u6
Leo.
Genef. i%
Zeno.
r
Lib. IX. Salomon, fiue Iefus, &c.
§. XXX.
ISfen [olis lapidtbm 3 fed & virtutum exemplis tem-pla funt Deo congruenda.
N On hae fit Salomon in templo erigendo ex lapidibus,fed infuper addidit multa virtutum exempla , in ho-loCauftis,in orationibus, in gratiis Deo agendis, ad quae fi-militer traxit totii populu Ifraelis. Vt dicat texe Jecit ergoSalomon in tepore illo feftmtate celebre 3 & omnis ifrael cu eo 3 8cc.Nec femel eam feftiuiratem fecit, fed illam in perpetuumfilis fumptibus ftabiliuit » vt docet Salianus.Sic in vrbe exlapidibus templum materiale, & in animis Ifraelitarumfpiritualia templa Deo erigebat virtutum exemplis. Cuiaptarim , quod D. Leo ferm. de Natiuit. Machabaeor. dixitde magnifico alio eredore chriftiani templi. Ait enim: j 6)uiboc die antiquam feflimtatem huius loci consecratione geminauit.J Magnificus quidem Jiructor parietum 3 fed magnificentior adifica-tor animarum , vitra aui fui terminos opera pietatis extendens , vtvtilitatibm inJUtutionum eius , etiam in iUo fiueretur pofleritas ,& habitando quod condidit , & faciendo , quod docuit . Hinc femaxime attollit magnificus aedificator templi, quod nonfolum lapidum erexit parietes, vbi habitarent fideles, fedetiam virtutum dedit exempla , quae ipfi imitarentur. Delacob dixit Genef. 28. Surgens ergo lacob tulit lapidem 3 quemfuppofuerat capiti fuo , & erexit in titulum fundens oleum defu-per 3 &C. Vouit etiam votum , dicens : Si Dominus 3 &c. Pa-rum effet, quod lapidem lacob erigeret Deo > fed & ad-didit multa virtutum exempla in exhibitis votis, in ani-mi moderatione non petens diuitias, nec rerum affluen-tiam , fed foliim neceffaria ad viuendum. Quod maximefpedatDeus in iis, qui aedificant templa. Ait enim DiuusZeno lib. z. ferm.14. Hac facularia fine legitimo , ac deuotocultore i nec fujficientia, nec neccjfaria honori fuo protegatur Deusdicens: Coelum mihi thronus , & terra fuppedaneum pedum meo-rum i quam mihi adificabitU domum ad requiem mihi ? Vbi om-nia caeleftia, & terrena Dei funt, nihili aeftimat folam aedi-ficationem parietum , quam non comitatur deuotio aedi-ficatoris in multis virtutum exemplis. Simul exurgatTempli materiale opus , & deuotio aedificatoris in vitae
PARS MORALIS
circa textum.
Ota v i praeftantiora Salomonis aedificia, mi-is nora alia patebunt inter iplum textum ponde-
randum. Vtinamille non tam lapidibus domos,quam moribus populos vfque in finem aedificafiet.
$.Regumy. Domum autem Tuam sedifica-uit Salomon tredecim annis, & ad per-ferum vfque perduxit, ^.dificauitquoque domum falcus Libani centumcubitorum longitudinis , 6 c quinquagin-ta cubitorum latitudinis, &c triginta cu-bitorum altitudinis , & quatuor deam-bulatoria inter columnas cedrinas 5 lignaquippe cedrina exciderat in colum-nas , &c*
$. I.
Qua ad Deum pertinent 3 inprimis , & de primis fint.
