Baf.SeI,

Gen. 1 6.\

Ambr.

Gen-n*

Bafil.Sel,

Zeno.

193 Lib.III. Ifaac,flue Chriftus natus.

Tolle filiam tuum,quem diligis,Ifaac,&: va-de in terram vifionis, atque ibi offeres eumin holocauftum fuper vnum montium,quem monftrauero tibi.

§. XIV.

effetius humanus ferri nequit ad vnum peculiariter fineingenti difcrimine,& tentationis periculo.

E Cee tibi Abrahamus tentatur ,& in magnum adduciturdifcrimen.Et quae fuit materies tentationis, & difenmi-nis Abrahamo?Ait textu$\Tollefilium tuum,quem diligis, Ifaac,& vade in terram vifionis , atque ibi offeres eum in holocauftum.Patres vniucrfi Graeci,quos vidi,addunt exledione Septuag.Tolle filium tuum vnigenitum,&c, -Et quidem duo erant Abra-hamofilij Ifaac,&Ifmael;fed Ifaac fic amabatur a patre,ac fifo!us,& vnicus eflet filius-.in eum enim vnice , & fingulari-ter paternusaffedusferebatur. Ne miremur,quod Abraha-mus in tantum tentationis, & doloris periculum, ac diferi-men adducatur, quando eius affedus ficin vnum Ifaacumferebatur.Pulchre enim ait D.Bafil.Sel. or at. 7.Vt enim increuitinfans,fimul increuit.quod in infante parentes deamarent,tot ufqueparentum amor indiuifus in vnum conferebatur , & omnis generisIpes in vnum conferebatur filium. Ac mihi vide deinceps patrem adcertamen euocatum. Hac vbi gefta funt,inquit Moyfes,tetauit DeusAbraham.Sitxnil Ifaac ad fe vnum rapuit totum affedum pa-tris,^* patrem adduxit in tentationis certamen, nunquammihi cre.dite,fic vnice rapitur affedus humanus fine tenta-tionis , & dolorisdiferitninegrandi. HinC Gen.ztf.dicitur:M an fit itaque ifaac in Geraris. Qui cum interrogaretur d virisloci illius fuper vxore fua refibondit: Soror mea e fi. Timuerat enimconfiteri,quod fibierat fociata coniugio. Et cur magis cauec Ifaacvocare comugem,quamfororem ? In coniugio confpicicurhumanusaffedustotuscollatusin vnum, vtvel parentumobliuifcatur coniux, vt totusadhaereatvxori fuae. At in fra-terno nomine, ibi affedus oftenditur aequaliter diredus adplures. Merito igitur,diflimulato fingularis affedus nomineoffenditur nomen charitatis communis, quo debet infigniriquifquis,& bellis, & pugnis, & periculis occafiones amatabripere.Eleganter D.Ambrof.lib. deIfaac,cap.4.inquit:Re-beica non immerito foror magis,quam vxor appellatur,eo quod mitis,atque pacifica animacommunis magis pietatis,quam fptcialis copu-linomen decipiat : & quia vniutrfis magis,quam vni fe exiflimetalligatam. Vbi quis pacificus effe cupit, pacemque & tran-quillitatem in vita habere;caueat,ne in vnam creaturam to-tum affeCtum conferat,ne alligetur particulariter vni ; quinpotius fiefe gerat,vt communi pietate florens, fe pluribus,fe omnibus debitorem exiflimet. Nunquam peculiaris affe-dus in vnam creaturam,non bella,& calamitates intulit. DeIacob dicitur Gen.3 7. Ifrael autem diligebat Iofeph fuper omnesfilios. Eccetibivnus Iofeph rapuit fibi peculiariter affedumpatris,& quot inde fuerunt patri orta? materia? ludus?Quotorbitatis,& dolorum certamina concufferefenem miferum?Ait D,Bafil.Seleu.orat.8.P^/mf^4m*f erga filium filios exciuit,fy chariffima pignora , inutdentia ebria contra femet incendit fedi-tiorte. Senedutis filium Iofeph , fpe fenettutis fouenda naturalemamorem fibi coneiliauit,& obfequio ardentiorem meffuit diltflionemfuturam occafionemgrandiori certapiini. Nihil citius fit lingu-laris affedtus in vnam creaturam, quam occafio grandiorumbellorum, grandiorum certaminum.

S. XV.

'Bonorum Tarentum filij euidentiusfilent, pro virtute fiart.

D icitur Abraham tentatpsa Deo, dum iubeturfilium fa-crificare i & Ifaac qui fa.crificandus erat,minime dicitura Deo tentatus.An non duriuseft iuueni pati mortem,quamefferparenti illam inferre? Cur igitur in duriflimo hoc im-perio de immolando Ifaaco,pon «eque dicitur Deus tentaf-fe Abrahamurn , & ifaacum i fedomiffo Ifaaco dicitur folusAbrahamus a Deo tentatus?Equidem in Ifaaco erat iam pie--tas,& obferuantia diuinorum praeceptorum ha?reditaria;fi-'lius enim tanti parentis euidentius flaturus pro virtute cre-debatur.Sic Diu. Zeno locutus de Abrahamo filio intiman-te de fidegeneris[uip qter,filio t de quo non du-

