Cap. XIV. Regina* Saba aduentus. 145

vt periret. Nullus enim gubernator non infert perditio-nem ftatui, qui peccata infert, & vitia.

H* tf* »4> 4' 4' 4' 4 C 4* 4' 4 r 4 f 4 f 4» • 4 c

*fz

C A P V T XIV.T^egina Saba aduentus .

T EXT V S HISTORIA.

N Arabia Felici vrbs erat Regia Labannomine,in qua cantatiflimaReginafe-debatifiue quod coniux Regis effet,fi-ue quod Sabaeorum lceptra in foemi-nam defierant. Nec nouum, nec mul-to infrequens, quod regnet foemina,illud longe rarius , quod foemina ficamore fapienciae arderet, vt longiflimi itineiis peregrina-tionem fufciperet, vt virum ob fapientiam celebrem vi-deret. Non hoc mundialisfapientiae amor a prudenti ex-torqueret foemina i coeleftis equidem fapientiae radiusfuit, qui Reginam accendit, vt eo veniret, vbi magiftroSalomone , edifceret domum aedificandam ab aeterna fa-pientia. Appulit ergo nobilis Regina Afiongaber , multoprocerum , puellarumque cintta comitatu: vbi praeftofuere cameli, qui opulentiflimarum diuitiarum fubiace-rent oneribus. Gemmae erant, magna vis auri > & aro-mata , plura quam vnquam viderant illae regiones. Necmulto poft Hierofolymam peruenit, ad aulamque Salo-monis contendit, a quo humanilfime excepta, haud mo-dicum tempus confutnpfit cum Rege. Quas illi quaeftio-nes propofuit, adhuc nefcimus, illud certum, quod fica Salomone enodatas fuerunt vniuerfae :^vt fapiens mulierin tantae fapientiac admirationem raperetur. Creuit ta-men Reginae admiratio, vbi ad aulae Salomonis oecono-miam accedit; vt enim notauit domus aedificium , cibosmenfae, habitacula (eruorum, ordines miniftrantium, ve-ftefque eorum , & pincernas, & holocaufta, quae offe-rebantur Deo , ingenti fuit ffupore correpta. Er cum fa-ri potuit, Vidtoria, inquit, 6 holpes,cuis operibus eft.Multa de te vulgauerat fama, led vt video, fama tuis glo-riis impar eff. Ego cuique , fummae tribuo foelicitati, fitibi adftare poteif, tuamque fapientiafn comkius hauri-re. Nec poffum non credere maxime aulpicatum ludaeisDeum illum , qui te in eorum throno conftituit. Fruan-tur vtinam longo faeculo tua praei eri tia i frucrc & tu , ob-fccro , paruis his regni mei frudtibus ; quod vt auro,gemmis , & aromatibus abundat, fic audeo de iis tnu-nufculum leuidenle tibi offerre. Dedit ergo Regina Sa-lomoni centum & viginri 3 uri talenta , gemmas pretio-fas , & aromata > quae prope infinitam multitudinem per-tingerent. Necnon & Salomon multa deditRegmae, necpaffus eft magni animi vir in muneribus a foemina vinci.Haecadfua fanctior rediit, ille autem celebrior in diesfa&us eft apud exteros*

MORALIA CIRCAtextus litteram.

fe G 1 n /e peregrinationem ad Salomonem eolentius a gg re dior, quo inde mea imbecillitasnon me terret, cum memoror & imbecilles foe-minas poffe peruenire ad Iefum verum Salomonem, &Regem.

3. Regum 1 1. Sed Sc Regina Saba , anditafama Salomonis in nomine Domini, ve-nit tentare eum in aenigmatibus. Et in-greffa Hierufalem multo cum comitatu,'BaeyeTm.K

& diuitiis /darfielis portantibus aromata*

Sc aurum infinitum nimis , 8c gemmaspredofas, venit ad Regem Salomonem,

& locuta eft ei vmuerfa , quas habebat in' corde fuo. Et docuit eam Salomon om-nia verba, drc.

§. I.

Vbi nomen Domini , nulla audet lafduia.

O Vfpefctus fuit multis acceffus Reginae Saba ad virum StiJRegem, & potentem * & fceminarum amoribus noningratum , cuius fufpicionis malitiam vt deluderet facertextus dicit: Regina Saba audita fama Salomonii in nomine Do-mini venit , &c. Expende illud , innomine Domini ; venie-bat equidem Regina non leniter aduersus pudicitiae ho-ftes munita, fed veniebat fub protedtione nominis diuini.

