ciefquevefiem fanfla Aaron fratri tuo in gloriam,& decorem. Etnon facit paruam quxffionem Expofitoribus,cur cum veftcs Exod. 4 %,prouiderie Dominus AaroniiMoyfi nunquam dicitur vellesprouidiffe? Remfpluit Chryfofl. hom.in eum jocum apudBiblioth.Photij dicens:S« Deusfiolis illis acquiefcebat, quomodoMeyfem ante Aaron non induit? Vt difeas non ea Deo fetiora effe ,
&perfe 8 o ad fui ornatum fufficeoe virtutem.Dzfmt temporaliaomnia,dtfint & veftes, defint & villus,nihil de$ft,quod re-quirat homo perferus habens virtutem,
i m.
cwrjt f t ftcttlaribus expediat,quiv$lit feruare in-tegritatem virgineam,
l^fOIo in praefenti prxterire , quod fere omnes Patresnotauerunt de parentibus primisiij enim dum fine vliacura in Paradifo exiflunt , non laboratum cibum fperantesa ligno vitae,virgipes fun t,nec illis in mentem venit carneis
jP a voluptas.