Cap. XII. Regia,& thronus Salcm.&c. 127

§. I I.

In nullo minus , quam in ChriJH rebuslaboras.

N On abfque myfterio textus annos in ftruiftura Re-gia? confumptos notabat, dicens : Domum autemfuam adificauit Salomon tredeem annis , &c. De quo locutuslofephus lib.8. ait: Abfoluta autem templi fabrica , queefe-ptennio , vt dictum efl, durauit , Iicgia (bucluram efl aggrejfus ,quam vixtertiodccimo anno confummauit. In Regia libi aedifi-canda tredecim annos confumplit i in templo autem Dei,etli magnificentius eliet, & excellentioris operis, tamenfolos, luuante Deo, leptem annos pofuit. Nec miror : vtenim templum Chrifti Domini typus erat,fic laborisbreuiauit lpatium ,tn nullo enim minus, quam in Chri-fto laboras. Paul, ad Rom.9. Si fuerit numerus filiorum Ifraeltanquam arena mam, reliquia fa/ua fient. Verbum autem confum-mans, & abbreuians in ‘equitate,quia Verbum breuiatum facietDominus fuper terram. Proponit Paulus effectum aduentusChrifti, nimirum falutem paucorum ludaeorum, quandomultitudine reproborum pauci illi inuenient falutem ?Caufam innuit textus, dicens j Quia Verbum breuiatum fa-ciet Dominus i experientia dilcentes, quam breuiora fintfpatia laboris in Chrifto in falutem abibunt. Ait Diu.An-felm. ibi: Vere fatuabuntur, nam Verbum erit confummans, &abbreuians in aequitate. Ideo fatuabuntur, quia verbum Euangeltjquod eis tradetur , erit confummans hominem in iuftitia. Et abbre-uians,id eft,in vno gemina charjtatis pr<eccpto comprehendens om-nia,qua lex multiplicibus praceptu inftituerat.Uoc fuit maximecordi Chrifto Domino , vt labores fuorum breuiaret ; quienim in lege immenfum praeceptorum onus portabant,inChrifto per vnum charitatis praeceptum omnia ablol-uunt. Ab vno enim Chrifto Domino habemus, vtqui-<piid eius falutis eft,breuiffime ad nos veniat.Ofeas cap.6.Jpfe coepit, & fanabit nos. Viuificauit nos poft duos dies j in dietertia fufeitabit nos, & viuemus. Circa quae ait Theedoret.ibi:£r compendium medicina oftedens fanabit nos poft duos di es,intertio refurgemus. Non enim temporis ambitu indiget ,fed multi-plicem famtatem ajfert. Expende illud, compendium medicina,quippe in Iefu faluatore noftro in compendio habemus,quidquid fpe&ac ad falutem. Non longa ibi laborumfpatia, non morae multae, fed quae largiftimos amaritudi-num fontes apud mundiales Medicos propinant,apud Ie-fum oompendiofum medicamentum offerunt.

§. 11 r.

In castitatis virtute certa furit menfura, certiquelimites minime excedendi.

E Tribiis Regi* Salomonie* partibus, vham inueniopartem, cuius menfura? deferibantur i ea eft domusfaltus Libani. De hac enim dicit : JEdificauit quoque domumfaltus Libani centum cubitorum longitudinis, & quinquaginta cu-bitorum latitudinis,& triginta, &c. Itaque vbi de domo Re-gina? agit , fotum dicitur Salomon aedificafle domumfuam, & a?dificafle domum filia? Pharaonis, nec verbumadditur de illarum menfuris. Veium vbi accedit ad do-mum faltus Libani, ftatim eius certas menfuras ponitjnihilque ei s oftendit non menfuratum. Et cur fingula-riter de hac domo difta faltus Libani, menfura? eert£often Juntur ? Dicebantur domus faltus Libani, eo quodtota cedrina effet, adeo vt in eam videretur tranflatusLibanus. Qui mons & propter candorem, & pt opter ce-drorum incorruptibilitatem , pro caftitatis virtute in di-uinis literis Itare confueuit. Cuius virtutis illud propriunieft, vt intia certas menfuras, & terminos fe contineat,quos praeterire non liceat. Quo fpedtans D.Zeno ferm.de Pudicitia ait: Vnum tantummodo metuit, ne fit amplius,quam vocatur. Sunt equidem in caftitatis puritate dua?,auttres notiffimatfpecies; nimirum caftitas coniugalis, ca-ftitas vidualis, caftitas virginalis. Quarum fingula? certasin fe habent menfuras, & regulas , & terminos, quospraeterire fit nefas , vt ad gradum fuperiorem accedantNimirum caftitas coniugalis ea eft, quae fub viri porefta-te eft,iliique pudice, & landte teneatur reddere debitum.

