Statius.

Deut.33.

Betaard.

Cyrill.Al.

Damtan.

176

Lib.ll.lacob,fiue Chriftus in vtero.

accingetur retrorfum, hoc eft,iuxta explicationem Gtofiae, &Lyrae,& aliorum , quod poft finita praelia multa,dum fratri-bus terga vertunt, &adfua remeaoi, adhuc tunc fucciniti,adhuc in armisfplendeant.&inftaurent bella aduerfus ini-micas gentes. Sane inertes homines poft bellum finitum adpropria reuertentes.vt tertis eft Papinianus Thebaide 8.

Abiecere madentes,

Sicut erant,clypeos,nec quifquam fpicula ter fit,

Nec laudauit equum,nuide. nec caffidts altamCotnpfit.adornauitque tubam.

Kihilad militarem baltheum conducens non horrent, noncontemnunt. Non fic bellicofirtimi Gaditae , imo pofl finitafratrum fuorum bella , dum retrorfum redeunt,ad propria-que feftinant, nihil pigrum , nihil defidiofum in fe offen-dunt, fubeifdemarmisjin eodem procindtu aduerfus hortesferuntur. Quid laudabilius ? Quid moralius ad eos,qui vir-tutum fufeipiunt praelia?Sunt equidem plurimi, qui dum invita aiolefcunt,nullum certamen pro Deo, & virtute per-horrefeunt , alacres rigorem difciplinae arripiunt : verumpoft praelia adolefcentiar confedla, vergente iam aetate in fe-nium , dum ad propria feftinant, arma deponunt, rigoremabiiciunt,& fibi maxime indulgent. Abfit hoc a validisChri-fti bellatoribus, quorum ert,fub eodem procindtu , fub eo-dem rigore 1'plendefcere, tam in ingreflu , quam in regreffua vita. Vt illis veniat laus decantata a Moyfe Deuteronom.33. Sicut dies iuuentutu tus.,ita & fenetlu* tua. Magnum hocinChrifti militibus ; quo fpectans Ecclefiafticus cap. 18. ait:Cum confummatus fuerit homo,tunc incipit. Ex quibus verbis ficAbbatem Garinum fenem extollit D. Bernard. epirtol. 2.53.Nunc in te pater experior, quod in faens literis legi. Cum confum-matus fuertt homo,tunc incipit. Iam feni requies, iam corona debe-batur emento , & eccc tunquam nouus in Chriflo miles , noua ite-rum tibi excitas bella } prouocai aduerfanum, Q> rem fortium prsfu-tnisfeffus / enex,dum ad iterandum certamen,antiquum boftem , &iam quodammodo inuitum compellis. Nec timendam,quod fuccum-bathofh.qui nec cedit stati. Vincit annos animus , & frigente iamcorporeferuet janitum m corde defderium, artulufque fati flenti-bus,durat tamen incolumis propofiti vigor, nec fentit rugofs carnisinfirma fpintuspromptus. Quid in viro laudabilius ? Solentetiam , qui alacriter a primis annis virtutum praelia fubiere,dum feues ad terram,de qua fumpti funt,propius accedunt,arma ponere,certamina deferere , & penitus laffefcere. DeSalomone dicit 3. Reg. cap. 11. Cumque iam ejfet fenexMpra-uatum efi cor eius per mulieres , vt fequeretur Deos alienos. Circaquod ait D.Cyril.Alex.in Ofeae cap. 1.Omnem impietatem com-mijfa ecSalomene iam fene facinora fuperant. Quid enim tam ne-fariis fcelenbus odiofius ? Aut quis fatis explicet, quam fit impiumbonore,&charitate erga vnum Deum contempta , ipfius folius ex-tellentiam dsmonum gregibus,lapidibus,ac lignis tribuere? Pauco-rum ert,& prarftanrirtimorum feruorem vita? etiam in artu-bus gelidis retinere: & in ipfo regreffu noua iterare bella,&hoftes prouoc3re ad arenam. Hinc Petrus Damian. opufcul.13. de Perfedt. Monach. monet fenes religiofos: Nunc igiturad fortiter agendum f eruens animus incalefcat, & fenilis stas addebellandam vitiorum barbariem robur iuttenileconcipiat. Jam iamprofefto in limine municipe pedem ponitis,tam ad fcclicifftms quietisotium mediantibus dumtaxat foribus propinquatis. Abiiciatur ergodefidta,deponatur inertia. Rimator auri,quo profundius terra venaseffodit, eo robuflius , atque feruentitts fe ad explendum id operis,quod re fi at,accingit. Nec tam prsteritus labor vires eneruat, quami/es tbefauri iam idmque propinqui ad egerendi ruderis {ludiumfrouocat. Et in fine fic profequitur: Vbiferuidi fpiritus ardor in-canduit,fenilis stas a boni operis /ludio non torpefeit: fed ficut fer-f entem coftts dumtaxat,non pedibus innuentem , viuax ad curren-dum Spiritus euebit, fic fenilia membra j>er i/iritualis militia /lu-dium diuinusamor impellit ,Sic ibi.

