i8o Lib.II. Iacob,fiue Chriftus in vtero.

ait , ‘diabolus ex vobis in carcerem,vt non omnes cito moriamini re-petintfiftu gladijfed protelatione poenarum , famora mortis pertAji ;conturbemini in cordibus vefiris , inter procellas imuriarum flu- j

fluant es concidatisperdita,fi fieri pote fi fide abforbeamini. Scit imalus tormentorum efficaciam ad turbandos hominumanimos,& e tormentis omnibus eligit carcerem , qui vitaetaedio ,&mora mortis, & protelatione poenarum fortiffi-jmos quofquequatit. Praedicabantur aliquando Iapomj Mar- ;tyres ,vt viui pro Deo crtmabantur,vt inter morofas prunas Janimasexhalabant in odorem fuauitatis. Audiuit immania;haec tormenta laponiorum foeliciffimus Pater EnricusTon- ifon,vir Anglus e Societate lefu , qui poft expletos decem & ioCto annos nigro &fquallenti Londiniin carcere , Re&o-reagebat Valiifoleti leminanj Anglicani. Audiuit, inquam,hic tantus vir immania laponiorum tormenta , excruciatio-nes,flammas , & leuatis in coelum oculis, me pra?fente,ait:Vtinam & in Anglia fimiliter cremaremur, & excarnificare-mur,& non feruaremur in carcere: nqmo enim fcire poteft, jquantum licet diabolo affligere eos, qui in carcere detenticonferuantur. Hoc dixit foeliciffimus vir,qui decem & odoannis pugnauit cum diabolo in carcere,cuius pugnat imma-nitatem praefert & flammis , & omnialij cruciatui. Vt quicarceris longas ,& faftidiofas pugnas fuperauit , nil inde,quod timeat,habeat. Vnde Tertul.ad Martyres aiv.Vos ideo incarcerem peruenifiis,vt diabolum in domo fu» conculcetis, lam enim \foritcongrejfi Sane qui conculcatur diabolus in

carcere,in domo iua, hoc eft,in maiori valentia fua‘concul-catur , vtiam foris etiam inter flammas facile conculcetur.Hinc crediderim notanter diduma Danielec. $. depuerisconiedis in caminum ignis : Et confefiim viri illi vincli cumbr accis fuis , tiari s ,gy calceamentis, & vefiibus mijfi funt in me- I

dium fornacu ardentis. Et cur neceffum fuit ponderare, quodconfeftirn cum veftimentis & tiaris,& calceamentis conie-di fuerint in flammas ? Faciebat hoc ad incredibilem eorumfortitudinem commendandam , qui primo cum flammiscongrefli funt, nullam experti ludam carceris. Qui enimnigro in carcere diu fuiffct, pro vefiibus , vinculis ferreisconftridus, pro calceamentis duro in neruo praepeditus,non mirarer, quod poft has pugnas,leue putaret cum flam-mis belligerare. At nulla carceris damna expertos ab ipfocorporis ornatu integro , & cum ipfo ad flamipas ire , hocincredibilis fuit fortitudinis.

(ftenefqy. Sedit in forti arcus eius, &diflblutafunt vincula brachiorum , & manuum illiusper manus potentis Iacob. Inde Paftoregreftus eft, lapis Ifrael.

§. X L V III.

'Bcnefitftori Deo ex pretiofiffimis quibufque referenda

gratia eft.

V ide beneficium a Deo in Iofephum dilapfum, erat Io-feph in vinculis,erane eius brachia,manufque ligatae ca-tenis,tunc Deus curaiiit.vta vinculis deriperetur. Ait enim:Diffoluta funt vincula brachiorum , manuum illius per manuspotentis Iacob. Solus‘pocentiffimus Deus Iacob voluit lofe-phum a vinculis liberare. Sed accipe eorundem verborumledionem aliam: Et deaurata funt brachia manuum eius de ma-nibus potentis Iacob. FecithocDeus liberando a vinculis lo-fephi brachia, vt illa /ibi fierentaurea. Nunquam ego credi-di aurum hoc pofle referri ad regium ornatum,ad quem ela-tus eft Iofeph dc domo carceris per Deum Iacob , quandobrachia virorumnon auro grauabantur. Magis credo aurumreferri ad adionem gratiarum i folent enim homines, quibrachiorum fanitatem obtinuere,brachia argentea,vel aureaappendere benefadori fuo, vel Deo, vel Dei Matri. Quidtunc ? Iofephi brachia, vt a Deo liberata funt,& erepta vin-culorum grauamini, fic a grato viro apparuerunt aurea fa-dai& appenfa liberatori tanto.Ita 1'emper pretiofiffimis de-bemus benefadorem noftrum teftificari. Vt a vinculis dif-foluta funt brachia,fic deaurata, hoc eft , fic aurea fada pre- j

tiofiffimo munere benefadorem Deumteftantur. Quo re-j

fpiciens Dominus per Ofeam cap. 2 . ait: Et hac nefeiuir, quiaego dedi ei frumentum , vinum , & oleum , & argentum 'multi-plicans ei, & aurum,qua fecerunt Baal, In rem noftram apertiusex Graeco legit D. Cyriil. Alcxind.Etipfanon cegnosat , quiaego dedi ei frumentum , & vinum . & oleum , argentum multi,

plicaui ei. Hac autem argentea, & aurea fecit r Baal. Synago-ga puraijs iibt a Baal venire,& non a Deo, 13 aali,& non Deoreferebat gratias. Et quales referebat gratias ? Ait textus:

