200
tufias.
Qsn.3%,
Thcoph*
Lib.III .Ifaac, fiue Chriflus natus.
T>eus,i)t confundat fortia.Hoc mirabile opus fecit Deus.Samfonfor-tijfurms,(Slarifius omnipotentiffimus. Sciebat,quod grande (ibi cer-tamen foret, contra legis peritos , coatra orat ores,contra nobiles, &fortes iReges,Imperator e s,tyr annor. Et hoc (ciens non vocauit pum*expeditione multos fapientes, nobiles,fiue potentes ,fed tales ntmi-
cicus,nec vllam vocem emjfftit,qux ve! facultatum,vel /er*uorum aliquid requirat,vc quj eam curam integram paren-tibus relinquat. 1 rimam autem vocem foliati Ifaac hancinuenioin praefenti, nimirum : Ecce,inquit, ignn,& ligna, ubi. e fi viffima boJtcau/tilr Qui nunquam jncerrogafti pariem de
ftv Hxcibi^**** eont d*seff^nt afini.Et inmaxtlla a fini Aeleuit : pecoribus,de agnellis orcis,de feruis, integram horum cp-
j ram patri relinquens, cur modo folicitus inquiris devidi-ma?Cur etiam vidimac curam integram parentibus non re-
§. XVIII.
A crufc Domini nil citim prodiit,quam vitaau/pictum .
1 Vtabat Abraham filium fuum igne confumendum effein holocauftum Domino, 8 c nihilominusaiebat:Pp/fy«<*adoraverimus .reuertemnr advos. Cur bone de filio afferis, quodreuerfurus etiam fit?Quem gladio pricparas,& igni,qua ra-tione afferis reuerfurum ? Vnde ubi reuertentis fili) incolu-mitas venit in mentem? Ait textus continu 6 : 7 W*r quoque li-gna holecaufti,& impofuit fuper l(aac filium fuum, &c,Vbl ergoIliaacfub ligno apparuit, lua? incolumitatis clariffimum ar-gumentum dedit,nihil enim a crucis dominicae ligno ckiusprodit,quam lecuriflimae vitse myftenum. Pro quo fapien-ter aiebat lulius Firmicus Maternuslib.decrroreprophanaerelig.C.18. Diuini,ac Uberantis ligni ordinem difce.De cataclyfmohumanum genus arca Itgn ea liber auit. Deinde Abraham , lignavnici filij humeris imponit. Fuit equidem vt in diluuio, fic inJ/aaco lignum liberansjvbi in crucis typo lignum Ifaaci hu-meros preflir, &in eius in coi umitatem,&fecuriffimam vi-tam expreffit.Apud lofue cap.9. viri Gabaonitae metuentesperire Ifraelitarum gladio,fraude quadam compararunt ii-* bi ex principibus falucem:detedaautemfraude,dum expo-ffularentur a vulgo militum in morrem,aiunt Principes:Re-
theoph.
linquis?Equidem pra:ffantiflima,& fecuriflima Ifaaci indo*les iam-ofte'ndebatur,quae,vt caeteras omnes curas patri re«linquehatjin virtutis >obfequuque diuini curis,minime fo-lum parentem effepermittit , fed fefe curarum'fociumad-iungit.Rem ponderans D.Bafil.Seleuc.orat.7*inquit*. Abra-ham ignem , & gladium manu trattabat , lignifque vittimartis
P Vtabat Abraham filium fuum igne confumendum effe ifaacum pulcherrimam vtttimam aggraualat , & auxiUatrix fa-in holocauftum Domino, & nihilominus zizbzv.Poflaud crificif fmt ipfavittima, Simul enim cum patre ifaac facnficium
faciens, & cum genitore curam partitus,interrogationem profert,quapatrum animum exulceret:Ecce t inqutt,ignu, & ligna , vbi efi vi-ciima holocaufli. Ferret prxftantiffjrnus filius quod pater fibthaberet integras domefficas cura?, & pro his minime vn-quam mutiret, at in curis diuini obfequij non patietur effefolum parentem, fed cum illo tales curas partitur, & nonminimam illarum partem fibi affumitiquo eius indolesoftenditur praeffanciffima, & fecuriffima in periculis. Quasprxftantiain quibushoninuenkur, inueniri fokntmultadifcrimina. Notiflima eft ruina filiorum lob,filiorum, in-quam , fandiflimprum , & nulla fenfibili peccatorum labepodlutorum. Et quid de illis fcriptui a? Iob cap.j.Ef ibant flij*itcs,& faciebant conuiuium per domos,vnuf quifque tn die fuo : & ^ &mittentes vocabant tres fotores (uas,vt comederent biberent cumeis.Dumque in orbem tranfiffent diesconuiuij.mittebat ad illos lob t(ff fanttifitabat illos , confurgenfque dilmulo offerebat kolocauflapro fingulii.Dicebat enimiNe forte peccauerint filij tnei,& benedi -xerint Deo in cordibus fuis. Sic faciebat fob cunttis diebus. Expetl-feruentur quidem vt vivant,ne contra nos ira Domini concitetur,fi ! de , quatfo,quid filij faciunt,& quid pater t fficiat *. filij epu-peterauerimus.fed fit viuant,vt invfusvniuerfa multitudiniili- lantur,pacer orat, Deo litat, holocauffa offert pro filiis,&gnac&dant. Simul &ardendislignisdeputantur,& vitae: vt hoc faciebat tanta folicitudine, vt Polychronius putet il-videas,quam