144 Lib.I X. Salomon, fiuelefus, &c.
te,
m
1
ii
ii
#<
tm
11.
i*
fiiSSB
J $4
* tl
*
K-
1 1 * ‘ u
I 1 ; *
!?■!*(
praftat operibus voluntas i & opere manus implentur , fed fimsmanipulis funt capaces. Quid pulchius ? Quantum diftacfinus a manu in capacitate recipiendi i tantum diftac in- jternus animus ab opere externo. Manus nunquam poteft |capere manipulum , etiam cum tota impleta eft, opus jexternum ex le paruum meritum habet apud Deum; ani- jmus vero internus etiam in paruo opere hominis imbecil-lis , & pauperrimi integras poteft capere graciae, & me-riti meftes. Ideo Deus hunc magis fpe&ac.
3. Regum 9. Si autem auerfione auerfi fue-ritis vos 5 St filij veftri, non fequentesme,nec cuftodientes mandata mea i 8tceremonias meas, quaspropofui vobis,fed abieritis, St colueritis deos alienos,8tadoraueritiseos j auferam Ifrael de fu-perficie terrx , quam dedi eis, St tem-plum quod fandtificaui nomini meo,proiiciam a confpe&u meo,eritque Ifraelin prouerbium, &c.
§. VIII.
Labores validijfimi vt homines reducant ad Deum.
Vdio Ifraelem peccatorem reficiendum,imo & tem-»plum ipfum deiiciendum , dicente textu : Auferam jf-raelde fuperficie terra , & templum proiiciam , &c. Nec tamenaddit, quod repulfa illa , fiue proiedlio durabit in aeter-num. Quando iufto, & pio Regi praemium offerebat, di-cit paulo fuperius : Ponam thronum regni tui fuper lfraei infempiternum. Donum in fempicernum duratuurm aiTerit,de fupplicio reie&ionis, & deie&ionis non afferit, quodin aeternum duraturum fit. Etquidem merito , nam vbitanta infertur deie&io miferis peccatoribus,ipfius deie-tlionis laboribus confradivigilabunt, & ad DominumDeum futim reuertentur. Pulchre enim aitHierem.Thre-Thren. 5. nor - 5 - Quj a non repellet in fempiternum Dominus. Quia fi ab-jecit , & miferebitur fecundum multitudinem mifericordiarum fua-tum. Non enim humiliaiiit ex corde fuo y & abiecit filios homi-num. Non equidem repulfa, & humiliatio quae a Deo innos venit, ex fe aeterna eft, & quare ex fe non eft aeterna >Quia eo ipfo quod humiliatio, & repulfa a Deo eft, vimhabet nos erudiendi, &ad Deum reducendi. Vt dicatRupert. ibi Rupert.lib. 1. in Hier. cap. 69. ex corde fuo non humilia-
uit , non totum ex ira prodiit , quod bumiliauit , vel abiecit, fedVtiliter laboribus nos erudit ,.ficutfcriptum eft : Fagellat omnemfilium , quem recipit. Humiliatio, & repulfa , quae a Deoin nos venit, non tota ad iram pertinet , fed qua parte la-borem infert, vtilis nobis eft , erudit enim , & facit adDeum contendere. Nota fuit ira Dei, quae mundum dilu-uio perdidit, & dum omnes internecioni tradit i dicit adGenef. 7. Noemum Genef. 7. Ingredere tu , & omnis domus tua in ar-eam. Sic omnibus perditis in arcae obfcuro o&o animasferuat. Ad quid hi o#o feruantur ? Cur fimul & hos nonperdit, aliolque nouiter creat, qui repleant terram, fun-ditus eradicato peflimorum parentum femine ? Maluitoftendere , quid labores, & pericula, & aerumnae vale-rent , quando idem hominum femen , quod in deliciisdefipuic, & repulfum fuit a Deo , poftea laboribus fra-dhim , & caftigatum eo peruenit, vt Deo ar&iflime inChrifto vniretur. Aiebat D.Profper in opufe. de Proui-dentiaDei.
Pfofper. fllafa mundo pereuntc faperfiuit arca.
Non quianon alios populos Deus edere pojfet ,
Sed multis fabius morbis , vt femine ab ipfoJdem homo in Christi corpus nafcendo veniret.
Expende illa y fed multis jraitiis morbis , illud ipfum femenhumanum ab initio repulfum , a paradifo eie<ftum, poftlonga exilia, poft multos labores , iam morbis , aerumniss, Confradlum , & decottum potuit Deo in Chrifto vniri.fipQCal.il. Quo fpedtans Ioan. Apocal.ti, ait: Venit ad mevnusdefe-ptem Angelis, habentibus phialas plenas fepfem plagis nowjfimtf ,
& locutus eft mecum : dicens: Venit oHendam libi ffionfam vxo-rem agni. Et futfutit me , &c. Circa quae fapiencer notat ^AndreasCaefarien. quis fit Angelus, qui Ioannem ducit CaefarieQ,ad duitatem fandam , ad nuptias diuiniifimiagni, nimi-rum Angelus eft vnus exiliis , qui habebant phialas ple-nas feptem plagis. Sic enim ait ca p.66. ibi: Qui enim cla-dem pro meritis , & plagam ante irrogauerat , nunc Ecclefia bea-titudinem Theologo demonftrat. Nec miror, de plagis enimcladibufve acceptis facillime venitur ad id , vt magisChrifto vniamur.