Argentea , fy aurea fecit Baal, hocelt. quae accipiebat bonaBaali appendebat argentea , & aurea fada , in hoc fapien-tes, quod benefadorem non nifide pretiofiffimis vellentteftificari. Ex quo pulchre D.Cyril. Alexand. ibi fatur : Tri-buenda funt igitur Deo,qui Dei funt. Doftorem enim , fy pr&bito- CyriJJ.Al>rem omnium bonorum nostrorum inaurari conuenit per ea , qua abipfo habemus. Expende ab illi s', inaurari conuemt per ea , queabipfo : non enim placet Deo benefadori gratiarum adio, quanon pretiofa,& aurea illi dicantur. Nequit oftendi Deus be-nefador, nifi ex aurea remuneratione,hoc eft > nili illi pre-tiofiffima quarque ingratiarum adionem appendamus.HincLucascap.7,deMagdalenaait: Vtcognouit , quod accu- Luc,y,buiffet lefus in domo Phari fat , attulit alabafirum vnguenti , &flans retro fecus pedes eius :: ivnguento vngtbat . Hoc praeftititMagdalenaobfequiumSaluacori, cum primum fefe ad bo-nam frugem recipiebat, poft haec multis munerata a Salua-tore ,& praecipue fratre rediuiuo donata, fex ante paffio-nem diebus ccenam illi in Bethania parauit. De qua ccenalocutus Ioano.cap. 1 i. ait *. lefus ergo ante fex dies pafcha venit [o^rsM,Bethantam ,vbi Lazarusfuerat mortuus, quem fufeitauit lefus.

Fecerunt autem ei ccenam ibi : & Martha minifirabat : Lazarusvero vnus erat exdifeumbentibus cum eo. Maria ergo accepit li-bram vnguenti nardi pifiici,pretio fi, & vnxit pedes lefu,&c. Adhaec Origen. hom. j 5. in Matthaeum,acute notat, quod apudLucam vnguentum a Magdaiena exhibitum > non diciturpretiofumfuifie, nec fuiffe ex nardo fpicato elaboratumjfedfolum dicitur vnguentum oblatum ab illa. Ioannesau-tem nonfolum vnguentum nominat, fed multus eft in eiuspretio, &aeftimatione explicanda,dum ait, accepit libram vn-guenti nardi pifiici, t pretiofi,&c. Curergoin praelenti magis ex-plicatur vaIor,&pretium vnguenti? Cur magis dicitur (pre-tiofnas materiae, ex qua fuerat elaboratum ? Rationem pul-chre attigit Euthymius , dum enim totius apparatus coena;indigirat caufam , ait '.Sorores vero ccenam eiparauerunt tan - Euthynivquam magifiro, & benefattori fummo, acplufquam humano. An-tea remiffionemadhucquaerebatMagdalenafuorum pecca-torum ,& ideo lachrymis inftans, non adeo de pretio vn- ,guenti curabat. Modo totus lfte coenae apparatus fiebat inadionem gratiarum s vt referrentur gratiae benefactori Deo,quifratrcmaVnorte ad vitam reuocauerat , quae fane debe-bant fieri de rebus pretio fi ffimis, & aeftiinationis maxima’.

Liberans enim lefus Lazarum ab vnguentis funeralibus, di-gniffime defignatus eft Deus benefactor, per hoc , quod re-diuiui loror pretioftffima omnium vnguenta illi facraret.Debebatur quidem tanto liberatorircmuneratio tanta, qu»inauraretur per ea,quae de eius venerant manu.

§. xLIX.

Non dicendus eft proteflor Reipublic&,qui illam bonisvacuat,vt defendat .

N OtanterIofephifauor ergalfraelitasdefcribitur j dumdicit:Inde pafior egrejfus efi,lapis ifrael. Et quidem Iofephe carcere cdudus fuit a Pharaone , vt pafceret ^Egyptum,quem ipfe fame oppreflum per feptenmum pauit. Accidittamen , quod fimiliter Ifraelis domu pafcereteodem fepten-nio. Cur ergo non magis extollitur, quod fuerit paftor^fcgy-ptij imperij.quam quod fuerit paftor Ifraelis i Cur praeter-mittitur totu illud de faturata/£gypto,& folum predicatur,quod Ifraelis domu faturauerit?Defenditfane Iofeph a fame& Ifraelitas,&iEgyptios i fed Ifraelitas fic defendit,vt mini-me illorum minuerit bona.^gyptios autem du defendit afa-me,fpoiiacfimul eos omnibus bonis,vt omniaillorum fubRegis poteftate redigantur. Vndemerito non vocatur ^gy*-ptiorum paftor,nec protedlor,nec defenfor; non enim de-bet paftor,autprotedlorReipublicaehaberi, qui illam, vtdefendat,bonis cuacuat. Sic pulchre de quodam Senatoredicebat Atbalaricus Rex apud Caffiod.p.var. 15. Fuit ille pro -uinciarum vertjfmus cu/los. Nam ille defenfor proprie dicendus efi, (^ffiod.qui tuetur innoxii. Define nominare paftorem, vel protecto-rem ciuirarisillum,qui,vtdefendar,fuis bonis ciues fpoliac,erijiens ipfe primitus bona , quibus forfan parcerent ho-ftes. Vnde Venantium quemdam virum ilhiftriffimum nonfatis commendat Theodoricus Gothorum Rex apud Caf-fiod.i.Var. 1 6. fatus:H/c igitur infatigabili cura , quod difficilli-mum virtuti* efi genus , (ub gener alitatis gratia publica videtur

procurajf*