Buch 
R.P. Didaci de Baeza Ponferradiensis, Societatis Iesv Theologi, Commentariorvm Allegoricorvm & Moralium de Christo figurato in veteri Testamento Tomi I & II [-tomus septimus]
JPEG-Download
 

CMatth. ii.Apocal. 17.

Prouerb. ij.

HugoCard.

Prouerb. f.Auguft.

Idem.

Joh i.Chryfoft.

lob. if.

184 Lib.X.De Ab(alon,flue de Iuda,&c.

non quae fit, fed quae appareat. Vbi autem veras, & folidaegloriae fu* exprimit magnitudinem, tunc multas adhibeatnubes. Dei enim gloriae non nili in multis j hominis au-tem temporales dehtiae non nili in paruo funt, vt vix im-pleant menfuram forbitiunculae dat» decumbenti, & in-firmo.

§. XVI.

Bona delectabilia mundi non mandi, fed forberidebent , vt amara purgationis portio.

E Cee quo nomine exprimat Amnon delicias fuas, aitenim : Faciat mihi in oculis meu duas forbitiunculas. nonfolidas efcas petit, quas manderet, fed forbitiunculas,quas minime manderentur. Talia equidem funt delectabi-lia mundi, quae minime mandi poliunt, fed ablfcrberi de-bent, vt amara potio abforbetur ab infirmo. Matth. zz.aiebat Dominus : Dicite inuitatis: Ecceprandium meum para-ui, taun mei , & altilia occifa funt. De meretrice autem aitApocal. 17. Poculum aureum habens in manu fua plenumabominatione , & immunditia fornicationum , &c. A Deoprandium offertur, & efcae fuauiffimas, nimirum & vi-tuli , & altilia : a meretrice autem non efcae, fed pocu-lum propinatur. Et cur Deus folidas efcas,& meretrixnon nili pocuia offert ? Caeleftia,& diuina bona,quo man-duntur , eo fuauiora apparent; bona autem voluptuofali manderentur, maxime amaricarent, ideo non pro-ponuntur, vt efcae , 1 'ed vt potus ,qui minime manditur,led forbeturvt potio amara. Hinc. Prouerb. 1 5. Os impio-rum deuorat iniquitatem j equidem iniquitatum materiae,ni-mirum voluptuofa bona non dicuntur comedi ab impiis,fed vorari. Et cur vorari, & non comedi dicuntur? AitHugo Card.ibi: Deuorat, dicit, quia non maflicat. Sentiretenim amaritudinem amariffimam , que intus latet in fundocalicis :ftd diabolus dulcedinem falfam defuper apponit ,qutenon finit fentire fecem amaritudinis , que mtus latet. Apponitdiabolus dulcedinem quandam extimam bonis his vo-luptuofis,& limulfacit, ne mafticentur,fed vorentur,fed glutianturi talia enim funt , quae li mallicarentur,amaritudinem comedenti inferrent intolerabilem. Proquo dicebat Prouerb. 5. Eams diftillans labia meretriciv.no-uijjima autem iUius amara quaft abfynthium. Quo fpedansD. Auguft. lib. de decem Chordis cap. 4. dicebat: Quareambulamus deleflati cantibus lafciuis , ad tempus dulcibus ,poflmodum amans ? Talibus enim turpitudinibus allefli animieneruantur , & propter ipfas turpitudines poflea fentiunt dolo-res , & cum magna amaritudine digerunt,quod cum dulcedinetemporali biberunt.Sunt quadam dulcedine temporali bonadeleCtabilia temperata j quae dulcedo protinus euanefee-ret, fi ipfa manderentur, & dentibus tererentur,vt in ip-fo ore atnarilfimum fel effunderent. Non tamen mandun-tur, fed bibuntur , & ideo in ore fola fentitur dulcedo.Vbi autem paulifper digeruntur,nil amarius homini in-uenitur ,quatn funt bona haec terrena,vt merito dicatAuguft. illud : Cum magna amaritudine digerunt , quod cumdulcedine temporali biberunt.

§. XVII.

Impio peccata inffar conuiuij funt.

P Ropter perpetrandum inceftum forbitiunculas deThamaris manu confectas petit Atnmon , dicens: Fa-ciat in oculis meu duas forbitiunculas , &c. Simul & Icciusmeditatur, & prandium ; nec immerito,impio enim lce-lerapro conuiuiisfunt. Iob. 1. dicebat Vir erat in terra Emnomine lob. Cuius terrae incolas in medium adducens D.Chryfoft. homil. 1. in lob ait: Vir erat in terra Em nominelob. Cuim rei prauinciam nominauit ? Vt diferes , non per-uerforum commercia agere id poffc ,vt iufmyirpeccet. Nam& ^Arabia prouincia impurorum , corruptorumque hominumhabitaculum eft : omnes iniqui erant, omnes Deo odibiles , om-nes fuperbi ab Efau defc en dentes, peccatifque non fecm , qudmconuiuijsgaudentes. Hoc proprium impiorum,& facinoro-forum proprium eft, quod peccata, & fcelera, qualiconuiuia reputent. Non aliter de peruerfilfimo nominelob cap, if. Qui bibit quaft aquam iniquitatem. Nonfolum

enim quali conuiuium reputat peccatum, fed quali con-uiuium facile parabile, & quod abfque vlla difficultateabfumatur. Vt dicat Polycron. in cat. Graeca : Quid porro Polychrorde eo dicemus homine , qui deieflandm eft, & impurus ? Quit•vt ea , quee potantur , ftagitia exferbet. Quod ipfum proptereos dicit, qui (ponte peccant , nuUa re aduerfa , nulla necejjita -te coaffi, fed voluptatis tantum addufli libidine, non fecus,quam ts,qui fitiens bibit. Sic impio peccata funt inilar con-uiuij, vel potus.

