Si LibU.Iacob, fiue Chriftus in vtero.

nuda protexit. Dcdirque pulmentum,& pa- |nes,quos coxerat,tradidit.

§, XVIII.

T cernineiitn ingenium efi vultus,& format mutare .

E Ccetibi fimplexillelacobi iam non Iacobi faciem, fedEfauportatlaruas. Additispretiofis veftibus, & hoedo-rum pelliculis,qui minor,& lenis erat,in maiorem , & pri-mogenitum Efau pilofum efformatus apparet. Quam qui-dem larualem formationem non Iacob vir fimplex , fed ma-tris eius Rebeccx cupiditas de filio promouendo excogita-llit. P/transtilla cibos , & veftibus Efau valde bonti induit eum,pelliculdjque haedorum circumdedit manibus,&c. Et quidem vnafoemiuea cupiditas eft,qux nouic& vultus , & formas mu-tare. Ait enim Clemens Alexand.lib.j.Pxdag. cap. x.lnva-ritu autem format fe mutans tertia eft cupiditas : qua plus quamProtkeus marinus demon varius,nunc hanc,nunc illam,nunc altamfiguramfufcipit,&ad libidinesfiupraadulteria allicit. Orn-is ia enim facit cupiditasomnia effingitvult fucum facere,vtoccultet hommem. Huc tendit foeminea cupiditas,vt nihil hu-manae naturae appareat,fed abditis colorum fucis,& pigmS-tis,& lapillorum varietatibus,& veftium, varix in dies for-mentur figurae. Quod ingenium datum mulieribus ab An-gelis defercoribus, ait Tertull.lib.de habitu muliebri , fa-tUS '.lUi.fcilicet, Angeli,qui de caelo ruerunt,proprie, f* quafi pecu-liariter faeminis inflrumentum if/ud muliebris gloria contulerunt:lumina lapillorum,quibus monilia vanantur-.circulos ex aetro,qui-bus brachia ardamur,^ medicamenta ex fuco , quibus lana colo-rantur i &tpfum illum nigrum pul aerem, quo oculorum exordia pro-ducuntur. Expende il la: proprie & quafipeculiariter foemini* con -tulerunt,&c. quippe foe minis appropriata funtinftrumentaomnia variandi vultus , occultandxquenatiux formae fublaruali alia Vcfapiehter dicat D. Nazianzenus mulieri com-ptae i interne Hecubam,externi Helenam refers : cum enim in fedeformis effet vt Hecuba,iic,quod natur* erat, fucis &pi-gmetis oc ( cuIcarat,& pinxerat,vt propter picturam videre-tur exterius in Helenam mutata. Quod foeminarum inge-nium abominatus D. Ambr.lib. i.de Virgin. iw.Hinc illa na-fcuntttr incentiua vitiorum,vt quafittt coloribus ora depingant,&de adulterio vultus me ditentur adulteria caftitatis. Quanta hacamentia effigiem mutare natur *, t piduram querere ! Amentia fTcet

fit , tamen mulieribus eft adnata i & nefeio an aliquid fibigratius foeminae agant ,quamhastransformaciones forma-rum. Pulchre enim canebat Prudentius in Amartigenia.t* ec enim contenta decorelngenuo.externam mentitur faemtna formam*

Tadet facrtlegos matrum percurrere curas:

Muneribus dotata Dei,qua plafmata fucolnfriunt,vt pigmentis cutis illita,perdat.

Quod fuerat,falfo non agno fcenda colore.

Hac fexuam ale fortis.

Haec fanejgit foemincus fexus male fortis in commutandisformis,&vultibus:& fapientiffime in iis yocatur male for-tis , licet enim fexus fcemineusinfiimiffimusfit ad alia, ta-men in hoc malu.vc natur* formam occultet,perdat , & ef-tormet aliam,forciffimus efi.Quas difficultates non fuperet,quosignes non vincatfcemina , vt intortis crinibus gau-deat?Merito D. Cyprian.lib.de hab. Virg. dum docet ab An-gelis malis hoc ingenitum in mulieres venifle,ait:i/Zi ocu-los cirtmduilo nigrore fucare, & genas mendacio ruboris inficere,& mutare adulterinis coloribus crinem,& expugnare oris , & capitis. veritatem,corruptela fu* impugnattone docuerunt. Expende illud,axpugnare oris, & capitis veritatem i nowenim aliter faeminxfele ad oris cultumaccingunt,ac validiffimi bellatores , &fortiffimi ad expugnandum munitiffimatn arcem. Quantaiis fortitudoneceffariaefi, quxflammantes globosdefpi-ciat,qux volantes in fe mortes contemnat ? Quotfpiculaeifdem neceflaria funt,quot tormenta,quot fnex machinx,qux xreos licet muros & quatiant,& conterant ? Credide-rim te ftupere fortitudinem expugnatorum arciumi & mul-titudinem armorum,& machinarum bellantium. Sed iis noninferior aggreditur mulier expugnare, 8 c delere natiuam fa-ciem. Multa ad hxc pigmentorum venena parantur j multaferrea fpicula,quot vaja.tot machinx tormentarix afcifcun-tur,flammantes ignes contemptui f«nt,& vulnera ,& dolo-res contemnuntur.. Et pretio fanguinis , & contemptuignium fortjflimeinftant exterminare facies fuas, & nouoscreare vultus.

