t% s)

1 ‘j«lf

^Qot«ateu,1 popu.«fjtt'pectinsJndicjj)VtV|.

wit, v t: 3 taotjtletecojfuauiusidcntes

'«jVer-W i ( 4 i

Verfiofort k tia gra-biia-

Iiii'

multos

imtar-

ilico*

Pimy.

r dici*jfM:Q Uf

hlthm

m, &M,Q i>D('im,imi:

;tet,

amis

teWai

ia,|ti(*

1 tna, 1 ^ 1m

'Jtijfi'

Uld ii

Lac. io.

Hieron.

lupi- Jty

kffi,

iblatas

rij ob

:curul

riculo

iJUldi

i ilio

Da*

:upi*

itui

ibos

Ujttt 7.

'ia

Tt,

A-

nt,

fit

•m

j/tf-

■ant

qui

id

uffl

Re*

?w*

llitl

fi-

rfm

0

Ith

Orig.

Cap.V. lacobi ludius, & mors. 177

pertinet,ambobus haud dijfimilii eft,In multos vterque homines im-perium habet. Verum qui id in vita ratione [equitur,quod fubditiscommodum videtur, hic in genere quidem ouium Paflot 5 tn homi-num vera genere Rex efl. At,qut per luxum pe te (late abutitur,&imperium voluptate , ac deliciis conterit, fu as omnes cupiditates ex-plendas fibi effe ducens',tdque ex multorum imperio lucri deputat,fiquamplurimi futs libidinibus,ac cupiditatibus feruiant: & vt vnoverbo dicam, qui gregem non [aginare , fed d grege [aginari vult ,cum inter pecora coquum appello,eum tyrannum ejfecenfeo , fi,quodfubditum ed,populus fit ratione praditus. Haec ibi.

§. XL.

r Poliendi , ornandtque fermonis Badium eneruathomines , effbcmindtque.

