121

Cap. XI. Dedicatio templi.

k Deo, fed a Tuis affedibqs eonfilium petebant. Et vt nonin Deo nitebantur , fic conftantiam , & permanentiamCyrill.Alex. habere minime potuerunt. AitD.Cyrill. A)exand..ibi: 5 ’/-btmetipfts igitur, vm per m regnarunt. Poftquam autem princi-pes extiterunt , tantum non ucjfitente Deo , debilitatus, & expu-gnatu facilii euaftt prinapstus , & ad refijlendum imbecillus, &impotens ad tuendos fubicflos. Per ipfum enim Eeges regnant , &tyranni dominantur terree , Prouerb. 8 . Tolle ab oculis Deumcuius eft tota bonorum , principatufve permanentia , &nullum bonum habebis, quod non citiffime in exitiumveniat.

§. xvm.

Nomen Dei nufquam Jine re virtutis .

tam. x.Profper.

Joan. i.

Ambrof.

C/.3.

RufEn.

E xpendenda adhuc illa Salomonis ad Deum dida, ni*mirum, vt ftnt oculi tui aperti fuper domum hanc no fle, acdie , fuper domum de qua dixifli : Erit nomen meum ibi i vt ex-audias orationem , &c. Non oftenditur Deus dixiffe, quodipde erat in domo illa , fed quod nomen eius erit ibi. Aiiquod nomen folum ibi futurum erat, & non Deus ? Ab-iit , nufquam enim diuinum nomen eft fine re virtutis.Notiflimum erat illud lelu nomen, iuxra Apoftol. Petraautem erat chriftm; quod nomen video aliquando Simonicommunicatum, cui Dominus dicebat Ioan. i. Tu vocabe-ris Cephas , quod eft , Petra. De quo ftatim D.Profper. lib.de vocat. Gentium i. c. r 8 . ait: Hac fonijfima Petra ab iUaprincipali Petra communicationem virtutis accepit, & nominis >quafi non poflit diuini nominis communio efle, fine ipfavirtute latente fub nomine. Quando in Beatiflima Trini-tate perfediflimam vmtatem confitemur, lic vnum Deumdicimus, vt multa nihilominus nomina vni attribuamusperfonx, quar alteri non attribuuntur. Dicit Ioan. cap.i.In principio erat Verbum i & quis vnquam Verbi nomine ap-pellauit Patrem ? An quia fimilia nomina vacua erant vir-tute ? Minime , vt enim erant Dei nomina , fic nuiquameife poterant fine virtute. Ait D. Ambrof. lib. i. de Fidecap. a. Ne qua pofjit errare i fequatur ea , quibus Scriptura fan-fla , vt intelligere pofimus , filum fignificat : Verbum dicitur , fi-lius dicitur, Dei vinus dicitur , dicitur Dei fapientia. Verbum,quia immaculatus i virtus , quia perjeflus ; filius , qtiia genitus expatre : fapientia , quia vnum cum patre, vnum aternitate , vnumdiuinitaie. Non enim Pater ipft , qui filius, fed inter patrem, &filium generationis exprejja dtftinflio eft > vt ex Deo Deus , ex ma-nente manens , plenus ex pleno. Nonfunt igitur hac nuda nomina ,fed operatricis virtutis indicia. Vbi diuinitatis nomina funr,minime nuda funt nomina, fed operatricem virtutempratfentem indicant. Nec atftimat Deus nomen, cuius inre non apparet virtus, Ofeas cap. 8 . Meinuocabant , Deusmeus , cognouimm te , ifrael. Proiecit ifrael bonum , inimicusperfequatur eum. Ifraelitae afflidi inuocabant Dominum,pro lie nomen Ifraelis proponenies, cuius nominis pro-pofitionem nihili xftimans Deus , homines hoftibus tra-debat. Et cur non magis nomen illud cantatiflimum re-fpiciebat ? Ait Ruffinus ibi: Frigida namque eft , & nihil addefendendum valens nominum fola inflatio , & qua impudentiammagis , quam religionem indicat conflentis. Id eft , qubdprofanisftudiis inquinati , dicere tamen audent, Deus no fler libera nos , quite foli in toto orbe cognommus , & dato a te ifraelis nomine glo-riamur. Operum quippe apud bonum iudicem grauiora funt mo-menta , quam vocum. Sic ibi.

3. Reg. 8. Si peccaucrit homo in proximumfuum , & habuerit aliquod iuramentum,quo teneatur adftri&us: &, venerit pro-pter iuramentum coram altari tuo in do-mum tuam , tu exaudies in coelo 5 & fa-cies , & iudicabis feruos tuos, condem-nans impium, Sc reddens viam fuam fuper caput eius, iuftificanfque iuftum, &retribuens ei fecundum iuftitiam tuam.Si fugerit populus tuus,

§. XIX.

tA multis licitis , & koneflis canendum , vt magulapfus in illicita caueatur.

