Chryfoft.
Getief- l '
Anaft.Sin.
r
Aymo.
Mire. 6.ChryfoJ,
Cap. III Caini parricidium. 27 r
Inquirit etiam ad docendum indices hominum ,vt citent reumquantimeumque certum , antequam indicent. Et Diuus Chry-foftomushomil. i p. ibi: Debebat Cain cogitare, quod Deusnon ignarus rei rogaret , fed ab ipfo confeffionem criminis exi-geret j & nos doceret, nunquam caufa non examinata fenten-tiam contra fratres debere ferri. Quafi bonus pater non ag-nofceret caufas examinationem debitam effe, vfquedumreus aperte conuenitur, & ei in manifedo proponiturfacinus, vt confeflionem faciat. Hic enim eft diuiniffimusmodus gubernandi, & procedendi circa fubditos mo-derandos. Dicebat Deus Genef. i. Faciamus hominem adimaginem, & fimilitudinem noftram', & preefit pifeibus maris,& volucribus cedi, & beftijs, &c. Ex quibus credibile fie-bat , quod fimilis Deo homo diceretur in dominatu, &imperio circa pifces,& volucres, & terrae animantia.Quod non pauci, ncc ignobiles Dodtores afferuerunt:fed e contra D. Anaftaf. Sinaita dicit fimilitudinem , &imaginem Dei in homine non poffe confidere in domina-tu pifcium, & volucrum. Et cur in hoc dominatu ^nonconfidat ? Quia homo multis artibus vtitur, multis dolis,multa tendit retia, eaque fubtilidima, & occultidima vccapiat volucres, & pifces, vt percutiat feras in abfeondi-to , itavt prius mortem incurrant, quam fentiant manumhominis : quar omnia longe didant a Dei gubernatione.Ait Anaftal. Sinaitalib. 7. in Exaem. {Miror eos , qui dixe-runt corporalem pifcium, & volucrum j & beftiarum omniumauthoritatem, & dominatum, effe illud ad imaginem , & fi-militudinem Dei in homine. Neque enim inuenimm , quod ipfeAdam dominatus fit pifeibus, fed neque vUus alius iu(lus, quifuerit d fieculo. Dominatum dico, non eum , qui confiftit perartificiofam aliquam excogitationem ,inflrumcntaque & ftudiavenatoria. Illa enim eft non dominatus, fed calliditas , & do-lus. Non enim qui dominatur alicui, (& maxime iujfit Dei,) do-minatur cum fubtili mentis excogitatione, fed aperte domina-tur, cumjpotefiate ,& authoritate. Expende illa : Non enimqui dominatur alicui (& maxime iujfu Dei) dominatur cumfubtili mentis excogitatione, fed aperte. Quippe tota illa fub-rilitas venatorum,& pifcatorum in retibus parandis, abf-condendis, in fecretis obferuandis ne audiantur, ne nof-cantur, ne fciahtur, maxime didat ab iis , qui dominatumexercent iudu Dei. Hi enim omnia debent facere apertecum potedate, & authoritate, vt manifede conueniatreum, crimen abiiciat, confeffionem audiat, &difcuffio-ne fadta iiue abfoluat, fiue pledfat.
§. XXI.
Saniora, & magis conformia diuinis folent ejftplebeiorum indicia, quam iudsciapotentium.
N On defpicit Deus clamorem , qui a terra venit inCainum, quin ait: Vox fanguinis fratris tui clamat adme de terra. Suffecidet dicere , quod vox fanguinis clama-ret aduersus eum , cur necefTum fuit addere, quod cla-maret de terra ? De terra dixit venire clamorem,vt oden-deret,quam defoecatior, & coeledibus conformior ve-niret , vt qui non a potenti aliquo , fed ab infimis exiret.
Quo refpiciens D. Ambrof. lib. de Abel cap. 9. ait:Huiufmodi peccator d terra maledicius eft , qua efl infima, &poftrema pars mundi. Non eft ergo dubium , quod eum & fu-periora damnauerint quem inferiora damnauerunt. Inde dam-natio Caini omnifufpicione caruit,& indubitanter oden-debatur fandta, & conformis placitis diuinis, quod illanon a potenti aliquo principe,fed ab infimis,& humiferpentibus procedebat. Sincerior enim & fanior foleteffc fententia plebeiorum , quam potentium principum.
In re Iefu fandidimi,& innocentiffimi dicebant illi Ioan- loan. 7»nis 7. Nunquid ex principibus aliquis credidit in eum , aut exPharifais : fed turbahac,qua non nouit legem ? Equidem ma-gis periclitata funt iudieia principum,&potentium, quamiudicia plebeiorum. Hasc enim ex fe clamabant, & dice-bant , Nstnquam fic locutus efl homo , & fequebantur lefum.
Pars autem principum, & potentium; nunquam non fi-niftrecogitauit de Iefu , vfque dum illum cruci affigeret.