§. XVIII.

Temporalia bona ne cordi fint , fed diuina.

H inc iam mifer Amnon deploratum offendit, quodait: Faciat in oculis meis forbitiunculas, &c.In Hebraeo,tefte Abulenli, ibi ait: Faciat in oculis meis duo cordialiaiSic mifer non folum fperabat decoctionem peradtam aThamare, fed illam decodfionern , quae totum eius corpolfideret. Quid miferius, quam externa haec interno af-figere animo ? Plane externis mundi bonis exteros demusfenfus, fed illis intimi cordis animique recelfus prorfusnegandi funt. Aiebat Pfalm.3?. Accedite ad eum ,& illu- Pfal.il.minam\ni. Et mirabar, quod poft fadta tot luminaria incoelis, Solem, Lunam , & ftellas, non iubeamur ad illaire, vt illuminemur , nili ad Deum. Ad quid ergo faclafunt tot luminaria, li non ad illa ire debemus, fed ad fo-lum Deum, vt lucem capiamus? Eft; homo exteriori &eft homo interior j pro exteriori homine illuminandofafta funt aftra i pro interiori autem vnusDeus, adeo, vtnihil interni hominis, nihil cordis; nihil animi externishis bonis fit dandum. Vt dicat fapienter D. Leoferm. 7. Leo»deNatiuit. Vtere, quomodo vtendum eft vtftbilibus creaturis ,ficut vtens terra , mari , coelo,aere, fontibus , atque fluminibus i& quidquid in eis pulchrum , atque mirabile eft , refer ad lau-dem conditoris. r L{oU effe deditus illi lumini , quo volucres , &ferpentes , quo beftite , & pecudes, quo mttfca delebiantur ,

& vermes. Lucem corpoream fenfu tange corporeo , &toto mentis affeftu iUud verum lumen ampleffiere, quodilluminat omnem hominem. De quo dicit Propheta : Ac-cedite ad eum ,& illuminamini. Expende illud, lucem cor-poream fenfu tange corporeo,cpxvpyc his terrenis & corporeisbonis dandi funt corporei fenfus , fed nihil dandum eft:cordis, quod referuaii debet Deo foli. Vt oculos damusaftris, coelo, terrae, mari, fluminibus, fontibus , nec indevllo modo afficitur cor noftrum. Sic caeteris corporalibusbonis dandi funt fenfus corporei, fed minime dandum elfcor, nec intimus affe&us cordis. Ad haec lob dicebat c.$ 1. lob . 51*

Si fecutus eft oculus meus cor meum , &c. Seram , & alius co-medat y & progenies mea eradicetur. In margine autem legi-tur aptius in rem prsefentem , nimirum, ftfecutum efl ocu-los meos cor meum , &c. Fiebat aliquando, vt oculi ad pul-chritudinem raperentur, an cor fequebatur oculos?Abfitjibat oculi,fed cor no ibat.Veniebat pulchritudo vfque adoculos,fed vfque ad cor non perueniebat.Vt dicat Olym- Olympiod.piod.in cat.Gr^ca :Ad affettm hoc pertinet vacuitate, ea qui-de,qiue digna funt in hac reru vniuerfitate laudare,vt covporuproportionem , vt colorum varias temperationes , vt lapidum(plendortm ,ac nitorem, nec tamen rerum buiufrnodi capi cu-piditate. Sic debet cor minime fequi dudtum fenfuum ex-ternorum , quo immunis a macula manet homo. Hinc D.

Auguft. epift.iop. monebat religiofas foeminas: Oculi ve- Auguft.flri eifi iaciuntur in aliquem, figantur in neminem. Neque enimquand» proceditis , vfcos videre prohibemini, fe appetere,aut a.vobis appeti velle criminofum efl. Crimen in eo eft, quod corfequatur du&um oculorum, & fenfuum, eorum obie-<ftis fe dedens: vbi autem oculi, & fenfus corporei inin fuis obie&is quiefcunt,quin illa ad cor perueniant,nul-lum crimen eft.

§ XIX.

Uirgineo pudori timendum vel ab ojjicijs debitii .

P Atris praecepto obligata venit Thamar in domum Am-nonis fratris, nullum tamen dicitur locuta verbum.

Ait enim texe. Venltque Thamar in domii Amnon fratris fui,illeantemiucebat i qux tollens farinm ,&c. Ad fratrem infir-mum