'§*onj

habe»,

'odea.

lr )CUlH

hl

dem.

c abfti.

ili|Or.tiniis^^uaca«eCar-niisEc-*pna.'erede,t&aliirapta,i.&vi-an ideoaetateetSab.avene.um,autis,vide•14. &abfti-irez)«

Cap. V. Iacobi ludus,& mors.

173

xittii

ut inmtiItmdiriII,infit>*ibus,»etC'

15 fo'BtOf.

i alio-iricc-l’pa.tur>&atilfequem

irpo-

eiia-

]U0t

jen-

jm-

ariis

riCt-

tU*

re

fc

*

I.v-a*i*

■ii.

n*

us

>es

'D*

ita

o-

:u*

H

er-

0*

!f'

II .t

Damian.

rfalnaodia? operam non damus 6 bone ? Sacerdotes cum fi-mus^quidem , & pfalmodiae penfumfoluimus, voce licet,non cantu,nec fimul in choro, nec medianodle. Sed,licetnon cantemus in choro , nec in media noCle furgamus adDei laudes,non ideo a pfalrnodia:,&penfo,&frudtuimmu-nes iucnus, nec a vigiliisnoclurnis liberamur,cum & diui-num officium recitantes adimpleamus,&vfquead decimamhoram notiis vigilemus vefpertino tempore, & matutinohyemali a quinta hora flemus etiam vigilantes. Praeterquamquodnobis pro nodlurms cantibus, & vigiliis efl indefef-fusfludiorum labor vfquead intempeflam nodlem protra-hitis. Pulchre,&fineinuidia,&veneno aiebac Pet. Dam.lib.4.ep. 16. Matutinum femper,& vespertinum offert Dominofacrifi-cium , qui femetipfum a faculartbus negotiis ma£lans,ver[atur af-fidue in nouarum,ac veterum meditationibus Scripturarum . Haecmatutina, & vefpertinafacrificia filiorum Societatis fciunt )Bibliopolae,quorum domus nunquam vacuanturnouis a So.cietate Iefu ortis commentariis in Scripturam,& in omnemvfum pertinentem ad falutem , & perfe&ionem animatum.Sciunt hxc,&viri dohli,qui adomniafacra fludia, vcunturiludiis, ^lucubrationibus Societatis: forfan ignorant illa,qui intra cortices velut apes malunt mellificare, quam inarenam defeendere literariam.At dicet Carmelita,quod me-lius e fiet haec omnia implere, & fimul pfalmodiae cantibus \

dit & laborem. Vbi D. Hier, fatur: Sapiens dolet tam in abdito ,quam m profundo latere f apientiam,nec ita fe prabere mentibus, vt jqjef qpJlumen vifuiffied per tormenta quadam,& intolerandum laborem iu-gi meditatione,^fludio peruemre. Nec immerito fandus Do-hlor intolerandum putat laborem eum , quo homines la-piendae eruendae dantoperain i ibi enim totus homo labo-riofi/fime occupatur,& toto mencis fenfuumque conamineintentus efl operi. In aliis quantumuis externis fenfus labo-rent, folet mens otiofa vagari.imo & deliciari,imo & luderefalcem cum imamne folattorum. At vir fludiofus nihil in fe

O

relinquitociof um,led omnes internos,excernofve fenfus ficconflringit operi,vt nequeant ludere nifi vna imagine mor-tis. Sapienter D. Paul.i. ad Corinth. 6. ponens 111 quo de-beant excellere Dei miniftri,ait: In vigiliis,in ietumu,tn cafti- i.Cor,6,tute,in (cientia,&c., Non otiose vigilias, ieiunia, & omniumvoluptatum mortem per callitatem praemittit icientiae, fedvt offendat, omnes illos labores inleparabiles efiecomitesillius , qui fcientiae diuinae acquirendae dat operam. Ex quoaiebat Caffianus vitae fpirituahsmagifler,collae. 14. cap. 16.