Ex quo adeo manfit repodum in mente fapientum , quamfint fufpedla potentium iudicia, vt inde traducat iudi-cium Ioannis Hierofolymitani Paulus Orodus in Apo- Orofius.logia dicens : Poftplurimam magni temporis obliuionem , ipfeIoannes per fe accufationem intulit, ipfe teftimonium perhibuit ,ipfe iudicium promulgauit, omnium fcelerum officia in fuaper-fona authoritate (ufeipiens ; prafertim euangelica leffione in-ftmttus Dominum noflrum lefum nifi teftimonio principis nonfuiffe damnatum. Equidem principum tedimonia vt magisexpofira ambitioni, fuperbise inuidias, fic viciniora erro-ribus folenc inueniri.
§. XXII.
$. X X.
Chrifim Dominus in fuis patitur.
D icit noder: Vox fanguinis fratris tui clamat ad me deterra, ex Hebr^o autem legit LymiVox fanguinum fratristui. Et cur non vox fanguinis in lingulari, fed vox fan-guinum in plurali ? Rabbinis dicitur vox fanguinum, te-de Lyra i quia in percuffione illa , non folus Abel, fed to-ta eius poderitas credebatur occubuiffe. Sed melius di-xerit , qui ideo vocem fanguinum didtam putet, quod ibinon folus Abel, fed fimul cum illo Chridus Dominusvideretur occifus Quando enim Chridus meus non pati-tur in fuis? De Reprobis locutus Apocal. 13. ait: Quo-rum nomina feripta non funt in libro vita agni, qui occifus eftab origine mundi. Ecce tibi agnus diuiniffimus Chridus Do-minus occifus ed ab origine mundi ; fed quando agnusnon nifi in nouidima aetate in mundum venit, quomodopotuit occidi in mundi origine ? Ait Aymo lib. 4. in Apo-cal. Occifus eft autem ifte agnus ab origine mundi, non in fe,[(dinfuis membris ,ficut in Abel, & multis alifs, quia ficutiin fuis pafeitur, ita in fuis occiditur. Sic in prima illa occi-fione non folus Abel, fed & cum illo fimul occidebatura gnus diuiniffimus ChridusDominus, qui vt in fuis pafei-tutjfic etiam patitur in fuis.Audiens Herodes Chridi Do-mini miracula,dicebat de illo c.6.^uem ego decoUaui loan-, hic d mortuis furrextt. Circa quae verba ait D. Chry-fol.ferm. 1 63. Verum dicit : nam ftcut in Chnftofui refurgunt,ita h fuis ipfe patitur cbrisius. t Quid plura in re adeo can-tatiflima.
Vnus/anguis ChrifH Domini nufquam non le-niam , & mifericordiam clamat.
E Ffufus fanguis Abel vindidtam clamat, dicente textuiVox fanguinis fratris tui clamat ad me de zcmz.Nec aliudfcit clamare hominum effufus fanguis, quam vindidtam,fiue in terra fit, fiue in ipfo coeledi facrario. Apocal. 6 . Apoc. 6.Vidifubtus altare animas interfe6lorum propter verbum Dei,
&c. & clamabant voce magna , dicentes : Vfquequd Domine ,non iudicas , non vindicas fanguinem noftrum. Ecce tibi velde terra,vel de akari effufus Sandtorum fanguis vindidtampodulat, & extorquet a Deo. Vnus Chridi fanguis ed,quiquocumque effufus appareat, veniam & mifericordiamclamat. Matth. zr.peffimi illi agricolas videntes filiumdomini fui, bonorum omnium hasredem , eiecerunt eumextra vineam , & occiderunt j non intra ipfam vineam, hoced, non intra ipfam ciuitatem, fed extra illam occideruntlefum. Et cur non intra ipfam ciuitatem lefum occidunt?
Crediderim id«6 prouifum fuiffe a Deo, ne Iefus meusintra illam tunc nequiffimam ciuitatem occideretur , nej fi fanguis eius eo deflueret, veniam clamaret, & obtine-| ret.Ait Imperfedt. homil. 40. in Matth. tieierunt eum^extra Imperfedtj vineam , id efl, extra ciuitatem Werufalem. Et ludai fuo con-fido eiecerunt eum,& Deus fuo confido eijci eum ordinamt.ifii cogitabant, vt crimen mortis eius extra ciuitatem e\pel~
IcrentDeus cogitabat, ne virtus refurreclionis eius ciuita-tem fcelerum faluaret. Equidem cum prouidic Deus, neIefus interficeretur in ciuitate , eo fpedfauit , ne eiusfanguis ibi effunderetur, & eius virtus faluaret tam ne-quam ciuitatem.Vbicumque enim fanguis ille diuiniffimusappareret,fimul & appareret, refurredtionisvirtus, & fce-lerum abolitio. Nefcit enim tantus fanguis non omniaabluere,& dirigere in falute. In arietu immolatione cauec
Z 4
1