Luc. z.
Chryfoft.
D.Thom.
fabr. Coni
I oan. z.
Bernard.
LUc.z.
f
. 5 z Lib. IX. Salomon,(me lefus, Scc.
dantia verbi non in afttttia dijputandi, neque ifin appetitu laudis i& gloria ,fed invera, & voluntaria humilitate confiUit, cauetfibi difciplina chriftianaab omni temporali fplendore,ab fcholarum bombis, a laude, & gloria hominum; vnamqusrit humilitatem, in qua fola firmior confiftit, & Cla-riores agit triumphos. Patiens Maria veram fapientiamPatris, Iefum meum. Luc. z. Reclinauit eum in prafepio ,quia non erat ei locus in diuerforio. Etefto, quod nafcenti jDei fapientiae non efiet locus in diuerforio , nonne erat iei locus in templo, in San&uario ? Cur Domine paratum |tibi locum in San&uario non occupas ? Cur magis tibipraefepe placuit, quam SanCluarij locus ? Equidem San-ctuarium , aut auro , & gemmis , diuitiifque temporali-bus plenum erat, fi non dabat nafcenti lefu locum quide prasfepij humilitate, & vilitate foecundiorem fumebatmateriam ad excitandas fuis immarcefcibiles , & magni-ficas coronas. AitDiuus Chryfoftomus homil. z. in Luc.Non inuenit locum in Sanffo Santtonm, qui auro, gemmis, ferico,& argento fulgebat ; & tamen non nafeitur inter aurum , & di-uitias 7 fcd in fenore nafeitur , hoc eft , in flabulo. Tropter ea infler cor e nafeitur, vt cof , qui funt de fler cor e, fubleuet. I.euansde flercore inopem. In ftcrcore nafeitur, vbi & Iob & fedebat,& pottea coronatus efl. Fugit Dominus aurum , fugit opesSan&uarij ;vt quae cenfeantur inter mundi inania; magiseligit humilia ftabuli, ftercus fiabuli, quod iam dudumfoecundum nouerat ad coronas pariendas immortales.Quis ignoret triumphantium agmina a Deo de ftercorehumilitatis leuata ? Quis non videat lobi ceitamina, &triumphos per Deum in fterquilinioconfummatos ?Nonequidem a iuperbis opibus, fed a fterquilinij humilitatemagnificatio liominis firmatur. Vt dicat D.Thom.lib.5. ,de Regimin. Princip. cap. 14. Omnes magni Principes , &Monanhi cum humilitate fubiugauerunt mundum , fed cum fastu !elationis perdiderunt Dominum. Sic ibi.
§. xviii.
Cjloria Principis non in congerendis diuitiis ,fedin communicandis.
H Oc maxime di&um ad commendationem Salomo-nis , nimirum , Fecitque , vt tanta ejjet abundantia ar-genti in Htemfalem, quanta lapidum. Non fibi loli aurum,congeflit, vt ipfe diuitiis omnes fuperaret, fed & fecir,quod argentum , aurumve ad omnes fuos fubditos perue-nirent in tanta, & tam inaudita abundantia, quanta eratabundantia lapidum.Gaudebat equidem bonus Princeps,non tam ipfediues efte ,quam diuitibus imperare. Fabri-cius Conful Romanus excepit Legatos Epirotarum > quinon paruam vim auriConfuli offerebant. Ipfe autem de-fpiciens aurum dixit Legatis : Narrate Epirotes me malle hachabentibus imperare ,qudm ipfa poffidete. O magna Principisprseftantia ! qui fapientifiime in eo ponit gloriam fui prin-cipatus,quod non miferis, & depauperatis, fed diuitibusimperet. Sic Valer.Max.& Vegetius dele militari c.4.deFabricio retulere: & fic referendum eft de omni gloriofoPrincipe,qui malit diuitias effundi in fubditos.Rex regum,Dominus meus lefus ingreffus templum Ioann.z. Cum fe-cijjet quafi flagellum de funiculis , omnes ciecit de templo , ouesquoque , & boues , nummulariorum effudit as,& menfas fubuertit.Expendite facinus optimi principum ; caftigare voluit fa-crilegos nummularios, quos inuenit multo nummo ple-nos , & quid fecit ? Eripuit illis nummos, vt fibi acquire-ret ? Minime,fed potius ait: nummulariorum effudit res-, nonfibi acquifiuit nummos, fed illos effudit, vt a fe effufi adcolligentes peruenirent. Ex quo docebat Ecclefiae Princi-pem Eugenium Pont.Max. D.Bernard.lib.i.dc confiderat.circa finem , aiens: Et tu flagellum tene-, Timeant nummu-larij , nec fidant in nummis,fed diffidant,abfeondant as fumate,fcientes effundere , quam accipere paratiorem. Expende illud •optimi Principis infigne, nimirum: Effundere , quam acci-pere paratiorem. Paratior fit Princeps non tam ad recipien-das diuitias, quam ad illas in fubditos effundendas, quofubditi diuites effe poffint. Vt fic de illis non pecunias,fed fidem magis fperare poilint. Luc.z. Exiit ediftumaCafare Augufto , vt deferiberetur vniuerfus orbis. Et fub hoceditio nafei voluit Rex omnium Iefus.Et cur fub hoc edi-Cl 3 nafd voluit ? Vt offenderet, quam melitis Rex regum
/
impleret,& Augufti,& Cacfaris nomen, non pecunias,fedfidem a fubditis extorquens. Beda ibi: lefus vocabulum Bed£,AugnIU perfeEliJfime complens, vtpote fuos,&augefeere defiderans ,
& ipfe augere fujficiens, cenf&ribus flue profeflionu non ablationepecunia fubietfos, fed fidei oblatione fignare pracipit. Quid rega-lius ? Subie&os fignat oblatione fidei, non ablatione pe-cuniae,vt qui malit illos omnibus abundare bonis.
C a r V T XV.
f
Salomonis lapfm.TEXTVS HISTORIA.
Vperbae Salomonis -opes eo deue*nerunt, vt hominem in profufiftimam li-bidinem impellerent , & per obfeoenascarnis voluptates mifere raptarem.In tan-tum enim flamma lafciuiae in eo creuit, vtcum Pharaonis filia fibi adiuntta, feptingentas alias Prin-cipum viciniorum filias, & trecentas nobilium hominumpuellas fibidefpofauerit. Septingentae illae vxorum agno-mine honeftabantur ; trecentas alias concubinas voca-bant , praeter quas , e plebe quxeumque pulchra virgoapparebat,ad regias delicias deftinabatur, quarum nume-rum minimeobferuabant. E tanto puellarum grege plu-rimae in Ethnicorum parentum perfidia educatae, vt Salo-monis nuptiis potirentur, paternis diis renuntiarunt;quorum cultum poftea fufpirantibus,fic annuit Salomon,vt fuis expenfis, fana illis erigeret, & denique abietftovero Deo , illis toto corde facrificarit. Sic illum Dei fa-miliarem , & fapientem virum impotens foeminarumamor, in fcelerum abyffum praecipitauic.
MORALIA CIRCA
textus
1 ? rri i. c
eram.
Isis diuitiis, & deliciis Salomonis neceflum eft,vt videamus, qui ab iliis exiftant partus, nihilenim temporalia haec bona folent prius, quampraecipitia monitrare.
3 .Regum 1 i.Rcxautem Salomonadamauicmulieres alienigenas multas, filiam quo-que Pharaonis, & Moabitidas, &Am-monitidas , Idumaeas, Sidonias , 8cCethseas,degentibus, Puper quibus di-xit Dominus filiis Ifrael: Non ingredie-mini ad eas, nec de illis ingredientur adveftras: certiffime enim auertent cordaveftra,vt fequamini Deos earum. Hisitaque copulatus eft Salomon ardentifli-rao amore.
§• I
Superbia comes lafciuia.
E Cee quo deuenit tota opulentia Salomonis, nimirum' ait: Rex autem Salomon adamaiiit mulieres alienigenas mul-tas , filiam quoque Pharaonis ; quibus inordinatus eius, &profufiflimus in libidinem explicatur affcclus.Nec miror,ex opulenria tanta vix potuit non nafei fuperbia,& elatioin animo eius, fic ex fuperbia quafi neceffarib ad lafciuiadeuenit. Eft enim lafciuia infeparabilis comes fuperbiae. A mos 6.Clamabat Amos cap.^. Va qui opulenti ePiis in sion, & con-fiditis in monte Samaria : optimates capita populorum , rngredien-
tes
t