H

%

>c 'i; ,ini

totitX)&

itiiii»

eri:.

tunj,

fimi

eius,

ilofj

i

Bim

tfol.

10,

k P 1 '

WCHnl

oj

loil

ICfDl

!•

A

i

h

>Iinuc.

Pfal.iof.

Auguft.

Qfe& 8.

Ofe& g.

Cyrill.

lerem.zz.

Prou.f,

Ecclef.^

Cap.IIL Daniel apud Darium. 299

Hic erat fcopus in omnibus operibus Dei , neipfealicuiusindigus videretur. fEdificant Principes domos, quia illarumegentixdificant hortos voluptatum,quia a negotiis fxculo-rum indigent recreari. At Deus & in mundi creatione, &inParadifi plantatione , oflendere voluit , quam eorum nonegeret,referuans fanCtificationi fux diem, qui nullo creatu-rarum parru fuerit nobilitatus. In nullo enim ficDoininusgaudet,vt in iuftitia,& fanCtitate. Ex quo fapienter Minu-tius Felix in OCtauio monebat: Hoftias, & vidimus Dominoofferam,quas in vfum mei protulit,vt reiiciatn ei fuum munus. In-gratum eft ,cum Jit litabilis hoftia,bonus animus, fy pura mens,(Jyfine er a fent entia. Igitur qui innocentiam eolit, Domino fuppltcav,qui iuftitiam.Deo libat: qui fraudibus abftinet,propitiat Deum.quihominem periculis furripit,optimam vidimam cedit. Hac noftra fa-crificiaih&c Dei facra(unt .Sane haec veri Dei facra fune,in qui-bus non Dei gulo/itas,&indigentia; fed omnium fan&itas,& iuftitia,&hominum veilitas patet.

§. XXVII.

Hominum idola hoc fotum fciunt,quod illorum abf i-rnant fubftantiam.

E Ccctotum negotium idoli a Babyloniis adoratiumpede-banturin eo fimtla an ab a duodecim : crede mihi,hoc folumfciunt idola ab hominibus adorata,quod ad difpendium,&perditionem attinec humanae fubftantix. De Iiraelitis dccli-nantibus ad idola aiebat Pfalrn. 101 .Mutaueruut gloriam fuamin fimilitudimm vituli comedenttsfaenum. Et quide Dei gloriamdereliquerunepro fimulacro viculi; vituli.inqua,comeden-tis foenum, hoc eft, confi:mentis,&perdentis aiTeclarumfuorum gloriam,qux eft vt flos fceni.Ait D.Auguft.ibr. Glo-riam fuam,id eft,Deum mutauerunt in fimilitudinem vituli come-dentisfoenum ,vt ab eo comederentur,d quo comeduntur,qui fapiuntfecundum carnem',Omnis enim caro foenum. Hoc faCtum efteumIiraelitis ; id quod fic quotidie cum omnibus,qui fibi ido-lum eligunnquor tibi idola erigis homo,tot habes,aquibuscomedaris, a quibus lanieris , vfque dum funditus pereas.Quo refpiciebar Oleas cap.8. rem oftendens in populo Ii-raelitico.dum de idolo fabricato duciv. Artifex fecit illum , &non eft Deui ; quoniam in aranearum telas erit vitulus Samaria.Quia ventum feminabunt, fy turbinem metent iculmus ftans no eftin eo.germeu non faciet farinam, quod et fi fecerit, alieni comedenteam.Deuora.tus eft ifrael ,nunc fadus eft in nationibus, quafivasimmundum. Sane ex quo populusille idolum vituli erexit;totae illae decem tribus, quae fub Samariae vitulo erant, de-uoracae funt,vt nihil earum permanferit,nec nomen ipfum;hoc enimvnum fciunt idola,nimirum,abfumere , & vorarefubftantiam iplam culcorisfui. Hinc ipfeOfeascap.p.mo-nebat Ifraelitas:.NW/ l&tari lfracl,noli exultareficut populi,quiafornicatus es d Deo tuo.dilexiflt mercedem fuper omnes areas triti-ci, Area,& torcular nonpafcet eos,&vinum mentietur eis, Graeceautem haec leguntur: Dtlexifli data fuper omnem aream frumen-ti. Area,fy torcular non cognoutt eos,fyvinum decepit eos.Lxu II-raelitx.ficut nationes, idolorum fuorum fefta agebant,in-luper idolis luis data , & munera offerreamabant pro mef-lium & vindemiae abundantia. Et quid copararunt ab idoliscirca meflfem,circa vindemiam? Ait ipfe : Area,fytorcular noncognouit eos; hoc compararunt, vt finearea, fine torculari acalamitatibusinnumeris vorarentur. AitD.Cyril. ibi: Infi-pienter vifum eft eis,ab idolis frugum copiam ex agris petere. An ve-ro petitiones ei euenerunt ex [ementia. Nihil mmus ; area enim , fytorcular non cognouit eos,& vinum decepit eos. Ac neminem latentpeftilentia , fterilitates , ficcitates longa,qua Samariam occuparunt.Nulla vnquam alia ab idolis beneficia erunt , nifi quibuseorum cultoresabfumantur,vorentur. Quid fperas,homo,ab idolo in medio tui cordisrefidente ? Nonne idolum eftaura popularis, quam colis,quam adoras ? Sed accipe quidaura haec fuis cultoribus prxftet.Ierem.cap.zz.O/»»*/ pafto-res tuospafcet ventus. Alij legunt ,conteret,depafcet ventus. Etquidem fallar , fi quisambitiofus cum omni fubftantia fuaab aura popularinon fuerit voratus. Non fru&uofius aliusvoluptatem adorat,quem monebat. Prouerb.cap.f. Ne desannos tuos crudeli,(nempe meretrici, lup x)ne forte impleanturextranei viribus tuis , labores tui ftnt in demo aliena: & gemat

in noutfftmis', quando confumpftris carnes tuas,&c. Crede mihi, 1nullam creaturam cole,in quo nonvideas tuiperditionem. !Ecclefiaftes cap.4. Stultus complicat manusfuas,fycomedit car-nes fuas. Vbi Chaldaeus Cofti ait : Stultus in eft at e manibus !blanditur fuis , tfy vtlutieas ofculis compleditur , neque fe labori

vult addicere. Ex quo efficitur,vt hyeme fua omnia concoquat,&C.