Si autem haec virginalis libertatis aemula, amaret fic fegerere , vt virum prorfus nefeiret, ab eiufque amplexi-bus abhorreret , quafi virgo eifet, malum incurreret,quia amplius eft , quam vocatur. Cum enim coniux lit,renuente compare, amat fe gerere vt Virgo, in quo £

Virtute caititatis coniugalis declinans ruit in vitium. SicPaulus i.ad Corinth.7. agens de caftitateconiugali,ftatimcertas eius regulas, & menfuras proponit, dicens. Vxo- 1 ‘C° r ' 7 *ri vir debitum reddat : fimiliter autem & vxor viro. Mulier fuicorporis poteflatem non habet, fed vir. Similiter autem & vir fuicorporis poteflatem non habet, fed mulier. Nolite fraudare indi-cem, nififorte ex confenfu. Ecce tibi quot regula?,quot men-fura? pottunturin coniugali continentia, quas obferuaredebeat. Vt nimirum coniux fit in viri poteftate, eiuspareat nutui , nec ab illo difcedat, nifi ex confenfu, ali-ter fraudulenta erit viro.Quo pofito non pardum dubiumeft, cur Dominus nafei de Virgine,elegerit coniugata?

Dicit enim Luc.i. MiJJus efl Angelus Gabriel a Deo , c. ad Luc.i»Virginem defponfatam viro , &c. Nafciturus de Virgine eli-git coniugatam. Sed coniux fubdita erat viro, & fub viripoteftate habebat corpus. Quomodo ergo Deus coniu-gatam elegit ,vt de Virgine nafcereiur ? An voluit , vtconiux fraudaret virum? Abfit ,fed expetfauit, vt viriconfenfus adeflet, quo tOta Maria? puritas coniugalis fer-uaretur , intra proprias menfuras, & regulas. Ait D.Au- Ailguft-guftinus lib.de Virgine cap.4. lpfa quoque virgmitees Mafuegratior, & acceptior, quia non eam conceptus Christus viro Vio-laturo , quam conferuarct, ipfe praripwt, fed prius quam concipe-retur , iam Deo dicatam, de qua nafieretur, elegit. Expende illa:

Non viro violaturo ipfeprteripuit j Habebat equidem Mariavirum, (ed non qui violaret virginintetn eius , fed quimaxime confentiret cuftodiae eius. Quo fattum eft , vtMaria? caftitas in coniugio , eius feruaret menfuras, &leges. Numquam enim caftitatis amor tantus debet efle,vt non fui ftatus menfuras feruet. Sic etiam fapientiflimiviri, vnginefque prudentiftimae, licet maximo caftitatisamore tenerentur, non dubitarunt externae corporis pu-dicitiae periculum fubire , vbi chriftianae fidei ©bfequiutttprxftare neceflumerat. Malebant equidem tradi leoni,quam lenonii & nihilominus paratae erant vim lenonumfuftinere, ne fidei minueretur integritas. De Arrianis aitD.Athanaf. epift.ad folitarios : Virgines denudabant, quibus Athanaf.formido vel minimi tactus ipfa morte gtauior erat . Prudenterfandla? externum corporis pudorem integritati fidei poft-ponebant. Siccantatiflima illa Iudirh cap.9. ornata fefe Iudith.p.offert Holoferni, petens a Deo : Capiatur laqueo oculorumfuorum in me ,& percuties eum ex labiis charitatis mete. Quidais bona? Si tantus dux tuae pulchritudinis laqueo ca-pitur i nonne & tua? pudicitiae vim/poterit infeire?Curnon m3gis tuo pudori parcis ? Vbi ille tuus caftitatisamor, an euan uit ? Abfit, caftiftima & nunc eft, fed intraillas caftitatis menfuras , quae doceant maius bonum ex-terna? pudicitiae periculo praeferri. Ait D. Ambrof. lib.2. AttibroCdevirginib. ludithfe, vt adultero placeret , ornauit i qua ta-men , quia hocreligione, non amore faciebat, nemo eam adulteramiudicauit. Bene fucceffit exemplum. Nam fi illa , quee fe commi-fit religioni, & pudorem feruauit, & patriam', fortaffis & nosferuando religionem, feritabimus etiam caflitatem. Quod fi lu-di th pudicitiam religioni pr*ferre voluifiee, perdita patria, etiampudicitiamperdidijfet. In hoc laudabilis , & bene fortunaticuafit, quod fciuit contemnere periculum externi pudo-ris , vt profpiceret religioni. Haec equidem debet effcaequa caftitatis menfura, quod pudor externus femperpoftponatur religioni.

$ . kcgumj. Porticum quoque folij, in quatribunal eft,fecit i & texit lignis cedrinisa pauimento vfque ad fummitatem. Etdomuncula, in qua fedebatur ad iudi-candum > erat in media porticu , (Imiliopere. Domum quoque fecit filidc Pha-raonis, quam vxorem duxerat Salomon,tali opere, quali 8 c hanc porticum, &c:

L

§.IV.