:r- ; d
248 Lib.lV.Danieffiue Iefus adoratus a
ous.
Ojig.
Gtn.\8.
Cin.iy.
Cat.Graec.
minimediuinairafedaretur. VerumNum.cap.x^. dumetia.Deusirafciturin vniuerfos Ifraelitas , eolque morti traderevellet,iftftat Moyfes 3 & Aaron pro illis, & ira non procedit.Cumque tacerent in terra ,dixit Moyfesad Aaron , Tolle ihuribu-tum , & haufio igne de altari , mitte incenfum defuper pergens citoad populum,vt rogem pro eisfiam enimegreffa e fi ira a Deo.fypla-gadef&uit. Quid tuncfadtum eft?fi*ns inter mortuos ,& viuen-tes pro populo deprecatus efl, & plaga cejfauit. Compone modo& hunc cum illo fucceffu : ibi decem requiruntur iufti, vtplagaceffet:inpra?fenti autem propter folos'duos,nimirumMoyfem,& Aaronem plaga protinus ceffat. Vnde hoc?Eratin Aaron precatio ad Deum pro populo, quae dum oritur acorde perfe&o, efficaciffuna eft, vt mortem ab hominibuspoflirauertere. Accipite Origen.homil. 11 . in Num. fantem:In Sodomis quidem quando minus decem requirebantur, per quosvix,(iforte reperti effe ntfalti ari pojfent ij.qui habitabant Pentapo-tim.Nunc autem etiam duo,fi tame inueniantur tales,qualu Moy-fes fuit , & Aaron,fujfcerepoffunt, vigens ifraelitarum tota J'al-uetur.Quid ergo dicemus amplius ejfe in hk duobus?Qua tanta vir -tui?§ltpd meritum.quo fexcenta millia, & eo amplius liberentur abinteritu vaflatori* ? Ego arbitror,quod in Moyfilex fignific uretur,quedocet homines fcientiam, & amorem Dei,m Aaron fupplicandiDeo, obfecrandi eum forma confiftat. Si ergo accidat aliquandoindignari nobis, vel vniuerfo populo Deum ,»tfi iam[ententia vl~tionis procedat a Domino , reddat autem lex Domini,commonet nosfupplicare pro culpis , cejfabit continuo iracundia, indignatiocon-qufe[cet,{ y toh\'\m potemiftimam precationis! Accedat homoperfe&o corde precatorum Deum, & profilientem Dei iramcohibebit,& quam longiflime mortem depellet.Quam vimin precatione citius oftendis, vbi&Moyfes,& Aaron, hoccft ,legis obferuatio,& precatio iundtae fuerinr.de vitx enimpuritate venit quod efficaciores fint apud Deum tuaepre-ces.Abraham Genef.c.r 8.vidit tres Angelos venientesadfe,occurrit eis,& petit,vt apud fe hofpitarenj ur,& vix hoc pe-tiit,& ftatim illi dixeruntiF^^i/r locutus er.Non multum poftLoth Genef cap.i^.vidit duos Angelos etiam venientes >|$»iuit obutam eis , adorauttquepronus in terra,&dixit :Obfecro,Do-mini,declinate tn domum pueri veftri, & manete ibidauate pedesvefiros,& mane proficifcemini in viam veflram.Qui dixerunt,Mi-nime,fed in platea manebimus.Compulit illos oppido,-vt diuerterentadfe. Eccetibi & Abraham precatur,& Loth precaturjfedAbrahamftatimobtinet,quodpetebat.Lothautem& femelrepulfam patitur,& multiplicatis precibus tadem eos com-pellit. Tam feftinus hic, qt>am ille properauit ad hofpitestrahendos,cur ergo ille paucis obtiner,quod petit,hic mul-tiplicare preces eget, & copellere, nifi quod hic non a?quepuritate vita? pollebatPAit Author C*at.Gra?ca? m Gen. Lothingenio erat hofpltaii , perinde atque Abraham,qui in foribus taber-naculi hofpites excipiebat. Verum quia Loth non eadem virtuteprefiabat,multis precibus opus eft,ad exorandos hofpites.Mwhi^W-cac preces,qui in vitae puritate minor eft ; poffunt namquepreces fupplere,quod defecit vita?:at quando & vita: puri-tas & oratio fimul conueniunt, facili negotio, & in breuiquod petitur,obtinetur.
tabernaculum foederis, Quod poflquam ingrejfi funt,operuit, nubes,
& apparuit gloria Dei. Expende,quando apparuit gloria Dc,inon equidem apparuit Dei gloria,'antequam Moyies,& Aa-ron in magna folicitudine,& anxiecate,6c timore confugii-fentad Deum.TunC autem »quando anxq,&. foliciti,& tre-mentes tabernaculhm intrant, tunc confeftim illis apparetgloria Dei.Ne quis putet fibi,& dormi.enti,& ofcitanti,& innulla folicitudine vigilanti Dei gloriam apparituram effe.