§. XXXIX.

Nil magis deliciofum } &gratum bonis Regibus ,qttampopttU faturi Utilia .

I N parte Aferis pronuntiatur frumentiprirtantia , & co-pia tanta,quo Regibus inferat delicias : aitenim : Afer pin-guis panis,& prabebitdelicias Regibus.Et quando Reges non de-licientur , & gaudeant in panis copia, quo populos habeatfaturos ? Plane prarftantem Regem non fic lotificant diuitesthelauri, vt populares plaufus orti ex panis.abundantia.Voxilla Regis eft conferentis annonar praefe&uram apud Caflio-dor.< 5 .var, 18. Tuifiquidemfiudij efi , vt facratiffima Vrbi prapa-

[retur annona , vbique redundet panis cepia,& tam magnus populus ,

. tanquam vnst menfa fatietur. Per officinasptfiorum . ctbofque dif-‘ curris,penfum munditiam panis exigts,nec vile ludtcas efjc , vn- '

| de te pojfit Roma laudare : merito,quando gloria fingulans efi,illiusI duitatis affeftus :: In fraudulentos dtfiringe penis pqpdera nquusexaminator mtendefolicitius auro penfetur , vnde a Quiritibus vi-uitur. Qui» gratior nebis efi Utittafauentis populi Romani, quamcopia pretiefi/fimi metalli. Quid regalius? Tyrannos lartificantcongefta auri, argentive immenia pondera ; ingenuis autem[ Regibus ille laetitiam , & delicias affert, quioftendit popu-I losannono vilitate laetantes. Qui populos oftendit fatu-1 ros , is regalifliinam laetitiam Regibus affert. Huc fpedtans] parabola de conuiuio nuptiali Matth. cap. 21.poft prandiumparatum,poft conuiuas vocatos,dicit intrafle Regem , vtvi-deretdifcumbentesificenrmait: intrauit autem Rex, vtvide-ret dtfcumbentes: cur non magis ante dilcubitum intrauit, vtvideret accedentes,vel,vt videret ftantes , eofque gratanterexciperet ? Cur non antea quam difeumberent , videre eosmaluit? Rex erat, cui tunc folum adeft gratius , &luauiusfpedtaculum , cum eius fubditi fartis iam menfis aflidentesapparent. VndeEcclefiaftes cap. y .iw.Vbi multa funt opes,ver- ^ {( i e r^lio Arabica, in multitudine panis, multi & qui comedunt eas ', &quidprodefi pojfejfori, nifiquod cernit diuhias otulis fuis ? VerllOVeneta, Et quidgratius effe pottrit Domino eius, quam videre bocipfum oculis fuis ? Sane & Domino & Regi fuper omnia gra-tiftimum debet eflefpe&aculum, quodfaturaeiusoftenda-tur oculis populorum multitudo. Quo lpeftans Olympio- olymp.dori le&io ait ‘.Principatus enim efi illi,vt videat oculis futs. In-de optimus Rex principarumfuum aeftiniac, fi videat multoscomedentes in regno fuo , fi multitudinem populorum far-tam pane proipiciat. Nec aliud grarius habet , quam fi co-ram faturar rcpra:fententur multitudines. De Dauide dici-tur z. Reg. 23. Defiderauitigitur Dauid aquam de lacu,ait :0fi quis daret mibi potum aqua de cifierna , qua eft in Bethlehemiuxta portam. Irruperunt ergo tres fortes caftra pbiliftbmorum , &hauferunt aquam de cifierna Bethlehem , qua erat iuxta portam,&attulerunt ad Dautdem, At tlle noluit bibere , fed libauit eam Do-mino. Magnum hoc, quod Regi fitienti concupitamaquam,