D

Vo dantur a Iacobo Nephthalino filio , nimirum, &quod vcluc ccruus emiffusfit,&quod dec eloquia pul-chricudinis,hoc eft,iuxta Maflium in cap. 19. Iofue, quodcompte, &ornate dicat. Quid pulchrius,quam compta,&ornata oratio ? Sed quid ceruo timidius?Merito ergo cumftudio compti,ornatiquefermonis cerui proponitur timidi-tas: vt enim pigmentorum fucus eneruat homines i fic ver-borum fucus, & ftudium poliendi fermonis eneruat, & infoeminas conuertit viros. Prouerb.j.F auusdifliilans.,labia me-retricis,^ nitidius oleo guttur eius. Sub quibus verbis intelligicD. Cyrill. Hierofolym. catech.4. vniuerkm Graecorum ora-toriam i qua: ideo putatur fluere e labiis meretricis,quia ne-quit efle,nifi in effoeminato animo eius ftudium. Ait enim:Multi [unt, qui per Philofophiam,& vanos errores decipiunt * EtGraa quidem per eloquentiam capiunt :mel enim fluit de labiis mu-lteris fornicaria. Itaque in quo eloquentia: faecularis melodiapercipitur,nihil in eo virile putes,nihil forte , quando haecnon mfi exanimis defluit foemineis.' Nequit effe cum virilirobore fucati fermonis ffudium : fucus enim fermonis.ani-mi imbecillitatem, imo extremum cafum , & ruinam defi-gnac. ApudLuc.10.dicebat Iefus : Videbam Sathmam tan -quam fulgur de ccelo cadentem. Cur non magis tanquam lapisdicitur fuiffelapfusifle,vel tanquam plumbum ? Nonne Ba-bylonis lapfus exprimitur in Apocal. per lapidis praecipita-tionem in ftagnum ignis?Nonne ^Bgyptiorum ruina in Exo-do per plumbi fubmerfionem in profundum exprimitur?Cur non ficut plumbum,necficut lapis j fed ficut fulgur vi-fitur Sathanas cecidiffe? Plane offendebatur ibi fpIendor,&nitor eloquentis omni lapide,& plumboaptior praecipitio,Vnde monet D.Hieron.epift.ad Hedib. Nec fulgore faculariteloquentia delecteris , quam vidit Iefus quafifulgur cadentem decalo. Eft equidem in fermone compofito & fuigor, &nitorpellucens s fed qui imbecillitatem offendatfed qui cafumpraefeferac , & ruinam, Quis ignoret leoninos Ifraelitarumanimos ad ceruorum imbeciliitatem,& timiditatem fub Io-'fue duce deueniffe^De illis Iofue cap.7.dicitur : Afcenderuntergo tria millia pugnatorum , qut fiatim terga vertentes percujfifunt d viris vrbisHai .Miratur Iofue in leoninis militibus tan-tam repenteinfirmitatemapparere, qua ceruis timidioresfugae fe dedant, & in ruinam eant: & tantae calamitatis, &imbecillitatis caufam inquirens audit ex Acham : Vere egopeccaui Domino Deo lfrael,&> fic,($> fic feci. Vidi enim inter [poliapallium coccineum valde bonum , & ducentos ficlos argenti,regu-lamque auream quinquaginta ficlorum , & concupifcens abduli.Vbi nofter pofait,reguldmque auream , legit Origenes, Un-guam auream ,vt tota caufa calami tatis,& ruina: fit,quod iftelinguam auream accepiffec. Vna lingua aurea,nimirum,au-reo decore politi fermonis rutilans fic eneruauit validiffi-mum exercitum , vt vel ab vmbia inimicorum fugeret, &funditus caderet ante confpe&us hoftiles. Sapienter Orige-nes homil.7.in pr^fenti: Multus decor eft in verbis,&multa inPhilofophorum,vel Rhetorum fermonibus pulchritudo,qui omnes deduitate funt Hiericho.id efl,huius mundi homines. Sed vide, ne terapiat fermonis aurei pulchritudo : memento,quia Iefus anathemaiufflt effe omne aurum,quod in Hiericho fuerit inuentum. Si poetamlegeris , modulatis verfibus , &prafulgidocarmine Deos,Dedfquetexentem , ne dele deris eloquentia fuauitate . Lingua aurea efl j fitam fuftuleris,& pofueris in tabernaculo tuo,pollues omnem Eccle-(iam Domini. Quid non polluat i quid non deftruat linguaaurea,fermo eloquentiae prophana: -nitore confpicuus?Fal-lar,fi verbofuli ifti,aurea verba texentes pofflntfuffinere velvmbram hoftilem. Hinc eft, quod Moyfes dum mittitur aDeo aduersusiEgyptios,ftatim linguae defedium experitur,quafi nequeat ftare eloquentiae pulchritudo in eo , qui pa-

ratur, & roboraturaduerfusincurfus hoftiks. Quippe aic

Bxod.4. Obfecro,Domtne,non fum eloquens ab hcri,& nudius ter-tius, ex quo locutus es ad fer uu tuum, impeditioris, & tardioris Im- Exod, 4,guafum. Et quid loquebatur DeusadMoyfem , quod eiuslinguam fraenauit?Nonneloquebacurad illum, quod exirecaduerfus /ELgyptios ? Quod Deus fieret aduerfusPharao-nem?Ecce tibi*& fimul eligitur,vt fortis ftec aduerfus i£gy-ptios,& fimul illi orisfplendoreripitur,ne quidfonorum,