Ex quo Origen.homil. x 1 .in Numer. Quamuis magni fint me~riti Meyfes,& Aaron,quamuis animi virtutibus polleant, apparere Oi ig,tamen eis Dei gloria non potuiffet,nifi in perfecutionibus,in tribula -tionibus,in periculis, atque ipfa pene morte tam pofitis.Et tu ergono putes tibi dormienti, & ottofo apparere pojfegloriam Dei.V anuseft.qui nifi de plurimis vigiliis, de plurimis curis,&folici-tudinibus putat fibi obuenturumaliquid Dei. Irrituspro-culdubio eft omnis labor,irritae vniuerfae vigili®, nifiafful-feiit Deus; fed Deus ibi affulget . vbi labor eft ,vbi vigiliaefunt,&non vbifomnooppreffusftertis. Pfal.iz^. Nifi Do-minus edificauerit domum , in vanum laborauerunt , quiidificanteam.Nifi Dominus cuflodierit ciuitatemfirufira vigilant,qui ctt-ftodiunt eaw.Contemnit quidem pialtes labores, & vigilias,quibus Deus non afpirat,fed fuppome labores ,& vigiliasdebere effe in omni augmento vitae fpiritualis. Id quod no-tans D. Ambrof.lib.de Parad.cap.4-^^ *Hos laborare, qui inoperis funt ,&dificationifque procejfu,iftos vero vigilare,qui iam cu-ftodiamperfecii operis receperunt. Vnde & Dominws Apoftolts.quafi Ambiof.iam perferioribus,vigilat e , inquit,&orate,he intretis in tent at to-nem i docens perfefi& natura munus,&plenavirtutis gratiam ejfeferuandam , nec quemquam etiam perferiorem,nifi vigilauerit fuidebere ejfe fecurum. Expende ab iis, nec quemquam etiam perfe-riorem, nifi vigilauerit, fyc. Non enim eft,cur fibi aliquid deDeo, & virtuteadlcribat,qui non vigilat,fed Inerti fomnoiacetfepultus. •
Van.i. Et ipfc mutat tempora, & £taces:trans-fett regna,atque conftituit: jdac fapientiam,lapientibus, & fcientiam intelligencibus di-fciplinam.Ipfe reuelat profunda, 6c abfeon^dita,& nouic tenebris conftituta:& lux cumeoeft. Tibi Deus patrum meorum confi-teor , teque laudo,quia Iapientiam,& forti-tudinem dedifti mihi,& nunc oftendifti mi-hi ,quae rogauimuste,quiafermonem regisaperuilti nobis.
§. XXX!.
Quidquid ver£ fapiei.tU ej},d Ideo zpmt.Vbi fif&fgijier Gramna caftigaiur.
Num,i6*
r. §• XXX.
. Non fteHtntibuSifed laborant ibus vigilantibus
gloria Deiprajlo ejt.
■^On ftoafententiaMaldonati, qui putat & fomnium^ Regis, 8: interpretationem Danieli etiam per fomniumreuelatam effe,ea duduscoiedlura,quod hsec dicatur fuiffercu , e ^. ta no< ^ c ' Fuerunt equidem reuelata no<5fe,fed nodetrmiffima,&fqlicitiidinis,& timoris plena, node,inquam,qua? pro mortis induciis data fuerat,vt in eius fpatio ex Deofomni myfterium quarreretur ,vt morti fe eriperent fapicn-tes.Quis ergo credat,tunc Danieli iblicito de re tanta fom-nium potuifle obrepere>Magis puto Colicitis vigiliis labo-ranti Danielioftenfum effe myfterium, ait enim texe. TuncDanieli myflerium per vifionem neBe reuelatwn efl , Itaque nonormienti, fed videnti, & vigilanti,&in rnagna folicitudinevigilarm Deus myftena reuelauic, tales enim fp&dare folct•f” S » ^r°i riam ^ uam e * s °f^ndendam,nimirum qui in vi-
• guus, &fohatudmibus.& in extremodifctimini« timere
verfentur Numer.cap.i6.poft enarratum fuppliciam durif-fimum immilfum rebelhbus,pergit textus: Murmurauit au - }tem omnis multitudo filiorum Ifrael Cequenti die contra Moyfem& Aaron,dicens: Vos interfecifiispopulum Domini. Cumque eri$*\iHrfeditto,& tumultuf mrefcmt^ Moyfes^ Aaron fugermt ad j
I N hoc vere fapiensDaniel oftenditur,quod fapientiae mu-nus Deo refert acceptum , abvnoque Deo putat venirequidquid homines accipiunt fapieotiar.Quippe ait: Daifa-pientiam fapientibm , & [cientium mtelligentibu* dtfciplinam , Etmerito vir diuinus vbi de fapientia agit,illius donum putatvenire a folo Deo. Hinc z.Reg.cap.z^.locutus Spiritus fan-<dus non deDauide,vt malunt plurimi; fed de cantatiilimoDauidis duce,qui primas in fortitudine ferebat, vt afferuntIfidorus Clar.Vatablus, & Interlinea!is,& probat Carthu-^fian.hc fztuv.Sedens in cathedra fapientijfimusprinceps inter tres,ipfe efl,quafi tenerrimus ligni vermiculus,qui oringentos interfecitimpetu vno.Poflhunc Eleazar t ^c. Ecce cibivbi Heroum om-nium , quos habuit Dauid, nomina recenfentur, folus ille,qui primus omnium erat,fine nomine fcribicur. Etcurnorimagis prifhus hic nominatur,quam omnesfSi catteri ob for-titudinis facinora meruerunt fibi nomen adferibi , cur quic*teros vicit, in facinoribus non obtinuit,quod fibi appo-neretur nomen?Sanequia hienonfolum introducitur laurdatus in fortitudine > fed etiam in fapientia,ideo non poni-tur nomen eius,vtoftenderetui non adilluni, fed ad Deumpertinere fapienrie munus.Ait Gal/rid.apud Alleg.Tilmanr
ni ; Merito proinde fedens in cathedra fuo non defignatur ex nomi - ..,
ne,vi quicumque ille fit,de feratur potius cathedra,quam perfona.Et GaJfnihfi quidem fana a efl,non fuperbiat : fin alias , ter a docentem nemodelpiciat. Memento , quia tua dorrina non e fi tua,& tibi tribueronon oportet , fi qua feceris opera vite., minus tamen verba do&unaPrudeactftime,& Jandtiflime fpiriiuali* do£tor monet, ne
Hui
r )