Citm vniuerfarum virtutum fuarum Apoftolu* non felum catalo-gum texere, verum etiam ordinem earum vellet exponere , vt quit, Caffian.quam fequcretur,vel qua quam parturiret } exprimeret,pofi aliquan-ta intultt,dicens ilnvigdttt in tetuniu,in caftitateftn (cientia ::: Inquaconiugatione virtutum euidenfffiime nos voluit erudire de vi-

operam dare,& Scripturae facrae pro iuuandis animabus. Sic j gHHt,atque ieiumuad caftitatem.de cafiitate ad(dentiamperueni-Dion.Carthuf. haec duo coniunxit,vt femper ordinis fui in- re.Itaque nufquamfcientiaiacrainuenitur,nifi de vigiliis,detereflet pfalmodix, & multa conficeret in Scripturam fa- j ieiuniis , deiugulatione carnalium appetituum. NecefTumeram commentaria. Sic in lingulis Ordinibus,qui dant ope- 1 enim efl,vt indefefTosfcientiae diuinae peruefligatorcsfequa-ram pfalmodiae, extiterunt plurimi infudancesfalutiacqui- ,• tur,& comitetur labor fummus,& continua maceratio om-rendae animarum , qui & regna, & populos redigerunt fub i nis carnalis appetitus,& longae vigiliae,& affidua ieiunia. Sa-pifcatoris aunulo. Horum ibi a Carmelita ponitur ingens I n e non iic ex nohlurms cymbalis oftenduntur in facris or-catalogus. Nec vllus inficiabitur, quod extenfiue perfectius ' dinibus vigiliae, vt ex luculentis fcriptis, quae inde quotidieefl caeteris paribus pfalmodiae, & Scripturae operam dare, ! vident lucem. Non tam feueram abflinenciam oflenduncre-quam vel pfalmodiae folum,vel Scripturae folum. Dixi,caete- \ gulares obleruationes, vt offendunt illam affidua fludia, 8c

--*»! n r» « ■% ..

risparibus,hocefl,li Scripturae fludium non minuatur pro-pter pfalmodiae cantutn. At fi cum poffes vna hora vacare

1 • • • ^ • - "

quotidiana fapientiae meditamenta , quae totum hominemmadant,& cruciant.Vnde Eccleliaft.cap.i. Dedicor meum.vt £ t chf.i.medicationi Scripturae,vt excolas animas,folum vacas dimi- j f ctrem prudentiam , atquedottrinam } errorefque,& ftultitiam . &dia,parcico tempore cum pfalmodiae cantu; tunc perfedlius I *gnout } qubd inhtsquoque effet labor^aft i iojptritus. lpuageres proculdubio,fi perfedliori.&praeffantion operi to- | cllr ^ Thuanus apud Pinedam,ait utth&c ettam meras animorum Thuan.tum tempus dares. Quam perfedlionem nofcentes vniuerfi j ■# cruces didici.noudque in tormenta parari. Et Caietani expli-facri Ordines mendicantes, magiflros. & lebtores, & con- | catio tlpfum/ludium (ciendi , eft frafttofptntusivel ratio pr&ctpu»

frangendifptrttum. Nouerant lapientes vin & religtoii,expe-

Nazianz.

cionatoresab obligatione eximunt chori, vt fludiis,pro fa-lute animarum fufceptis,vacent.Imb,&quod magis eft,fan-hliflimi,& feruentiflimi Monachi,relihta in Monaflerio pfal-modia,concionaturi per Orbem fpargebantur.An quiebe-nedihlina familia barbari (fima regna ad Chriftum traxerunt,fimul erant in choro ,& populos peragrabant > An D. Vin-centius.Ferrer.erat in choro,quandiu vt concionaretur,percompita Orbis gradiebatur?Scio D.Antomnm de Padua fi-mul vifuinfuiflfe concionantem in Ecciefia,&in choro con :uentusfuicanentem.Hocmiraculum femelaccidit,nec reli-giofi fundatores fpchlant miracula, fed id, quod moraliterfieri potefl,& ideo eximunt ab obligatione pfalmodia? ca-nendae omnes illos, qui fludiis facris, proammarum faluteoccupantur. Hinc D.Ignatius vt ardebat animarum zelo,fuosa chori cantu exemit, vt facris fludiis diutius vacarent,fciensillisin eo, &praeffantius opus, & laboriofiusman-dafle.Quod fi Carthufianus inter pfalmodias fui ordinis,totin Scripturam perfecit commentaria,id quod in vno,& raroinuenitur, non pro lege communi vlurpandum. Pulchreenim Nazianz. orat. 5 9. ait: Ac deinde Daniel profertur } ac non-nulli alij indices in iuuenili sttate. At pro Ecclefte. lege nequaquamcefendnm eft,quod raro accidit,quandoquidem nec hirundo vna verefficit,nec geometram vna linea,nec denique nautam vna nawgatio.

i.Cor.if

Ecclef.l .