P Oft templum abfolutum, eiufque cultum, & ornatumperfedum , addudus fuit Salomon , vc Regiam fibiaedificaret, dicente textu : Domum autem fuam adificauitSalomon , &c. Non equidem ante templum, fed poft tem-pli aedificium , vt notabat Iofephus lib.8. Abfoluta autem Iofephitempli fabrica , qua feptennio , vt di&um eft 3 durauit 3 Regite flru-tturam efl aggreffus. Perfecerat ergo Salomon omnia, quaead templum, & Dei cultum fpedant, & cum non paruminde materiae multiplicis , ex templi fabricati reliquiis, &pecuniarum ad fumptus fupereffet, vt placet Saliano no-
■\
probitate,& cultu diurno,& habes Deogratiffimum opus. f bo >iW .„ „ Uquils , Ua maerianm> & famhtm Kegut[M
firutturam aggreffus efl. Vtinam fic vniuerfi faperemus, vtprimis datis Deo, & virtuti, de folis reliquiis credere-! mus nobis viuendum. Poft multiplicatum oleum, quod| in vafe erat, 4. Reg. 4. fic monebat Elifaeus foeminam:j Vade , vende oleum , & redde creditori tuo : tu autem , & fili} 4. Regt- q.tui viuite de reliquo. Non fibi primum confulere mone-tur bonafoemina, fed hoc illi in primis praeferibitur fa«j ciendum, vt creditori fatisfaciat, de reliquiis autem vi-uant ipfa, &filijeius. Plane de reliquiis nobis viuendumeft, prima enim omnium bonorum Deo, & virtuti, exa-difflmis hominum creditoribus funt reddenda. Quo fpe-dant illa Deureronom. 28. nimirum : Benedicta horrea tua 3 Deuter.t#.& benediPta reliquia: tua. Et quae funt noftrae reliquiae ? Cre-diderim omnia bona , quae ad partem noftram pertinent,reliquias vocari j vt enim prima Deo, & virtuti funt red-denda, fic de reliquiis viuere nobis necdTum eft. Necimpune nobis prima tollemus, relidis reliquiis Deo. Cumenim monuiffet Dominus Prouerb. 5. Honora Deum de tua Tmierb.$~fubPiantia , & de primitiis omnium bonorum. Merito carpun-tur illi, qui omnia libi viuentes retinent, &fola dant Deo,quae poft mortem relinquunt. Ait pulchre D.Balil.hom.7. Bafil.in diuires auaros : Vellem 3 inquis , viuere ac (rui bonis meis.
PMorti ergo , non tibi habenda eft gratia. Si enim immortalis ejjes ,numquam mandatorum recordatus effes. Noli errare, Mortuum adrem faciam non offertur, Viuentem offer hoftiam. Qui ex eis 3 quafuperfunt offert , ingratus eft. Tu vero poft vitam , qua morti fi-p er funt 3 Deo omniumprabitori tribuis ? Situ nobilem hofpitem do-mi exciperes , et ne menfa reliquias apponeres ? Quomodo ergo exi -(limas ex repofitis Deum placari ? Quid pulchrius ? Expendeilla, ei ne menfa reliquias apponeres ? Plane nullus eft , quihofpiti nobili ciborum reliquias auderet apponere j &nos reliquias folas bonorum apponemus Deo ? Et crede-mus Deum illis placari ? Credant hoc miferi' errones i quiautem fapiens eft,libi reliquias feruer, primitias Deo prae-ftet. Tunc equidem patebit tibi Deum honori effe, cumci& primas curauerts offerre.
$. 11 .
Capvt XII.
T^egia j £5 *thronus Salomonis ,& claftis.
E r f e c t I iam Templi ingentes materia-rum reliquiae eo adduxerunt Salomonem, vt'H* de conftruenda fibi Regia cogitaret. Animosaddidit religio, qua verebatyrvxores , abalienigenis dudas fibi morari in domibuspaternis, in quibus tam diu habitauerat Dei arca. Annoergo vndecimo regni fui fundamenta iecit, quae vfque advltimam perfedionem amplifflmi palatij tiedecim dedu-xit annorum fpatio. Perada fuit domus Regis, & domusReginae, & domus faltus Libani. Quibus conflabat pa-latium , quod itavnum erat, vt tamen excultum effetaedificiis, quae per partes , diuerlis effent vlibus attribu-ta , diuerlifque inde nominibus diftinda. Pars Regi fe-des i pars Reginae 5 tertia , eaque cantatifflma ob fre-quentes cedrorum columnas , faltus Libani vocatur.In hac regales omnes conuentus , tradatus , & iudi-cia aguntur i inibi thronus ille Salomonicus , cuiusopus extera orbis miracula fuperabat. Tantum pala-tium obuium templo faciebat mirandae fculpturaepons , didus Mello , qui profundifflmam vallem in-ter templum , & Regiam iniedam , eorum liminibusquabac, vt facilis effet Regibus ad templum tranlitus.
y