/.lajth.ip.

Auguft.

ILcclef.g,

Hiero n.

i'C or ' 5 ‘

pafchaf.

£xod,i.

Cyrill.Al.

ic8 Lib.II. Iacob,fiue Chriftus in vtero.

quis illa impleuit»vt lacob,qui pro Rachele coniuge maluitquatuordecim annis exulare a domo paterna,& duriflimamfubire feruitutem i diim diu, no< 5 tuque,*ftu,& gelu afflige-retur,& mille temporum,&foceri pateretur imurias. 1-fync<ft,quod diuinus Sponfus animarum noftrarum,in regni fuipolitia circa fubiettos, Dauidicum thronum oftendit : inoeconomia autem domus circa fponfam , maluit Iacobioftendi domum. At de illo Angelus Luc.i. Dabit illi DominusDeus fedem Dauid patris eiusregnabit in domo lacob. In regnoerga lubditosDamdem fde oftendit: in domo erga fpon-fam, non Dauidem,fed Iacobum pr*tulic. Et cur m domoerga fponfam Iacobum pr*tulit?Vt fc inftar Iacobi,pcrfedticoniugis exemplar proponeret , qui pro vxoris dilectioneformam accepit ferui, fcfetorum impendit. Ex quo cla-mabat Paul.ad Ephef. ^.Viri , diligite vxores veftras , ficut &Chriftus dilexit JLccleftam , feipfum ttadidit pro ea. H*C lltperfeCti viri erga vxorem normas quae videtur in domo la-cob, vbilacob pro vxoretam longam feruitucem fuftinuit,tantos labores pertulit i & Chriftus Iacobi filius profuafponfa,& feruitutem,&mortem oppetiit. Non eft equidemnifiin domolacob,in Chriftifcho!a,coniugaIisamor,qui totvoret pro coniuge tormenta. Deuteronbm.2.4* dicitur.S* ac-ceperit homo vxorem,& habuerit eam , & non inuenertt gratiamante oculos eius propter aliquam fcedit aiem,fculet libellum repudij.

Itaque juxta legem tam tepidus erat coniugis amor, vt velpropter foeditatem iouentam liceret vxorem repudiare, &propter alias plures caufas. Venit lelus Matth.cap.19. &ait:Quicumque dtmifeiit uxorem fuam , ni (i eb fornicationem,& aliamduxerit,moechatur. Ecccubi folam fornicationem excipit Ie-fusjcseterasomnesrepudij caufasdicetmoleftdflmaSi&du-riftimas iubet vorari a coniuge Chriftiano j quius eft multafuftinere,vtin amore vxoris permaneat. AirD.Auguftin.lib.1. de ferm.Domini in monce :Multa erant in lege caufa dimit-tendi vxorem , folam Chriftus fornicationem excipit s ceteras veromoleftias iubet pro fide,&caftitate coniugij fufttnere . Talis debeteffe in Chrifti fchola,in domo hac Iacobi,amor coniugis invinrvt vmuerfas moleftias poflit vorare,ne difcedatab ama-ta. Ecclefiaftes,c.9. monet: Verfruerevitaxum vxore,quam dtU-guycunftu diebus vite inftabilttatis tue. Qu^ verba fic D.Hieron.proponk:Vtrumque conftdera,vide vitam , &mulierem cunftitdiebus vnitatis tu&. quali eifdem oculis infpiciendafic vica,&vxor; vt quod pro vua fuftmes, id & pro vxoris dileCtionefuftineas.

§. XXXIV.

T ota natura potentia non fic valet , vt minima Deigratta ad fruftus edendos*

E Cee tibi vnde oftendatur Lia foecunda ad filiospro-ducendos. Videns Dommus,quod defpiceret lacob Liam,ape-ruit vuluam eius,for ore fterili permanente , Si vis natur* fpeCtarideberet, tota ftabat aRachele, quam viridior aetas viuidro-rem fac;ebacs& manti affeClus non parua foecunditatis cau-fa erat. Sed Dei gratia pro Lia ftabat: non enim natura , fedDeus vuluam eius aperuit^xzuz illam foecundauit,qu* freetminima fit, omnem natur* potentiam fuperat ad fruClusedendos.Fidelibus Corinth.ait Paul.i.epift.cap.3. Dei agri-cultura efti*,Dei &dtficatioeftis. Ex quo D.Pafchaf.in Pfalm. 44.ingentem colligitfruCtuum fegetem in virginibus efle 5 aitenim : In vobis autem iam feminatum eft verbum vita, quoniamDei agricultura tfiis,Dei tdificatio eftis , ideo pullulant in vobisfemina virtutum,&crefcit feges multiplicata in Domino .Expendecaufarn multiplicat* legetis Vnam elfe, nimirum,quod agri-cultur* funr Dei: vbi enim diuin* grati* operatio accedit,plus multiplicamur fruCtuum fegetes,quam fi omnis natu-r* vis accederet. CupiebacPharao fic eneruare Ifraelitas,vclaboribus prefti prorfus fterilefcerent,fed res in contrariumvergebarjaic enim Exod. 1. Quanti opprimebant eos,tanto magismultiplicabantur,& crefcebant. Vndecrefcebant ? Vnde multi-plicabantur^ An quia laboribus exacuebatur natur* vis , &viuidior, & pocentior fiebat ? Non equidem Deus natur*potentiam expe&abat, fed gratiam fuam adhibebat , qu*plufquam natura valet, vc multiplicatos fru&us edat,Acci-piteD.Cyril.Alex.Iib. 4.de Adorat. Cum Pharao malignitatejumma conaretur,tantum illius gentis proueatum,atque incremen-tum cohibere,impofuit eis prafettos operum,vt affligerent eos optti-lus. Sed hoc eius confilium contrarios euentus habuit ; nam ea spfa,qu& inferebatur vexatio,occafio illis incrementi fuit,cum Deus eamrem fu* [apienti* moderaretur Hhar(tonis aftutiagratiam fuam

