F.nnod,

Nazianz/

Vrott. 16,

Cafllod.

196 Lib.III. Ifaac,fiue Chriftus natus.

genef. 49. Cumque vidiflet Sara filium AgarA igyptise ludentem cum Ifaac filio fuo,dixitad Abraham , Eiice ancillam hanc,& filiumeius, non enim erit hseres filius ancilla cumfilio meo Ifaac. Dure accepit hoc Abrahampro filio fuo. Cui dixit Deus, Non tibi vi-deatur afperum fuper puero ,Si fuper ancillatua,omnia,quar dixerit tibi Sata,audi vocemeius,quia in Ifaac vocabitur tibi femen.

§•

nulla di fer et tene laudandos,pondere moderationis aquales, ingeni)viuacitate confimiles,& morum focietate vere germanos. Quoruminfantiam bonis ariibus innutritam,iuuentutcm quoque armis exer-cuit,formans animu literis,membra gy mnafiis .-tradens amicis exhi-bere confiant iam, dominis fide: & quidquid inillo viro gratia diu in aconceflit,integra perfectione tran fmt/fum cernes inpofieres. Lacient [ealij poffeffione locupleti fummumque putent bonas (olas ejfe diuitias .In hac autem domo non tantum patrimoniis,& virtutibus additurh&reditas.Qiud in nobili familia,hac educationefplendidius?

§. xi.

Natalium claritas,vt Jpeffari debet in hominibus eligen-da ad praftantia munera .

Nobilitatu fplendor, & pretium non ab origine natura,fedabinflitutione,& educatione .

C Onuenianthucqui cotum nobilitatis fplendorem , &pretium nataiibustribuunt:ecce vobis Ifaac filius inge-nuae matris,& Ifmael filius ancillae, nihilominuseifdemam-bo intenti funt ludis,vidit enim Sara filium ancillae ludentemcum ifaac filio fuo. Si pueriles ludos, fi pueriles affettus fpe-&es,in nullo difcernebacur filius liberae,a filio ancillae. Vn-de ergo habuit Ilaac fplendidior, & nobilior effefratre fuoIfmaele?Non quidem ex origine naturae,quando ortus a Sa-ra, nihilominus eifdem vacat ludis cum filio ancillae j innullo aftettu ab illo diftindus. Habuit autem Ifaac nobili-tansjplendorern,quadiftingueretur aferuo , &agrefti ho-mine ex matris inftitutione,& cura,quae filium non pafla eftnniceri feruilibus ludis,vt qui educari debebat politioribus,& cultioribus difciplinis. Hinc,mihi credite,fplendor totusnobilitatis nafeitur, nimirum ex ea puerorum infticutione,quae nihil patiatur in fuis.cum leruis, & vilibus commune.Spue homines,qui folis a naturalibus commendati,nulla in-ftitutionea feruis, & vilibus hominibusdifeieti cernuntur,fic incompti,impoliti,per tabernas volitant, vc cum ganeo-nibus bibant,& cum feruis feruilia munia fubeant.Inftitucioefi,& difciplina,quaetenobilem oftendit,& fub fplendidif-fimae nobilitatis ftemmatibus, te a rufticis,& vilibus diftin-guit.Pulcqread haec aiebat D.Ennodius orat.j. Nullo tefte no-bilitatis vtitur , cuius fanguinem non prodit infiruciio. Quia bono-rum femper meritorum labes eft,& habere lucem fanguinunofterufiicitatis includi,prodi /lemmatum vocibus , & imperitia fufeantedelitefcere. Aurum mhil eft,nifimanu componatur artificis,& fuluopretium metallo lima fabricante iungatur. Ceffante induftrta exi-gua eft claritas,que. venerit a natura. Quid pulchrius ? Sane ri-denda eft nobilitas iliius, cui nulla magiftri, vel parentuminduftria fuit, quae in illo pretiofum diftingueret a vili i cuinulla politioris inftitutionis lima affuit , quae proriusrade-ret, quod in illo & feruis,& rufticis,& vilibus appareret com-mune. Ab aurea matrice,non fic fulget aurum,vt a manu arti-ficisjnec nobilitas fplendorem & pretium habet a natalibus,nifi accedat politioris cultus difciplina,quae explodat a no-bili quidquid eft feruile. Hinc fapienter Nazianzenus inIambico 15». nobilitatis pretium educationi attribuit,locu-tus enim cum mundana vita ait: Sum clara fiirpe. Quod genustandem tibifQuifnamve fi flor? Non lutum par omnibus ? Vincis fe-pulchris,atque refcriptis nouis. Queis fcripta,fed no educata es,nobi-/«.Expende illud, Queit fcripta,fed non educata es,nobilis,quippecui educatio defecit,minime in nobilitateproficit,licet abudetfepulchris,& veteribus marmorum refcriptionibus.Nonequidem fumofae proauorum imagines,nec antiquatae diui-tiae,vt ab incunabulis ingenua,& diligens educatio te often --tat nobilem.A quo nonabhorruitdiuinusSpiritus,Prouerb.itf.inquiens: Pojfidefapientiam , quia auro melior eft : & acquireprudentiam , quia pretiofior eft argento. Quae verba fic transfertSeptuaginta le&io in rem noftram. Nidi faptentia magis eli-gendi auro,& nidi prudentia magis eligendi funt fuper argentum. Ecquidem ad nobilitatem, & prxftantiam hominis oftenran-dam,pr«auro , & argento,prae diuitiisantiquatis,pr2e ftem-matibus,& putridis refcriptis,eligendi funt nidi,quibus fa-pienter,& ingenue tenelji pulli inftituantur. Ille nobiles gi-gnit filios,qui caetera paruipendens,hoc fatagit, vtpuerufis;adhuc nidi fint.fcholae fint, gyrnnafiaadfint, in quibus po-litiori difciplina educentur,mftituancur. Quod in PatricioVenantio maxime extollit Caffiod. 9. var. 25. aiens: Hinc eft,quod P atritium-V enanttum Jub admiratione pen femus,& facundaprole gaudentem, & tottonfularibus parem. PLducauit enim liberos

