Cap.L Daniel fub Nabuchodonofor. 249

quidnoftrum in fapicntia , &dodrina agnofcamus , fedquidquid fapientia?, pra?ftantia? fuerit,fiue in fadis , fiue inverbis dodrina?, id omne Deo acceptum referamus. QuodVt omnibus in Chrifto lapientibus debet effe pernotum , ficmiror me reprehendi a Magtftro Grauina tom.3. Praefcript.Gatholicar.fol. 291. quod dixerim Societatis lefu doCtoresnon a fuo conamine, & labore > fed ab aura coeleftis gratiaehabuiffe,quod tam lapientia commentaria Icripferint. Nonconatus eft Suares,non conatus eft Vafquez, dixi, 8 c accu-fo r , quod totum , quod erat fapientia? m iftis dodonbus,Deo adfcribo, quia fic videor illos inter fcriptores catlom-cos ponere , uno & illos fuperiores authori librorum deMachabaeisaffingere. Sic etiam abifto Grauina accufareturNazianzenus, qui in epift.ad Nicobuli patrem,fatur:

O genitor tua me doflrina pudereAffi.it proflans facundia:Nam tibi lingua.

Aure/que,& cttamens,profa verfuqut ferunturTaelict cur fu,nec id vllo pene labore.

Plane iis dialis D. Nazianzen. male audiret apud Grauinam,& putaretur iniurius Authori libroru de Machabxis , quan-do is cum labore fcripfit, & Nicobulus dicitur a Naziaoze-nofcripfiffe fine vllo pene labore. Sed & acrius morderetura Grauina Trithemiuslib. de Scriptoribus Ecclefiaft. qui de. D.Ephremo dlCW.Hic.ficut in vitis fanftorum Patrum legitur,abAngelo vifus ejl librum aureis literis fcriptum recepijfe .- vnde moxait ira die,(j-r> deinceps loquente in eo Spirttu fanclo j tantam declamandi gratiam habuit ,vt nullum fibifimilem (uo tempore inue-niret. FoelixTrithemi, qui non ledus es a Grauina , a!io-quin grauiter accufareris , quod fic extollas lapiendamEphremi , vt dicas illam ab Angelo ,imb ab Spiritu fando.vcnifle 4 in quo videreris Grauina? Ephremum inter Apo-ftolos, & canonicos fcriptores numeraffe dediffe occa-fionem Haereticis,& erroribus poetarum. Vcinam Grauinanon tam ardenti flagraret accufandi cupiditatej &failar, ni fiei puderet tam ficulneo me percufliffe gladio. Ferior , quiameorum fcriptorum fapientiam tribuo diuinae gratiae , &non labori, & fiudio eorum, & quidem, & pofi acceptumvulnus,iterum dico, & affero Societatis Dodores a Deo ha-bere,quod itafacilc,& prompte,& fine labore totfapientiaediderint commentaria. Et cfim meam,meorumque fapien-tjam Deo attribui,vnde poffum fuperbientrs animo accufa-ri?Propior effem fuperbia?,&iadantia?,fimeo acumini,meolabori,mea? diligentiae attribuerem,quod aliquid fapio:cumautem id Deo attribuo , potius offendo humilitatem Chri-ftianam. Nifi Grauina? videatur Pelagius humilior Augufii-no & fandior,quia ille propriis nitebatur viribus , & labo-ribusjhicautem Dei gratiae nitebatur,a qua fola venit, quodiugum Chrifti fuaue fit,& onus adeo leuc,vt fine grauedine,& labore,imo cum voluptate feratur.Deus bone . 1 quia dicododorum piorum dodiflimas lucubrationes a Deo vemf-fe,& non ab eorum labore,& dicor fuperbiae fpiritu labora-nde meos dodores inter canonicos numerare. Pudet hocreferiflapuddodosviros,ue videar hominem dodum,&religiofum infcitiae infimulare. Non equidem idem eff dice-re aliquem dodorem diuinitas fuiffe afflatum, &iilum intercanonicos numerare.Quis non dicat B. Therefiam in iis qua?fcripfit afflatam a Deo fuiffe,& omnes Eccleiia? dodores,&magiftros? Ideoneillam, deillos Apoftolis, & canoniciscomparamus ?Ideo Hatreticis , & poetarum fomniis armads.nusPAbfic hoc ab homine mediocriter dodo,qui fcit dif-ferentiam canonicorum fcriptorum notare, inter alios pa-tres^ magiftros,qui Deo acceptum referunt, quidquid .fa-piunt. Necmiretur Grauina,quod Authorlibrorum de Ma-chabaeis.fi. in fcribendo laborauit, in hac partefuperetur abaliisdodoribus , qui plura fcribentes non laborarunt , ficdifponente Dei gratia > quando ipfe Dei Filius plurimum incruce laborauit,& nihilominus alq homines dante Dei gra-tia in fimili conflidu non laborarunt, imo ibant gaudentesaconfpedu Concilij. Propter vnum ago Grauina? ingentesgratias , quod ipfe inuenerit catholicum fenfum propofi-tionismea?,qua? dicit Authores Societatis lefu,fine conami-netot commentaria dediffe. Quodciimfuperbum, &per-niciofum dicaf,fi putetur venire id ex coelefti auxilio,cui re-currere credit piaculum; tamen id verum cxiftimat,fi pute-tur venire ex multis auxiliis,& fuffragiis creacUrarum,& fo-ciorumfefe in opus iuuantium. Credit enim in Societateeum morem effe,vt omnes ftrenui dodores conueniant, &de omnium ftudiis , & laboribus coagmentari quemlibetcommentarium. Quidgloriofius deferiptis Societatis lefudici potuit?Gratulorvos,Societatis filij:ea enim feripta edi-tis^uaea Magiftro fapientiflime» Grauina ponderata figil-