bitabat , patefecit,quia fe Dominus poflulaffet , tfff.ltaquc Ifaaci

I vircus a parentibus veniens fecuritatem dabat, & omne du-bitationem auferebat: follicitum enim examen de filij mori-bus maxime temperat parentum confpicua virtus,& clari-tas : pulchre namque aiebat Athalaricus Rex ad clariffimosSenatores Vrbis, dum cuiufdam filium ad dignitatem voca-bat apud Caffiod.p.var.2,3. Quid Patres conferiptide vobii iudi- Cafliod,cemus,expendite, cur» ad fummarum culmina dignitatum,germinisveftri viros,quos nunquam vidimus , eligamus , non fafiidio negli-genthifed honor ab ilipr afumptione natur a. Ad examen veniant,quaputantur incerta. Nam quis de illa re aftimet deliberandum.vbi ni-hil reputatur ambiguum . Sic fapientdfimus rex in clariflimoruparentum filiis examen pra?termittebat,vt qui pro parte vir-tutis iam commendabantur,ipfapraeiiimptione natura?. Sicetiam Theodoricus Rexapud eundem Cafliod. 3. var. 6 . in- Theodor.([mv.Multo nobis probatur acceptius, quoties dignitatibus reddimus,qui de tpfa Curia claritate nafcuntur. Quia non funt de vobis exa-minanofira follicita,dum pratudicata bona transfunditis,qui meritacum lance prafiatis. Origo ipfa iam gloria efl,laus nobilitati coma -fcitur. Et merito,qui a parentibus probatis nafcutur,neceffi-tate probationis in feminuunt, non enim poteftfperari de-futurain filiis,qua? clarefcebatin parentibus virtus. Sane denefaria illa Athalia dicitur 4.Reg.n. Athalia vero mater ocko-scia videns mortuum filium (uum,furrexit,& interfecit omne femen 4regium .Itaque peflima foemina, vt vidit mortuum filiu fuum,omnes regis filios,& nepotes fuos, & valde puellulos inter-fecit. Et cur tam faeuain puellos, & nepotes extitit ? An nonpofiet puellulos ita alere,& educare, vt illos libi in moribusfaceret fimillimos?Cur magis illos voluit interficere ? Eranenepotes eius,fimul & nepotes fandiflimi, clariflirmque re-gis Dauidis, vnde merito fciola foemina defperauit pofleDauidis prolem exiflerefine virtute, & pietate Dauidis,ideomaluit.omne germen Dauidis abfcindere,vt fimul abfeinde-retur Dauidis religio. Ait Theod,qua?ft.i4. Vtimpia,fytyran - Theod.nica voluit omne genus Dauidis tanquam pium radicitus excinde -ve,vt arrepto imperio populum fuum doceret impietatem. Tantumcredidit valere in filiis fandiflimorutn parentum virtutem,vt dum proles Dauidis exifteret, non crederetur ei defutu-rus,qui pro pietate flaret, & impietati contradiceret. Necputauitimpia foemina tantum fe valere impietate , vt tenellaDauidis germina fic inficeret.ne in illis aliquis fplendefcerecradius paterna? virtutis.

§. X V I.

Hoc amat Deus in pr<tflantijfimis viris t ne quid bonibeant,quod alterius potius,quam 'Dei gloriaadferibant.

CAcrificandus Ifaac fi Ai iubetur Deo in monte , itinere'-'trium dierum, ab habitaculo Abrahami diflito.&cur nonmagis inter clientium frequentiam facrificandus Ifaac fifti-tur?Cur tanto facinori eligitur tantafolitudo > Filia Iephthefacrificanda elegit montes,vt fleret intempefliuam mortem;fedinter clientes arisfiflitur.SichabesIud.il. Cumque abiif- iffd.ii.

, fet cum focits,ac fodalibus fuis flebat virginitatem fuum i » monti-bus, Et expletis duobus menfibus,reuerfa efl ad patrem fuum,& fecit■ £ i ficut vouerat. In montes abiit,vt fleret, vt autem facrifica-retur,montes reliquit,& reuerfa efl in domum paternam,in-ter clientes. Cur non fic Ifaacus?Curin ifaaci facrificio clie-numeaueturconfpe£his,&rnontium folitudo magis eligi—rur?Eripiendus erat etiam Ifaac paterno gladio, & feruan-dusinvita, pro quo adfolitudinem montis ignoti ducitur,ne cui alteri. quam Deo poflit fuam liberationem adferibe-re. Amat enim Deus in adeo praeftantibus viris, ne quid bonialteri poffint referre, quam Deo ipfi. Non abfimile acciditEzechiae regi, qui Affyrioruro validiflimo exercitu cin&usexpeftabat liberari a Domino, 4. Reg. 19. Quid tunc ? Aittextus : Tahum efl igitur in nocletlla, venit Angelus Domini ,&ptrcuffit in cafiris Affyriorum centum oSinginta quinque milita .

Ecce tibi m peljantur, imo vt interficiantur hofles Ezechia?,tantaque falus illi comparetur hoftibusextindis , non me-ridiana lux,fed obfcuriffima nox eligitur.Et cur nodis tene-brae eliguntur, vrtantafalusregi pra?ftetur, nifi vt conflet,quam nulli alteri,nifi Deo poflit referri falusilla?AicD.Chryf. Chryfiin Pfal ic 6 . Hoc facit Deus ,nevllus eius fibi gloriam vindicet.Ptoptetedregnamte Ezechia erexit nofiu troph&um. Cauit Deusin fandiflimo rege , ne eius liberationis gloria alteri,quam Deo poflit'adferibi, &ideo tempus elegit nodur-num,quo dormientibus eundis Deus hofles perimeret, 8 c

Regi