inter ligns crucis appareat mundo vitataufpi-! Jumiofomnes nodes duxiffe , vt multo maneadftarerariscium. Ait enim 1 heophanes Ceramxus,orat in Exalc. crucis ; facnficaturus. Cur pereunt fili) vallati tot patris lacrificiis?apud Cofterum noffrum tom.z.Sed & Gabaoniu , quos filius j Cur non magispropugnanturaduerfus rabies hoftiles ? Id ^Naue lignis ferendis ad diurnum tabernaculum deputauit, Ethni- i faciebat folus Iob,nullus filiorum affiftebat parenti facrifi-corum nationem repr&fentabat,qua. accefftt ad lefum verum,a quo | caturO,nullus erat folicitUS cum patredehoftia,de vidiniavita donati ligna ferre , hoc efi .faluatorts crucu verbum humeris j paranda, fed folus pater relinquebatur in facrorum curis.virtntu circumferre d/d*«r»#f.SimuI & ligna ferre homo didi- j Quid mirum quod filij tot facrificiis, &%holocauftis paren-cit.dt vira viuere, quando Crux Domini vndecuque halat, & j tis vallati veniant in ruinam j quando nullus eorum holo-firmat vitam. Nonne Thamar illa vidua ludat nurus , dum j caufti curas cum patre partitur, fed eas vniuerlasjintegraC-pratgnans jnueniretur , flammis exurenda dahinabatur ? Et • que patri rejinquunt.Equidem fccunores effent intpfispc-vnde ia tanto difcrimine mulier potuit falutem mercari? ! riculis,fi patri prouidenti holocauflafe adiungerent,& nonAit textus Genef.cap 5 cum duceretur ad poenam, mtfit ad paterentur illum folum effe in obfequiis diuims.Flinc enim
(ocerum (uum,dicens :Dt viro, cuius h&cfunt, concepi: cognofce cuius cenfentur pradhntiflimi, &viuidiffimi filij.Pfalm. U7- vbi pfal.ijj,fint annulus,armilla, & baculus .Quid plura?Vbi pro fe ligneu dicitur:F//if tuificutnouelU cimarum in circuitu me«f&tua. Cu-baculum offendit, incolumis euafic. Ad haec Theopuanes j menlac ? Procopius in Exod fol.i 94 * refert h^c ad men-Ceramaeus vbifupra: Thamar tUa alienigena, qua duobus fra- j famEucharifficam i filij enim qui veluti oliuarum nouellaetrtbtts nupta fuit,fler ilifque permanfit,afiu quodam (ocerum fefel- \ rcuire fcunt , pacificamque & fecuram vitam in fe amantUt, ifraehttci femina nobilitatem fuffurataiamatoremquc /ocerum j offendere,non patiuntur a parentum abeffe facrificiis. Sed
fuum natta , accepit ab illo pignori baculum,quo pofiea mortis dif-
trimen euafit. Thama* igitur Eccltfiam ex gentibus collettam ad- ^__
umbrabat,qua qua fi duobus improbis fratribus,impietati [cilicet,& ; partiuntur.multorum Deorum cultui prius iuntta , cum nullum pietatis fru- 1ttum edidiffet,furripuit fruttum ex luda,Chrifium,inquam,ex tri-bu luda ortum , crucemque baculi inflar arripit, per quam d morteanima Uber at a efi. Sic vbique Domini ligni apparet vmbra,fltnul &vita heminis affulget.
quoties patres fibi menfam Eucharifticam ftruunt, fimuladuolant filij , & cum patre tantas menfae bened^diones
§. XX.
gen.12.. Cumque duo pergerent fimul , dixitIfaac patri fuo, Pater mi. At ille refpondic:Quid vis fili? Ecce,inquit,ignis,& ligna,vbieft vi&ima holocaufti ? Dixit autem Abra-ham : Deus prouidebit fibi vidtimam holo-caufti,fili mi.
§. XIX.
Pnsj}dtitiffima,&/ecuriffima filiorum efi indoles,qit& in di-uini obfequtj curis parentes folos minime relinquit*
M
Vltuserat Abrahamus in pecoribus, in feruis,in diui-tiis,pro quarum cultu nunquam offenditur Ifaa^ibli-
ln filio virtutibus praf&mi necejfarto fe homo agno^f** patrem .
\7 Ocatur Abraham pater ab Ifaac,& refpondic pater vo-V catus,cpm carnificem agere parabat; quid infolentius?Vnde tibi 6 bone,venit in mentem,aut quis tibi perfuafit teeffe,& vocari patrem ? An gladius ? An ignis?An animus adcatdem paratms ? Nonnehaeepotiuscarnificem offendunt?Cur ergo refpondic ad patris vocabulum ? Cur ce in patrisvoce vocari putas ? Cur femel vocatus pater , fic te patremagnofcis,vc & femel,& bis filium clames ? Ait enim quid vtsfili ? Et continuo fubiungis; Dominus prouidebit fibi vitf imamholocauftifiUmi. Sane is ei at Ifaac Deo facrandus, tot tantif-que virtutibus fplendefcebat fub lignis conffitutus, vtvelinter tanta carnificina: meditamenta cogeret Abrahamummeminiffe fe effe eius patrem. Pofiquam Saul Dauidem iagenerurpfuum adfciucrar,ficinuidia exarfit,vc omnem aff&-dum patris,& foceri exueret,nihilque magis inimicum , &hoftile fibi cogitaret,quam Dauidcm.Huucvtodiofifiimum
perfequebatur,