LIBER TERTI VS.
ISAAC , SIVE CHRISTVS
N A T V S-
■ |g O S T nouem integros menfes a conceptione maturus iam fru&usW ventris virginalis Chriilus deciduus apparet, humique liratus libi lacry-§£ mas, Orbi vniuerfo & ritus, Sc Isetitias facit. Quid expreffius in Ifaaci** imagine ? Ifaaci ergo &: ortum, & vitam euoluamus, vtnafcenti Salua-tori lucididimam proferamus facem.
CAPVT I.
Ifaaci infantia, &: facrificium.Textus HtHom.
fct. Non gaudet humano ftnguine Diuinitas ; fed gaudetaffedtu , quo homines non parcunt fanguini , vc Dei gloriaviuat. A tilij iugulo euolat paternus gladius in arietemcaelitus requifitum, cuius in morte Ifaaci vita firmatur, Scconfirmatur caeleftis promiflio.
'■* "
PARS PRIMA.
Onagenaria Sara: membra marcentia, &annofi corporis vena» diuturna fterilitate ficca-tae , fenioris viri complexu expeftatiflimum foe-cundanturad fructum : implentur gratia? bene-ficio, qua: vacuae effentexa&ione naturae Sinus gelidi ven-tris inopinato extenduntur, & tumidis noua prolepraecor-diis,fimul mater tremebunda in fpem futurae gentis, & po-puli filium enititur , Orbi rilum,parentibus feram laetitiam.Nafcicurau4picati(fimuspuer,quiprimo in vitae limine,deparentum geftienti gaudio Ifaac dicitui ,id eft,rifus,fub tan-to nomine pla&um occultans, a rigido circumcifionis cul-tro manaturum. Abrahamo iam fenedutis,ia orbitatis obli-toducundum erar traduci vxoris rifu, quod fenex recens na-ti nutibus arrideret. Vtrumque praeterea Sara ridebat,& Te-nem procum, &rugofis vberibus pendentem filium. Hicquinquennium attigerat,&,fi noftro Saliano credimus,tunc;primum dimiffis vberibus vocatur adfolidiores cibos regioadornato conui.uk> , gaudente patre,inter fartiffimos dapi-bus conuiuas. Vt autem increuit infans,fuaque balbutie pa-truum Tuauiabat amorem > fimulincreuic, quod in infanteoderit Ifmael Abrahami filius ex ancilla. Ardere maioribusodiis Sara: gyriaeceum J & certamine fratrum concutii&illaindignans,quod ancillae filiusingenuum, & legitimum pa-tri haeredem male haberet ,conuenit maritum. Non patiar,inquit,Ifmaelis cum Ifaaco lufus, abeat illeftatim e domocum matre fua, totufque nofter amor indiuifus in ynumconferatur, & omnes generis Tpes in vno conftituantur fi-lio. Ingratum patri erat filij exilium s fed Deus cun&antemin eandem fententiam impulit, vt obediens vxori maritushac vice Ifmaeli paternae haereditatis fpem adimeret i quoexclufo cum matre,vni Ifaaco referuantur cun&a. Vix paterexilio Ifmaelis aufus mulctat,requieturus in Ifaaco,&eccealtrinfecus intonat caeleftis tuba in noua certamina vocanspaterna vifcera.Petitur ad holocauftum Ifaac,& quafi Deusadgaudeat hominum ruinis, fic fpe&at paterna manu gla-dium ftringi,qui vnice dilettum filium Deo licet. Nec mora,nobilisadolefcens vigefimoquinto aetatis anno, ligatus pe-dibus, manibufque aris fiftitur, occubiturus fub paternogladio,nift Deus notiorem fibi hoftiam exouibus prouidif-
t »
X r-
Jfoaci , dr Iefit nati Jymbola.
Saaci ortus nouam lucem parentibus effu-dit , nouamque laetitiam : vt mde iam radtaretnafeiturus Chriftus, cui parent.es riferunt. & om-nia rident.
§. i.
In Ifsiaci ortH naturagratidt feruiuit t vt in lefu nativitate,
C Auet textus ne quid deferatur natur^ in ortu Ifaaci,dumdicit: Vijitauit Dommus Saram } ficut promi ferat tmpleuit
que. locutus e fi.Concepit que (jrpeperit filium in feneBute jua.tepotequopredixerat ep Deus.bccc tibi ex parte naturae fteriles,& fe-nes parentes proponuturiex parte Dei,eius vifitatio propo-nitur,& promiflio,& praedi<ffio,vt euidentiiis clareat natiui-tatem pueri,non naturae,fed promiflionis diuinae,fed gratiaeopus fuiffe .Gratiae opusfuit lfaacinatiuitas,in qua naturale-ges fuas obliuilcens gratiae feruiuit,vt fic expreflids fignare-cur Chriftus nafeiturus e Virgine vniuerfas naturae leges de-fpiciens.Ait D. Amb.lib.de Ifaac,c.i.&*wtf/ Ifaac vel origo fatis AmbroCefl nobis exprefia,vel gratia. Necnon & tUud e fi rr»irabtle } quld ineoDominica generationis figura prae effer it. Siquidem & fierilis anusex promtjfione Dei concepit eum,vt crederemus,quod poteft Deus fa-cere ,qued pejfit Virgo generare. Cur non nafcatur Chriftus exVirgine,quando Ifaac oafcicur ex fene,& fterili matrice? Curquod gratia potuit in Ifaac nafcente faciens fibi feruire na-turam,non idem pofli.t facere in Chrifto?Pulchre D. Amed.hom.j deVirg.Chrifti natimtatem fubdentem fibi leges na-turae depingit,mquiens ; E ntmuero y vt claritas Solis vitrum abf-que lefionepenetrat^ vt radius oculorum tranquillo & claro li- Amfid*quori fine fctffione , & diuifione immergitur , vt vfque ad fundumvntuerfarim.it uri fic Det verbum adiit virgineum habitaculuminde prodit claufo Virginis vtero Quippe qut facile poffet extra Vir-ginem corpus creare de nihilo,facile potuit corpus acceptum de Virgi-ne,extra fine carnis fciffione traiicere. Neque enim legi, natura fefubdtdit,fed lege natura fubdjdit y$*\Expende,qubd lefus nafces
fibi