§. xix.

ffr&fiantiffmi viri e/i pro aterna benedifliotte confecjutnda,

& communicanda,in vanas figuras,& per/bnasfe/c cjformare.

M irabar ftrenuum virum Iacob fuftinuifle alienis induivcflimentis,& hoedinis pellibus adornari, vt Efau feratIaruam. Et hoc ftrenui viri efi , .iic laruali figura quafi intbearro alterius perfonam agere ? Equidem quod viles & ef-foeminatihiftriones agunt pro vjli lucello;hoc&ftrenuivi-ri poffunt efficere pro benedi&ione xterna comparanda, vcin varias perionas velint efformari. Ait D.Paul.i. ad Corinth.^.SpeSlaculum faci i fumus Deo, Angelis,& hominibus.Vbi nofter I ’ 0pofuit, speHaculum, Grxcus legit, Theatron. Itaque Paulusnon refugiebat fic vitam fuam componere , ac fi effet intheatro,fefepaffim efformans in figuras, & perfonas varias.

Ad hxc enim fatur D.Hieron.inca,o.4.ad Gal. Mutabat Pau~ Hierou.Ius voces fuas.^y tn hi(Irtonum Jtmilitudinem fadus , fiquidem vtin theatro , mtindo , & Angelis,fy hominibus habitum in diuerfasfiguras vertebat,& voces: non quodtd effet , quod fe ejfe fimtt -labatfed quod id tantum videretur effie , quod ceteris proderat.

Eximius quidem vir erat Paulus, & tamen quafi in theatroeffet,& mundo,& Angelis,& Deo faciens fpe 6 tacula,fefe invarias figuras efformabat,vari 6 fque in fe yulcus exprimebat.

Hoc folum attendebat, non quod ipfe in re effer,fed , quodneceffum erat apparere,vt coeleftem benedictionem poffecaliis communicare.Hinc etiam titulus Pfalm. 33. ait de Da-U\dc:Pfalmus Dauid cum mutauit vultum fuum coram Abime-/^.Symmachus XtQv.Qpando transformauit modum , aut mores pfal,* •>,fuos. D.Auguft.porm:Af«M»jf vultum luum , & affieiiabat, &tympanizabat ad oftia duitatisferebatur manibus fuit, & pro-cidebat adofiiaporta. SaneDauid fugiens Saulem venit ad Re-gem Achis , 1. Reg. x 1. ibi autem cum vidiffet fua facinoraperuulgata,eaque Satrapis effe valde fufpeCta, maximoperccoepit vitx fu* timere,quara vtferuarec, eo deduClus efi,vcvultum fuum mutaret.Et quomodo mutauit? Quipruden-ciffimus,& fortiflimus erat,Iaruam affumpfit hominis infir-mi^ tnfani i fic coepit faliuis defluentibus ora, & barbamfoedare, tympanizare ad oftia, niti manibus ad ambulan-dum , paffim procidere, & in terram labi. Quis hiftrio intheatro fic fe in ftulti, & infirmi vultum transformaret ? Etquidem Dauid vt vitx, &diuinis confuleret defeoraculis,in hiflrionum fimilitudinem faCtus,habitum in ftultihgurasvertebar,non quod id effet,quod fe effe fimulabat,fed quodid tantum videretur effe,quod proderat. Mirai is hanc in Da-uide vultus mutationem ? Sed quod mirere ma^is, illam inDei filio expendit D.Aug. concion. 1. in hunc Pfalm aiens:

Citm in forma Dei effet,femetipfum exinani tat,formam ferut acci- Auguft»piens in fimilitudinem hominum falita , & habitu inuentus vt ho-mo,humiliautt femetipfum , f ad us obedi ens vfque ad mortem.mor-tem autem crucis 1 vt iam de cruce commendaretur nobis caro , (jpf anguis Domini,nouum facrificium : quia mutauit vultum fuumcoram regno patris.Ecct tibi, qui vni Deo formam x qualemhabebat,&fimillimam Patri ; iam fub forma ferui apparet,fubicdtus plagis.Et feruit,& procidit ad pedes,& alapas pa-titur, &verbera, & ludibria,&mortem. Vnde hxc FilioDei? Mutauit vultum fuum coram regno Patris i formamDei,imaginem Patris, qua Deus erat immortalis,impafsibi-rlis,abfcondit: &fub vultu feruili feruum egit,vt nos pecca-ti feruosliberaret.Quid tunc ? Nec contentus efi feruilemvultum fibi adfeiuifle,fed ad alium affumendum cranfit,aitcnimferebatur manibus fuis.De quo Auguft. Terebatur Chriftuamanibus fuis , quando commendans ipfum corpus fuum ( oftenfopane )ait, Hoc efi corpus meum, Terebat enim illud corpus inmani-bus fuis. Eccetibi altera vultus mutatio,in illa latet Deus fubfpecie foruili hominis j in hac latet fub fpecie panis, quemfuis porrigit manibus.Fit homo Filius Dei, & fub ferui for*ma omniaferuiliaagit; apparetpanis,vtfamelicis porriga-tur i & in quencunque vultum fe transformabit, qui homi-nibus effe poffit falutaris.

Gtnij, Quibus illatis dixit: Pater mi ? Ac illerefponditi Audio,quis es cu fili mi?DixitqueIacob J Ego fum primogenitus tuus Efauife-ci ficut prarcepifti mihi- Surge, fede, & co-. mede de venarione mc^, vr benedicat mi-' Hi anima tua.

5 . XX*