E Cee tibi primum natalitiae munditiei ftatutum in feri-pturisdiuinis a prudentiftima Sara prolatum auditur,quippe ait '.Non erithares filius ancilla > & quodmirere magis,vir fapientiffimus Abraham iubetur fubiici legi foemineae defpedtanda natalium munditie in eligendo haerede tantae fa-miliae. Ait enim : Non tibi videatur afperum fuper puero, & fuperancilla tua , omnia qua dixerit tibi Sara, audi vocem eius,quia inifaac vocabitur tibi femen.Bt quidem afperrimum videtur foli-dae virorum maximorum fapientiae.quod filius alioquin mul-tis parentibus clarus,& ingenuus,muldfque naturae, & ar-tis dotibus confpicuus,eo quod in alicuius auiae infecta ori-gine claudicet,excludatur ab honoribus praeftantiflima: cu-iufuis familiae. Sed adeft Deus Ope.Max.qui in hoc fapien-tiam virorum maximorum fubiicit legi foemineae, hoc eft,vel infirmioris rationis praefcriptisihalicus enim diuinus eft,qui ad praeftantiflimarum familiarum honores, illos folospraefignar,quibus natalium claritas,& mundities vndecum-que affulget.Poft orbis codjtionem,vbi ad humanam,& re-giam familiam excitandam accedit Dominus,Gen.i.aic: Fa-ciamus hominem ad imaginem,& fimilitudinem noftram■,& pr&fit , Cen.l,,&c. Non fic in aliis fefe praemonftrat authorem,& produ-<ftorem,vt hic,quando hominem producit: dum enim anteproduihonem aic>/*rL»*w«^uidentius defignat, & quafi di-gito monftrat,fe per fe immediate hominem gignere. Curergo voluit,quod hominis author,&genitor,fic prae aliis ef-fer clarus,& confpicuus?Caufam defignat illud,quod fequi-cur, nimirum, & pr&fit. Vbi enim hominem ad principatushonores creabat,illud curauit, vt paterent hominis genito-res,&eflent omnibus ob claritatem confpicui. AicD. Bafil.SeleiuOYZt.l.Oportebat hominem procreari,qut regali throno conue - Bjfil.Sel.niret. Quapropter vel nondum formatus homo a conditoris confide-rantia,& Dei confiliis commendationempreVmm accipit. Paria-mus hominem ad imaginem nefiram. Antiquiorem conditione fuahonorem fufeipit ■ Equidem icit Deus,quantum conducat ho-nor ad feruandas,& extollendas omnes alias animi dotes,&ideo honorem pro fundamento praeponit homini, vt vel inipiis generationis cunabulis, indatur honor, fi non a rebusgefti.s nafcer.tis ortus,faltem a munditie,& claritate proge-nitorum. Vt enim fundamentum folidum necdfario prae-mittendum eft cuilibet fabricae gloriofiorijfic progenitoruclaritas,& honor,praemittendus iis, qui familiarum celiifli-marum alfumuntur in honores. Huc traho mandatum illuddiuinum datu Eliae,j.Reg. \9.Vnges Azael regem fuper Syriam,

& leku filium Nam fi regem fuper Ifrael, Pliftum autem filium q.Reg.l?.Saphat.qui eft de Abelmeula vnges Propheti «.Expende,quod treshomines vngi mandantur,quorum duo fimul proponunturcum nominibus parentu fuorum, imo & horum alter etiamcum nomine patriae fuae. Dicitur enim Iehu filius Namfiidi-citur Elifaeus filius Saphar,qui eft de Abelmeula.Solus Azaelfine patris,patriaeque nomine proponitur.Et cur Azaelis fo-lias tacentur parentes,quando & Iehu,& Eli(aei,& parentes,

& patria accurate producitur in medium ? Azael vngebaturin regem Syriae prouinciae gentilis, & perditiffimae j nec inadeo vilis prouinciae rege, curauit Dominus claritatem pa-rentum.At in Iehu,& Elifseo,vt eligebantur in populi nobi-liifimi,& a Deo electi principes,& Do&ores, fic nihil priusoftenditurin illis,quam patriae claritas,&parentum.Sapien.ter equidem dicebat Caffiod.z.var.a. de eligendis ad ciano-ra munera. Currat quinimb honorum gloriaper parentes, Nequit Caffiod.equidem honor in illo diu confiftere,ad quem nullus per pa-rentes fciturdeuenifte. Hinc Luc i.de Ioannis parente dici-tur ’. Puit in diebus Herodis Regis luda, Sacerdos quidam nomine jZacharistf de vice Abia. Non contentus Euangehfta .Sacer-dotis nomen apponere > fimul explicat eius ab atauis fami-liam, dum ait, devtceAbta. Et cur neceftum fuit atauorum

meminifte?

>.