H Oc decus amabat Salomon Templo fuo, qubd inibi dfidelibus, pro grauibus negotiis, aut fufpicionibustollendis iuramenta emitterentur. Ait enim : Venerit pro*plet iuramentum coram altari tuo , &c. Quippe dum contro-uerfia erat de aliquo fado, conueniebanr contentores vtad templum irent, & ibi coram altari quifque emitteretiuramentum , Deo ftatim periuro fuppltcium inferente >

& fic tunc multi compellebantur iurare. Cui confuetu-dini illud oppofuit Chriftus Dominus Matthaei cap. y. fe- Mattb.f *tus: Ego autem dico vobis non iurare omnino. Et quando mosille iurandi & fandus > & licitus erat, cur lefus meus mjt-luit,ne omnino iuraretur? Sandumerat iurare in iuftitia,

& veritate, verum quia poterat fieri, vt iurans in periu^rium laberetur i ideo Dominus d tanto malo nos volenseffefecuros, omnino iurare vetuit, vt inde remotiores dperiurij periculo redderemur. Ait D.Auguft. homil. 1. inDecoll. Sand.Ioann. Baptift. Non eft peccatum , verum iit- Auguft,rare. Sed quia grande peccatum eft falfim iurare , longe eft d pec-cato falfum iurandi , qui omnino non iurat. Propinquat falfte ju-rationi , qui Vel verum iurat. Dominus ergo qui prohibuit iurare ifupra ripam noluit ambulare, ne pes tuus in anguflo labatur , &cadas. Bonum , licet fit iuramentum verum , tamen fa-pientiflime nos Dominus ab illo prohibuit, vt fic nullumvel a longe fenciremus peiiurij periculum. Non aliterPfalm. 14. Domine quis habitabit in tabernaculo tuo , & quis re - Pfal, 1 4»quiefeet in monte fanflotuo ? & c. Qui iurat proximo fuo ,& nondecipit. Ecce tibi inter ea, q use nos faciunt it domo Deihabitare, proponitur iuramentum , & nihilominus a iu-ramento prohibemur, dicente Iefu Mattn. f. Ego autem Atatth.f»dico vobis non iurare omnino. Ec quando ad ingrtfTiim do-rrius Dei pertinet verum iuramentum , cur ab illo perDominum prohibemur ? Accipite D.Bafil. fantem ibi:

Vbique Dominus tam in veteri , qudm in noua legeeamdem habet BafiliuS»'Dominus perceptionis conftderationem. Cupit enim peccatorum ef-fectibus occurrere , & d primis initiis malignitatem ex findere. Vtenim vetus lex ait: Non moechaberis. Dominus autem : Non con -cupifces. Sic itaque in hoc loco contentus abit Propheta iwramento ,

I quod iuftum fit , ac reflum. Dominus vero vel occafionem illamrefecat periurij. Qui enim velrefle iurat , forte & is pofiet inter-dum falli i qui vero non iurat , periculum vitauit periurij. Amatfemper lefus magis eligere illud, per quod longe fias velab vmbra periculi,vt in graue aliquod peccatum profilks.

$. X x,

ChriftiaiuperfeBionis eft , proximis peccandi occafto -nes abripere,vel proprio incommodo .

I N templo fuo tantam fanditatem optabat Salomon, vcin illo periuriillico fubirentfupplicium. Dicebat nam-que : Venerit propter iuramentum coram altari tuo in domumtuam , tu exaudies in coelo, & facies , & iudicabis feruos tuos,condemnans impium , &c. Impius condemnandus vocatur aSalomone, qui inuentus fuerit periurus in domoDcjmi-ni iuftus autem aofcluendus dicitur , qui non peieraiiit,fed iodum eo adduxit, vt peieraret. Cum enim alter rernfuam exigeret, alter negaret illam fibi effe j coadusiftefuit, vt coram altari in domo Dei iuramentum emitteret,pledendus vt impius, nifi iuraret verum, cum alter iu-ftus in petitione fua offenderetur. Sic Salomon >at lefusmeus neutrum'iuftum agnofeie, tam damnat iurantem,quam eum, qui iurare fecit. Dicit enim Matth. f. Sif in ^Mattb.f.ore vcftro , Eft , eft i Non , non : fi quid amplius efl ,d malo eft.

Siquid iuramenti fimplici aflertioni addideris, hoc a ma-lo dicitur efte. A quo malo ? Nimirum ab eo,qui te adiurandum adduxit. Ait D.Auguft. ferm. a. in decollation.fandi Ioannis Baptiftae: Siquid amplius efl , d malo efl. Lo- Aiiguft»quebatur autem de iurathne , vbi nos intelligere Voluit, ipfam iu-rationem d malo ejfe. Si ab alio prouocatus fueris, ab ipfius maloerit , qubd iuras , non d tuo. Sic credit Auguftinus a Domi-no Iefu malum reputari eum , qui proximum ad iuran-

1 L dum

rBana Tom. V.