§. ix.
ZJna vitat puritas potens eft , nos in altis firmare.
TLludpro certo habeant homines, nimirum \SiauerfioneA auerfi fueritis vos , &c. Auferam Ifrael a fuperficie terra , &c.
Vbi vitae puritas deeft , vbi fcelera funt, fieri nequit, vtquis in aliquo altitudinis gradu firmetur, fed inde quan-tocius folet deturbari a Deo. Nulla creatura fortior, autpraeftantior fuit illo Angelorum principe , qui aeternan-dam fedem fuam dum fomniat, proiedus in tenebras eft.
Quem mordens Ilaias cap. 1 /j.ait: Quomodo cecidifti de ca- V at ‘ **lo Lucifer , qui mane oriebaris > Non tam funt in coelo fixaeftellae, vt hic Lucifer credebat fe in coelo fixum efte. Quo-modo ergo cecidit? Peccatumadmifit ,& extunc nul-la potentia fe in altis firmare potuit, quin inde proficere-tur. Vt merito ad haec dicat D.Profper. opufe. de Prouid.
Dei * C 1
Viperei populi princeps 1 inuidit , & alta Proiper»
Deiettus tegtone poli , ( quiafumma tenere
Npn ni fi pura poteft bonitas.)
Sapienter creditum & affeitum hoc eft, quod fola purabonitas poteft fumma tenere, & in altis perfiftere. Pernullum enim aliud negotiari poteft firmitudinem in altisgradibus , nifi per vitam Deo placentem. Ofeas cap. 8. Qf*
T) eu oratus eft ifrael , nunc faffus eft in nationibus quafi vas im-mundum. Quia ipfi afeenderunt ad Affer : Onager folitarimEphraim , munera dederunt amatoribus fuis. Graece legunturhaec vlcima verba : Defloruit per fe ipfum Ephraim , munera di -lexerunt , propterea tradentur gentibus. Nimirum Ephraim ,hoc eft, Rex Ifrael, vt fe in fuo regno firmaret, hancpraefumpfit rationem Itatus, quae minime ignota eft Prin-cipibus aliis. Ea fuit, quod circunftantes nationes libiinfenfas datis pecuniis, & ingenti auri copiafopirent, &fibi obligarent, volentes magis muneribus, quam armiscertare. Quis non crederet a tanta vi auri effufa aeternamfuiffe emptam tranquillitatem, & firmitatem ! At cumillis vita? puritas deficeret, nec profuit totum mundi au-rum, vt firmarentur in ftatu. Ait ibi Diuus Cyrillus Ale- Cyrill.Alex.xandrinus. Emit dilationem mali ad tempus modicum , conten-tus dom dare. Quid inde ? Vtilitas nulla. Tradentur autem gen-tibus , & per ea , qua futura funt , cognofcent , neque prodcjfeDeum offendentibus dona dare hoftibus j paulo poft enim fuppliciofubiacebunt. Expende illa, neque prodejfe Deum offendentibusdona dare i nullis donis, nullis effufis pecuniis emi poteftfirmitas in altitudine, vbi deeft puritas vitae , & iceleraabundant. Sed nequearma, neque peritia belli iuuit Ro-manos , vt in fuo florerent imperio , ex quo in eis coepe-runt abundare delifta. De quorum Republica locutusDiuus Auguftinus lib.a. de ciuic.cap. 13. inquit: Illa igitur Auguft.TieCpublica malis moribus cum periret , nihil dij eorum pro diri-gendis , vel corrigendis egerunt moribus , ne periret : imo depra-uandis , & corrumpendis addiderunt moribus , vt periret. Nec febonos fingant , quod vel offenfi ciuium iniquitate difcefferint. Pror-fus ibi erant , produntur , conuincuntur. Non equidem incli-nata fuit, & decidit Refpublica Romana , eo quod dijeorum difcelferinc ab illa, id quod mentiebatur Virgilius,dicens: .
Difceffere omnes adytis , arifque reli£lis. Virgil.
Dij quibus imperium hoc flet er at.
Npn enim difceflerunt, fed illic erant, & oracula redde-bant , & eorum praefentiam teftatur ipfa Reipublica? rui-na. Vt enim illi ipfi dij fcelerati erant, tantum abfuit,quod fceleribus ciuium offenderentur , vt ipfi fceleraperfuaderent, peccata turpiffima confulerent, vt fic ci-tius ftatus Reipublica: rueret» Quippe fapiencer illuddicitur ab Auguftino. Qorrumpendis addiderunt moribus , Auguft.
, vt