Vbi autem nomen diuimlm adeft , nullus aditus conce-ditur lafciuiae. Paul.adPhilipp. cap. 2. in nomine Iefu ofnne Philip#, i»genu fleftatur , cceleHium , terrrftrium, & infernorum. Delide-rabam ego in hoc triumpho nominis Iefu, carnalium me-moriam. Quando enim & cdeleftium genua fledfunturnomini Iefu, & terreftrium , & infernorum -, cur & car-nalium etiam non ponitur memoria ; cum carnis illece-brae peruadant vniuerfum orbem ? Planevbi lelunomeilproponitur , fapienter carnalium excluditur vel memo-ria , non poteft enim apparere carnalis voluptas , vbi af-fulgetlefu diuinilfimurii nomen. Me in hanc coniecit ex-cogitationem celebris hiftoria militis Romani , qui fubCafj Marij militabat lignis. Hunc militem tribunus fuusad nefarium folicitabat concubitum ; de quo facinoreagens Quintilian.declam.j. ait t Non hkprofufus efl furor ? QuintiliIpon mamfefta dementia efl ? Nidcs munitum gladio latus, loricamferro offeram , claufam galea faciem , & ad tenorem belli criUasminantes, infcnptum in fcuto C.Marij nomen. Hic tibi cultus pro-fiiiuti videtur ? Appellabis deftupto l l'wi afferes ? Equidem fa-pienter Quintilianus & furiol'umj& amentem putat illumqui inhonefte audeat afpicere armatum militem fub fcu-to , in quo nomen tanti ducis, nimirum C. Marij inferi»ptumfit. Nullam enim lafciuiam non extirpandam cre-dit , vbi fcutum canto inferiptum nomine apparear. Sicaeftimabat vir lapiens nomen ducis maxime aduersus la-fciuas cupiditates, vt nos maiora credamus de diuino no-mine, vbi enim nomen Dei, nomen Iefu alliftit, nullapoteft manere fufpicio carnalium voluptatum. Apoc. 14.

Ecce Agnus flabat fupra montem Sion ,& cum illo centum qua- Apocal. 1 %.draginta quatuor millia bubentes nomen eius, & nomen patrts eiusferiptum in fontibus fuis,Scc.Hi funt,qui cum mulieribus non funtcoinquinati,virgines enim funt. Hi felices tanta puritate vige-bant , vt nec minimam maculam a carnali voluptate con-traherent. Et vnde fic puri j fin in virginitate confirma-ti ? Ait textus .* Habentes nomen eius , & nomen patris eiusferiptum infrontibus fuis. Equidem vt fub inferiptione no-minis diuini viuebant, fic in caftitate firmabamur, vt nul-lam fpurcitiei maculam contraherent. Ad haec GlolTajMoralis ait: Habentes nomen eius, & nomen patris eius feriptumin frontibus fuis * Jn quo defignaturfirmitas continenti*. Quaparte nomen Dei prae fe ferebant , quo lignabantur, fdmaxime in continentiae puritate confirmabant. Semperenim nomen diuinum ftat pro caftitate , ad debellandascarnales voluptates. Exod. 17. Dixit Dominus adlofue: Eli- £ Xj} jge tibi viros , & egreffus pugna contra Amaleih. Vbi nofter po-fuic Iofue , exprellius dicitur apud Origcuem telus Na-ue. Et circa id ait Orig. hom.i 1. in Exod. Vfque ad hunc Origen.locum beati nominis Iefu nnfquam fatta efl mentio. Hic primumVocabuli huius fplendor effulftt. Hic primum vocauit Moyfes i£-fum , & dixit ei : Elige tibi viros , & pugna contra Amalcch.

Vbi pugnandum fuit contra Amalcch , primo nominisIefiQplendor quaeritur , & tanti nominis praemittiturmentio; Et cur contra Amalech non itumifi fub tantinominisfplendore ? Ait D.Gregor. PP. in i.Reg. lib. 6 .cap. 1 J. Kefiflere ergo Amalech dicitur, quia dum m carne fu - (3 re{ r 0l - pp.mus,libidinis fortia bella futtinemus. Oftendebancur in Ama-lech bella libidinis , ad quae propulfanda , & conterendanullum fortius fcutum requiritur, quam nomen Iefu.

N Ideo