§. XXXIII.

Studium facra Scriptura laborioffjimum opmefi,

M iraris in illa benedihlione IfTacharis duo,nimirum ,viditrtquiem>quod effiet bona,&fuppofuit humerum ad portandum.Vt vidit requiem,fuppofuit humerum,vt eam portaret,aefli-mans non parui laboris rem effe , illam requiem portari.Sed quae requies tantos humeros poffulauit ? quae requiestantum laborem requirebat ? Dixi fupra ex Diuo Hiero-nymo requiem hanc effe illam , quam videntur habere flu-dioli viri,quifefetotoslibns facris euoluendismaciparunt.Et merito ad hanc requiem parantur humeri,quando res eflingentiflimilaboris: quod ficfefe homo fludiis tradat Iite-rarum.Qub refpiciens Ecclef.c.i.ziv.Quiadditfcientiam , ad-Baeza de Chrifto figur.Tem.l *

nencia di£tance,quam frangebat,excruciabat,torquebar ho-minem affidua fapientiae meditatio fuper omnia laboriofaalia. Quot horas in fludio attento abfumis,tot cruces tollis,tot rormenra.toc carnificinas tibi paras. Non eget alia cruce,qui fefe fludio facro dicauit,qua fe mahlet,in fludiorum af-lui ui tace habet,& crucem,& laborem, quibus fuperet alios.

Dicebat Paul.1. ad Corinth. 15. fe componens cum Apo-ilohs;abundanttu< illis omnibus laboraui.Cur id aufus efl dicerePaulus,praefertim apud eos,quiPetri.& aliorum intolerabi-les labores,&"cr-uces prae oculis habebant > In quo labore afe caeteros fuperari putabat^Ait D.Anlcl.Nullus illorumintot /^nfelm,locispr&dicamt,neque tot epiftolas omnes illi frripfetunt. Abundan-tius itaque laboraut ego,qukm illi. Nec immerito ex peregrina- .tione, &: fcriptis cenfetur Pauli fupra omnes labor s fed vtoflendatur, ex quo debeat virorum Apofiolicoruin cenferilaborsex nullo enim grauior,& moleflior labor oflenditur,quam ex frequentiori peregrinatione ad venandas animasjquam ex crebris Jibns dohlnna.erudiuoneque plenis euul-gatis. Sane quanrus ifle labor fit, nemo bene nouit,nifi quiprobabilibus rationibus,fide puranitetibus,cur.at diuina in-dagare.Quod lludiumvtlaboriQfiffimum.ficDeusilludabf-tulit a primis Eeclefia? fundatoribus^ ne illos fupra modum . . .grauaret. Ilaias ait c.$. Generationem eius quis enarrabit tQxizfi •nullus effet qui Verbi generationem diceret.Sed Ioannes inEuangelio illam enarrat dicens , In principio erat Verbum,&c.Theologi de illa multa euulgarunt icripta. Cur ergodicecIfaias illam effe inenarrabilem ? Si ad fludia fcholaftica,quacfide nitentia probabilibus vtuntur, attendas, fane per haecfludia in primordio Ecclefiae minime enarrata fuit diuinageneratio i noluit enim Deus primos illos principes iis flu-diis fatigare.Ait Alexander Epifcopns Alex, in epill. ad Alex.Conflantinop.quae habetur in lib. 1. Cone. Nicaeni: Genera-tionem eius quis enarrabit?Per quam quidem fententtam ab animiseorum,qui erant velut columna,(pe princtpes omnium,qui in tote orbe AlcX.vixerunt,Seruntor nofler,quo illtsgratificaretur,tftarum ritum no-titia tanqua onus auferre fi*£f>r/?j«/.Laborauit,inqua,Doniinusdiumarfi rerum notitia,non quamlibet,fed illam IchoJa/lica,quae per Theologicas difpucationes,&argumentoru preffii-ras fititanquam grauiffimum oous auferre a primis Ecclefi*

p I principibus,