& magno fub diferimine hauliam offerrent viri fortiffimi:fed illud fumme mirandum, quod Rex aquam effunderet,nec vellet eam bibere , nec vllam gratiarum vocem tantisviris retulerit. Plane 2. Reg. 17. Sobi,& Machir,& UercellaiGalaadites obtulerunt ei Bratoria, & tapetta,& vafa fiBilia,fru-mentum,& hordeum, & farinam, & polentam,&fabam lentem,

&frixum oleo cicer mel,&butyrum, otses , & pingues vitulos:dederuntque Dauid & populo,qui cum eo erat,ad vefcendupn. Su/pi -cati enim funt populum fame, & fiti fatigari in deferto. Quid adhaec Dauid?$ic gratanter oblequium accepit,vt vel monensiuflcrit filio,3.Reg.cap.2. Filiis Bercellat Galaadtits reddesgra- 3 ‘R^’ 1 *tiam,erunt que comedentes in menfa tua.Occurr erunt enim mihi,&c .

Qui adeo gratus extitit in Bercellai filios ob efcas oblatasm fame , cur non offendetur gratus fortirtlmis ilfis viris obaquam oblatam tanto illorum diferimine ? Bercellai fecuru*cibos obtulit , tres illi viri fummo vitae propriae periculoaquam e mediis hoftibus compararunt , lllamque Dauidiobtulerunt. Cur ergo non fic placuerunt Dauidi, vt exiliogratias acquirerent ? Bercellai autem fic placuit, vt fibi Da-uidisanimum penitus deuinciret ? Tres illi viri regise cupi-ditati feruierunt: Bercellai non regias cupiditates iequutus,populi neceffitatemattendit, afferens Regi,& populo cibosabundantirtimos: ait enim textus-.Sufpicati funt populum fame t&> fiti fatigari in deferto. Optimo autem Regi illegratus,& indelicii5eft,prae omnibus aliis,quifacic, ne populus famem,nec penuriam videat. Hinc Egefippuslib. 1. de excid. Hierof. Ecefip.ponderat iftum Herodis in deuinciendo fibi Carfare. Ait * ’

Cn\m:Proficifcenttbus inde in JBgyptum profecutus Herodes C&fa-ris imr fuppe ditatis omnibus, qut vel,ipfi,vel exercitui vfut forent ,maxima fui gratia Imperatoris . fibi Budi» conciliautt : pr&cipuequia in locts aridioribus vfque Pelufium,regali pronifione Aquarumaffluentia fubminifirata \ quibus effle it s tantum fui amorem tnfu-dtt omnibus ,vt plus videretur meruiffe,quam qccepijfe. Superanttotam gratitudinem apud bonum Regem meritaillius , quipopulos fcit a penuria, & fame reddere liberos.quando idfolum regium eft,quod ad commoda, &vtilia fubdicorumfpe&at. VndepuJchra fimilitudine D. Synefius, lib. deRe-guo > ingenium regale a tyrannico difcermt,aiens: Relle om-nino vetus fentenu» , Subditorum multitudinem Regem non potiusfacere quam tyrannum j ficut nec ornum multitudo paBorem po-f tms,quam coquum,qut tllas abigit , vtmddatisnon modbtpfefa~

I mem expleat, fed & aliis epulandas vanum proponat, lifdem prorfuslimitibus Regem empto cs tyranno diffidere. Nam quod etd fortunam

pertinet,