opponeret. Expende, quid Dominus opponat Pharaoni cu-ranti,vc Ifrael fterihifiac , nimirum ,huicfharaonisaftuti*opponit Dominus gratiam fuam , & appofita Dei gratia inmultiplicatas kgetes fructus exurgunt. Hinc eft illa Ifai*conclamatio cap. 66 .Quis audiuit vnquam tale , & quis vidithuic ftmile ? Nunquid parturset terra in die vna,aut parietur gensfmul , quia parturmit.Qr peperit Sion filios fuos ? Non terra,nonvniueria natura poffet,quod potuit Sion,quando Petri pj*-dicatio fic fru£tificauit,& vno die innumeros Dei filios tra-xit. Hoc quis pr*ftaret ? An potentia natur*?Abfit:pulchreetum sit D. Ambrof. in Exhorc.ad Virgin Vno die terra non par-,tum,fed panuntgratia. Vbi gratiaadeft , vbi Dei manus ob-ftetneatur, quis numeret frinftuum prodeuntium partus?Sane plulquam tota natura valet Dei gratia , vt fiudtusaugeat.

C A P V T III.

Iacob ditatur afudfectrum , in patriam rcuertitur.

t

Ac o b 1 animum oppleuerantnobiliftimarumfororum nupti* : verum illae vacuas fe, & defo-latas puram, dum e tanto viro fufeeptis non im-*plentur filiorum examinibus. Vxorem addit ma-rito Rachel BalamJLiaZelpham famulam fuam & de qua-tuor vxoribus intra feptennium poft primas nuptias, duo-decim coronatur lacob filiis. Natorum ordo hic erat , Ru-beo,Simeon,Leui,luda,Dan ; Nephthalim,Gad,Alfer,Iffacar,Zabulon , Dina, lofeph , qui in fine iecundtfeptennij natusmatris Rachelis long* fterilitatifinem impofuit, & patrisferuituti. Filiisfucceifit in lacob lolicitudo de acquirendafubftantia,de domo propria adeunda, fedafocero detine-tur hoc paCto inito,vt ibi fumat quodeumque variegatumpecus de vnius coloris parentibus prodiret. Mirareris fim-pliciflimam Iacobi mentem fubito mutatam in aftutiam,4 um pro bonis acquirendis pacifeitur. Accipit lirnplicifti-mus ille virgas populeas,amygdalinas,& mali granati ,qu*partim retento cortice,parum nudat* illo in diuerfos colo-res effinguntur, Deinde appefit* canalibus fic bibentiumouium phantalmata impiem , fic figuram, vt foetus ibi coft-cepti,nafcantur poftmodum pulchra varietate, depith, Sexintegri a«ni hanc Iacobi artem occlusere,qua in imrrenfumauifl* eius diuici*, & foceri filiis,& ipfi maximam feceruntinuidiam. Suboluerunt Iacobo foceri, & fratrum inuidio-fa murmura,qu* declinareratus , in agro vocatas diledtiffi-mas vxoresopperitur. Non diftulit Rachel, non diftulit Liafcftinaread maritum , cuius ab ore longiflimas querelas defratrum,patiifque ingratitudine,& inhumanitate bibunt,&in fugiendi confiliurn accenduntur. Qu*,aiunt, caufa ma-nendi ? Cur moremur amplius in domo patern$ .inquafo-Iam intuemur noftr* foelicitatisinnidiam ? Erimus femperin patris fpolium,autin fnercedem feruituri maiiti ? Magisfequimur virum, magis fcquimur Deum , qui nos tam* vir-tuti coniunxit,quando is ducit viam,quando ille tali dudto 5 -re in patriam proficifcitur. L*tus lacob commeatum ador-nat,multumcauens,neLabanusid fciat, cuineceftario fo-ret filiarum , nepotumque difcdfus ingratifsjmus.Vnaeratviro proficifcenti cura,ne quid illi de acquifitisbonis peri-rer.vxores autem magis lollicitantur, ne fine dote paternalimina exirent. Tempus ad, omnia opportunum, tenebantLabanum greges filiorum diftantes trium dierum itinere»notftis tenebr* denfabanr,& Rachel recuperand* dotis cu-pida abfeondite rapit aurea piwris idelaj & vniuerfa Iacobifamilia apparet in procinftu. Exarfit illico per vicinia fugaefufpicio,qu* tribus diebus grandefeens, ad Labanum per-uenit. Aduolatille non parua cognatorum manu adfcitu,

• fugitiuos perfecutus, Sed feptima nofte quiefeenti adftacDeus,minaturhomini dira,fi lacob vel duriufcule afpiciac.,O foelicem,qui tant* fuit cur* diuisfSurrexit mitior Laba-nus,& Iacoboappropinquans,nonfecusaoimumad aman-,dum,quam antea ad bellum compofui^Cur , clamat, abf-cf>n4ue fugis,lacob,qui ambitiofo comitatu poteras de pa-tris limine proficifei?Cur roa$is filias meas in fuga tua pr*-darA putari,quam triumphorum infignia i Sequaris Dei tuinutum,vc patfiam reuifas, cur mihi Deos eripujfti ? Noncunctanter lacob blandis foceri querelis adblanditur. Dif*cefifi, inquit, ejam, timens ne quid licererparentis dolori»

dum