Iatim,cantum inuenit quemcumque codicem,vt prudenterducatillum nonabvno ,fedabomnibus cruditiffiuv O di-nis Dodoribus fuiffe exaratum,Non ea laus dicetur de Gra-uina? fcriptis, qua? fatis apparet ab vno Grauina , eoquedormitante fuiff e conflata. Si enim Grauina non dormitaf-fet, facile percepiffet diuerfa rela ad demoliendos errores,

& expugnandam Idololatriam in Iapponio, & ffEthiopia,non confidere in eo quod diuerfus Deus praedicetur. & di-uerfae,aut aduerfariae dicantur fidei veritates j fed in diuerfisrationibus,& modis,quibus idem Deus,& eidem fidei veri-tates perfuadentur modo iis,modo aliis.Exemplum lam eftipfis lippis,& tonforibusnotum,quando Gricilegati apudPatrum Concilium*non potuerunt couinci circa proceflio-nem Spiritus fandi, ratione ddumpta ex operibus fandiThoma? ,&conuidi funt ratione defumptaex operibus D.Bonauenturae. Sic a diuerfis Scholiis diuerfa rationum , &modorum intelligendi tela fubminiftrantur: vt quando vnanon f ufficit,adhibeatur alia,& fic omnes in obfequium fideipofliut captiuari. Ex quibus diffmulanda funt omnia illa,quae in me Grauina congerit a fol. 317. quod dicam diuerfatela parari oportere pro ^thiopibus,aur pro Iapponiis ex-pugnandis ,quafi his velim, quod diuerfus Deus pro iis, &diuerfus pro illis fic praedicandus. Sic fido d£>drina?,& pie-tati hominis religiofi,vt credam Grauinam de meis fcnptistalia non edudurum,fi effec expergefadus. Illud acerbiusin Grauina fero, quod pag. 342. Societatis lefu Patribus inIndiaexiffencibus, qualiingens piaculum attribuit , nimi-rum,quod metuentes Ethnicorum infirmitates ,pafliones,&mortem Chrifti Domini illis abfcondanr, & folas praedicentChrifti glorias. Id & piaculum credit, & non dubitat illudSocietati lefu adfcriberenifus autoritate Fn Dominici Piciviri Ordinisfui,& Anonymi Epifcopi Lufitani,quem refertNazarius.Quod ego in primisalieniffimum reputo a verita-ce,nihis non vmus,aut alteriusauthoritate,fed omnium Pa-trumSpcietacisrefcriptis , & hiftoriis, quibus offendunturapud Ind9s,& lapponios in noftrispublicis templis ingen-ti pompa luduola Chrifti myfteria celebrari,praedicari lin-gulis annis , & vfque ad Regiam Sinarum dedudam fuiffe anobisChrifticrucifixi imaginem,vtteftatur Frigonuis. Sedefto,quodcantifpercelarent noftrimyfteriapaffionis , neinfirmo alicui daretur occafio maioris infidelitatis. Quan-tum hoc piaculum ? Imb a plurimis fapientibus habereturveluc prudentia maxima. Sane D. Bafil. diffimulabar dicereSpiritus fandi confubftantialitatem cum Patre,vt fic in par-tealia praedicans, ad hanc etiam confubftantialitatis vocempoftea auditores traheret. De quo laudatur a D.Gregor.Na- ,zianz. aiens : ille propriam & apertam vocem inttrim vfurpare l^ZdnZ-*differebat,&c. Et quidem prudentiffimi magiftrieft, tempusobferuare, quo veritates euangelicaefruduofius infidelibusannuntientur:&deexemplo Pauli i.ad Corinth.c.3. cibumfolidiorem infantulis non pr3eberejfcdlac,quo in faiutem.crefcant.Haec obiter didafufflciant,ne putet Pater Grauiname fu a feripta latere,in quorum refutatione,vtin reperfpi-cua,piaculum duxerim,conterere tempus.

$. xxxir.

Sapientia fine fortitudine friget , & fcftitudafine fapiemia .

N On de fola accepta fapientia laetatur Daniel j fed de fa-piencia iunda fortitudini, dicens : Tibi Deum patrummeorum confiteor,teque laudo,quia fapientiam,& fortitudinem de-di fl i mihi . Sane tuncDaniel fapientiam requirebat,qua fom-nia explicaret regii cur non folam accipit fapientiam , fed& fortitudinem cum fapientia accipit ex Deo?Sunt hae duaevirtutes fic inter fe connexae, vt vna fine altera pene frigef-cat.De fapientia ait lobcap.i 2. In antiquis eft fapientia , I2 *

multo tempore prudentia. Apud ipfumefi fapientia & fortitudo*.Componit fapientiam fenum mundialium cum fapientiaDei, vtappareat, quam frigeat fapientia hominum in com-paratione fapientia? Dei. Sed in quo friget illa fapientia incomparatione huius ? Iam id oftendit,aiens : Apud ipfum eftfapientia & fortitudo: in antiquis, & fenibusfapientiafolumerat.fine fortitudine,qua? quidem fapientia carebat fortitu-dine,fic inutilis erar.Qua?aDeo eft fapientia,ipfa venit iun-daforcitudine,ne quidinueniar refiftens, fed omnia ad vi-doriam perducat. AitRupert. Iib.de fapient.i.cap,3. lnilluantiquis fapientia,atque prudentiaefl , videlicet a quibus, vel per ^ Upeff»quos f <*piemu thefauros omnes continent ,fan£ta Scriptura condita

tfi»