& pulchrum habeat in lingua. Quod cantum non indigicatPhilo lib. quod decet.potiori infid.inquiens : Moyfes illos in phjl 0 ;MgyptoJophiflas veneficos recufat concertatores fibi dart,& aduer-farios,mgans fe eloquentem i acfi dicat,non effe fibi ingenium docilead oratunsfm verifimilium,conte£luralidmquerhetoricam. Deindeaffetserans fe non tantstm in facundum, fed prorfus mutum,quia de-dignatus per inflrnmenta vocis vti fonoro fermone. Vbi diuinisarmis induebaturaduerfus iEgypcias poteftates , vt Deusfortiffimusillisappareat, merito rhetorum congreffum re-cufat, & eloquentia: Iplendorem abiicit , dedignatus fono-re,& compte loqui: non enim robur,& fortitudo cum haccultura fermonis poceft ftare. Hinc Lucas,A<ftor.i8.ait: /»- Ad,daus autem quidam , Apollo nomine, Alexandrinus genere,vir elo-quens deuentt Kphefum,potens in Scrz‘/>/«w.Expende,qu6d dica-tur vir eloquem, fed non dicatur in eloquentia potens,fed inScripturistnnuquam enimabeloquentia potentia venit,fedimbecillitas > fed infirmitas. Qui vero fortis effe,& potensamat,nitorem eloquentis,ftudmmque illius acquirendi ni-mium abiuret. Ex quo D. Paulinus dicebatepift.i.adSeue-rum Sulpicium : Pifcatorumpradicationes Tullianis ommbus,& PluIlQ*tuis litem pratulifli , confugifli adpieiatis filentium , vt euaderesiniquitatis tumultum , mutefeere voluifli mortalibus , vt ore purodiutna loqueris : & pollutam canina facundia linguam, Cbtiflilaudibus expiares. O vere ifraelita,qui Deum lacobtam fida men-te vidifU,& tanquam in ipfius Domini colludatione firmatus pra-ualutfli. Expende , quibus gradibus eloquentiffimus homodicaturperueniffead fortitudinem,qua praeualeat,nimirumper hoc,quod Tullianis fucis valediceret , quod humanamfacundiam , hoc eft,fermonis poliendi ftudium abiuraret.

Non otiose dixit ftudium ornatus abjurandum , non ipfumdicendi ornatum.qui fine ftudio in forciffimis Chrifti achle-tis etiam apparet.Pro quo D.Aug.lib.4.de do&rinaChriftia-na fatur: Grande aut e dicendi genus maxime didat ab i flo tempe - AugUlt»rato gener e,quod non tam verborum ornatibus acceptum efl, quamviolentis animi affedibus. Nam capit etiam illa ornamenta peneomnia,fed ea.finon habuerit,non requirit Fertur quippe impetu fuo,

& elocutionis pulchritudinem,fi occurrerit,vi rerum rapit,non curadecoris affumst. Satis enim efl ei,propter quod agitur,vt verba con-gruentia non ont eligantur induflria , fed pedoris fequantur ardo-rem. Sic ille de grandi genere dicendi inuento in athletisChrifti.

§. X LI.

Regem decet quam citojhhditortsm re frondere optatii

N On maleNephthalim vocartir ceruus emiffus, vt velo-citas, & celeritas-eius deferibatur in fructificando i de-cet enim regiam tribum hac virtute pollere,qua no n longaexpedtatione fubditos frangat,fed eorum acceleret implerfirogata.Defuo Theodorico aiebat Sidonius Apollinar.lib.i.epift.i. Inter hac intromiffisgentium legationibus, audit plurima, SidoD^pauca refpondet.Siquid tr ad abitur,differt 1 fi quid expedietur,acce-lerat. Vt in rebus dubiis confultationem expeftat,& paulomorofius agit .fic in rebus expediris, abrupta omni morafeftinat,accelerar. Nefciat regius animus tardare beneficia,ntfeiat expeCtarione iongiflima frangere potentes : dececenim maxime Regeaaccelerarein benefaciendo. Pfalm. 19 .

Domine tfaluum fac Regem,& exaudi nos in die,quando inuocaue- ffal.ip*rimus ff.Alij legnnv.Domine falua Regem,vt nos exaudiat,quo-ties inuccauerimus eum. Ecce tibi, quid fubditi requirant inRegejnimirum,qubd no furdefcatad petita,fed in eofe Re-gem oftendat,quod audire acceleret, Vnde ibi legit D. Hier. Hieron„Domine falua , Rex audt : fiuevt Chaldaeus loquitur : VerbumDomini redime nos.Rex fortis ( ttfeipe orationem noftram. Et adhucin rem noftram explicatius Foelix legit : Domine faluum fac:

Rex refpondebit nobis in die qua clamebimus.ln eo enim fe quif-que Regem offendit,fi non differat in longa tempora fubdi-tis fauorem,fed in ca die,qua ipfi clamant, ille fauorem, 8crefponfum acceleret. Ex quo praedicabat Gothorum regi-nam Caffiod.lib.it. var.i. inquiens .- Non aut legatu? moram, Caflio 4 faut interpellas aliquam fuftinet de mediatoris tarditate iadtiram:

quando