Ecce tibi, vel ex manuum cultu ad omnium bonorum de-coctionem,& perditionem venitur. Nec miror,quando egoipfe hominem vidi,qui adeo colebat,& curabat manus fuas,vt mallet mendicare , quam eas operi addicere. Huc vfquetrahunt vel leuilfima idola alumnos fuos.

§. x x v 111 .

Regiam fr&ftant tam dedecet crebra fine caufa tri-butorum exaflio.

T) Ropofuerat Daniel omnium Babyloniorum idolum,cuiJ- fingulis diebus tot munera impendebantur,& notanteraddit:Rex quoque colebat eum,&c.Et quando tot impenfis co-lebatur ab omnibus Babyloniis idolum illud,quid neceflfumfuir addere , Rex quoque colebat eumHnfra de dracone lo-cutus folum dicic:Er/*f draco magnus in loco illo , & colebant il-lum Babylonij : non addidit,quod coleret cum Rex j fuppo-nens,qupd Reges idola gentisfux colebant femper. Cur er-go m idolo Belisaddidit, Rex quoque colebac eum?An ali-quid erat particulare in idolo illo, quod magis Regem de-dcceret?Erat fane hocpcculiare in Behs idolo , quod impen-debantur in eo perfingtdos dies , fimila artabA duodecim , & ouesquadraginta,viniqite amphora fex. Et quidem Regem maximededecebat , quod putaret vllam pofieelTedominatricempoteftatcm , qux tam crebra exaCtione deuotosfibi oppri-mebat. Non Dei,no Domini,non Regis eft,fubdito$ crebrisexaCtiombus exagitare. D.SynefiusieCl.i. de Prouidentia,introduxit dxmones cupientes J£gypciorum regnum de-moliri,& exaCtionibus deuorare , quod minime potueruntefficere, dum ibi regaliflimus Qfiris dominabatur. Quidcunc?AicSynef. Deterioraqu&queapud JEgyptiosprAualere , om- Synef.nidque tam cito perturbari.&conftetnarifas non erat,quandiu fa-cer,(5> diuinus animus,in iis fedibus verfavetur :vt enim fieri ita li-ceret,praui illum Typhonem dimones adorti funt,quibus miniftrumfefe priibens is , quem pridem ad tyrannidem euexerat, variis illosincommodis exercebat. Tributa iampridem multiplicia duitatibusimperata *. nomina,aut confi£la,quA nunquam fuerant,aut induffaiam,& obi i ter at a refcribebantur,&c.Ecce tibi dum facer,& di-urnus animus iEgyptiorum dominabatur, nullas vexatio-nes,nullas exaCtiones populo moleftas dxmones potueruntintroduceretvbi autem tyrannum inuexerunc,qui dxmoni-bus obtemperaret,ftacim exaCtiones,& tributa tanta,& tamcrebra imponuntur, vt neceflum fuerit illorum nominaconfingere. Non e nim a diuino & regio animo, fed a dx-monum furiis procedunt crebrx exaCtiones fine caufa,qui-bus populi vires exhauriuntur. Vnde de rcgaliffimo Impe-ratore Valentiniano locutus D.Ambrof.in orat. funebri,ait:

Quid de amore proutncialium loquar,vel quo eos ipfe complodeba-tur,vel qui ahiis confultori fuo rependebatur,quibus nthtl vnquam AmbroCindici paffus eft? PrAterita,inquit,non queunt [oluere, noua poteruntfuftinere?Hoc laudat prouincia lulianum'.&ille quidem inrobuftaAtateftfte in proceffu adolefcentiA.llie plurima reperit , fy exhaufitomnia-.iftenihilinuentf,fy omnibusabundauit .Vt regius Valen-tiniano,& diuinusanimus erat,fic abftinuit ab exactionibuspr6uincialium;no quiadiues erat, fed quia bonus, fed quiafaluraris, vnde nouit etiam in paupertate nullis impolitistributis abundantiam libi comparare.

§. XXIX.

Eo quod quis reddat Regibus,quot, Regum funt,non impe-ditur,quominus reddat Deo,qu& funt Dei .

E } Cee tibi Danielem,qui apud mfidialem Regem,& apud-«Deum primas tenet.Deum regem colic,tantus eft in re-giis obfequiis,vt mereatur elfe conuiua Regis, honoratus fuperomnes amicos eius. At fic valens apud Regem,minor fit in iis,qux funt Dei?Abfit,imo nihil impeditus,vel officiis, vel fa-uoribusRegis, vbiDeicaufa interuenit , religiose clamat:

Non colo idola manu fada, fed viuentem Deum,qui creauit ccelum,

&> terram.Sic ftrenuus vir nouit Regi, qux Regis erant,om-nivl fideliflimusprxftare;&fimul ad ea,qux Dei erant,atten-tiffimus efle,oftendens in regiis debitis obfequiis nullu im-pedimentum exiftere,vt quis poffit feruire Deo.Simile aiebatNazianzen.de Cxfario fratre orat.in eiusfuner e: In aulam fe Nazian?*contulit ; atque in amicorum numero apud Imperatorem habitus ,amplifftmis honoribus affefius eft . Quodque maximum cenfendum

eft,