2 7i Lib. X I.Caini,fiue Iefu perfeq u utor.
lex Exod. zp.Fundefque fanguinem fuper altare per circuitum.Et quis non paueat ,cum audit vidlimae fanguinem fundifuper altare ? Nonne interfedlorum propter Verbum Deifanguis de altari vindictam clamat ? Hic eft fanguis inter-fectorum hominum,qufyel de aleariopoftulat vindictam,fanguis autem Chrifti, qui in illius vidtimae fanguineadumbratur, nulquam nefeit non veniam clamare. Vt di-cat D. Ambrof. epift. ad Simplician. Quod vero ad altareeffundit fanguinem , intelligere licet ablutionem mundi , remif-jionem omnium peccatorum. Etenim fanguinem illum ad altarequafi hofliam effundit ad multorum exhaurienda peccata. InChrifti fanguinis effufione , & venia , & remifiio intel-ligitur omnium peccatorum. Nefeit enim diuiniifimusfanguis quacumque effundatur,non abluere omnia,&ad falutem praeparare.
Capvt. I V. & vlt.
Carni fupplicium, £5* mors.TEXTVS HISTORIA.
O n diftulit Dominus poenam parrici-dae , cuius animum vt terrenis aditumvidit, fle illum terrae fterilitate mulCta-uit. Ne labori eius improbo prouentusrefponderet, quo de loco ad locum mi-grare cogeretur, nec vfpiam valeretefTe quietus. Infuper additus eft impioquidam membrorum omnium tremor,vtipfefub hac poe-na continuo gemeret, & inde notus effet, ne fine ingentimaioris damni periculo ab aliis occideretur. Itaque Cai-nusindito tremore pauidus fedem locat versus Orienteme regione Paradifij nec multum poft duitatem format,qua magis contra imminentia mala muniretur , eamquenomine filij fui Enoch appellat. Sed vane munitionempraefumit, qui fibi infenfum habet Deum : cum enim cai-nus valde lenex ab vrbeEnochia egrelfus fyluis fe dede-ret , feras captandi caufa, dicitur ibi a venatoris ia-culo inuentus , & interfeChis. Venator erat Lamech, quividens arborum ramos moueii, fufpicatus motum illumcaufari ab aliqua latente fera, iaculum temere contorfit,& milerum Gainum interfecit.
Chryfoft.
Exod. io.
MORALIA IN TEXTVS
litoram.
O N femper Deus diftulit peccatorum poenamin fururum fseculum; fed & in praefenti muldlatimpios, vt terrenorum animi habeant, quid ti-meant, qui de asternis nullum habent fenium.
Genef. 4. Nunc igitur maledi&us eris fuperterram : quae aperuit os fuum, & fufeepitfanguinem fratris tui de manu tua. Cumoperatus fueris eam , non dabit tibi fru-&us fuos: vagus, & profugus eris fuperterram.
§. I.
Inuidm indignior venia.
N Vllum expediatur a Caino verbum , fiueexcufatio-nis , fiue confefflonis facinoris, fed ftatim vt illiobiicitur clamor effufi fanguinis, & fimul illi poena de-cernitur. Ait enim text. Nunc igitur maledicius em , &c.
In caftigando Adamo, prids audiuntur excufationes eius,
, vtfe a foemina, & foemina aferpente perfuafam prxdi-cat. In puniendo autem Caino , cur non expediatur ali-quis excufationis pratexus> fed ftatim homo impius ple-dlitur? PeccaueratCain inuidia,quseprorfusinexcufabiIi$eft, & ideo indignior venia. Dicebat D. Chryfoftomushom. 16, in Ioan. fdcirco omni; venia inuido defperar.datft.
Nam fcortator voluptatis /limulos in excufationem affert , furpaupertatem s homicida furorem, friuolas quidem , neque ad-mittendas , qualefeumque tamen , excufationes : tu vtrb inui-de , quam affers , quxfo ? Nullam profeko , nifi animi prauita -tem , atque malitiam. Sic fandliftimus pater putat inuidiaminexcufabilem , & ab omni venia longiffime diftantem.
Nullus enim affectus fic hominem in malum firmat, vt in-uidia. Dicebat Dominus Exod. 10. ego induraui cor Pha -raoms,& feruorum illius , vt factam figna mea hac in eo , &C.
Vt Phaiao irremediabiliter, & inexcufabiliter poft pec-catum periret, cum ingenti exercitu fuo , permiffa eft aDeo illa durities, quae confirmabat perditionem illam. Ecper quid tanta illa durities conflari potuit? Per affedluminuidiae; vt enim vidit Pharao Ifraelitas crefcere, coepiteorum augmentis inuidere , quo affedlu fic obduruit, vtin malis confirmaretur. AitRupert. lib. 1. in Exod. cap. Rup&rt.21. Pbarao oderat filios Ifrael , & ipfum odium furrexerat extnuidta dicentium'. Ecce populus Ifrael multus & fortior nobise(l. Eft autem inuidia proprium , vt quanto eis, quibus inui-detur , maiora conferuntur beneficia , tanto magis ipfa inuidmconfirmetur. Igitur dum dicit Deus : Ego indurabo cor Pha,ao-nis, fubaudiendum eft, non ipfum corrumpendo , fed filiosIfrael vifitando. Hoc enim ego facio intentione charitatis ,fedtlli inuidentiproficiet in duritiem cordis. Equidem ille maxi-me obdurarur, & confirmatur homo in perditionem,quoad inuidiam irritatur. Vbi enim hic affedtus foueri coepe-rit, fic rigefeit animus, & obfirmatur in malum, vt penefit immedicabilis.
§. n.
A fanguine Chrifii accepto bemdiSHonibm implemur .
I Vftus, & fanclus erat Abel, fed eius fanguine terra im-buta, quidnifi maledicliones pariat ? Dicit enim text.
Nunc igitur maledidus eris fuper terram , qua aperuit os fuum ,
& fufeepit fanguinem fratris tui. Qua? terra aperuit os , 8 cfufeepit fanguinem Abelis, ipfa maledidliones oftendit inCainum ftenlitate fua. O quam longe foelicior eft huma-na terra, quae de fanguine fratris noftri Iefu acceptobenedidliones in nobis facit fcaturire.Quippe ait Pafchaf. Pafchaf.lib. de corpor. & fang. Domini cap. 21. Magnum igitur bo-num , & fumma benediftionis arcanum in hoc myfticb ChriftiEcclefia praparatur , vbi & Chriftus e(l conuiua deliti arum, &conuiuium. Ecce tibi in hoc diuiniflimi conuiuij facramen-to , in hoc dominici cruoris poculo fummae benedidlio-nis arcanum praeparatur animabus. Quifquis aperiens osfuum, digne Iefu fufeipitfanguinemfummae benedidtio-nis arcanum poteft fperare.Poftquam de hoftibus trium-phauit Abraham Genef. 14. dicit text. At vero Melthifedech Gtntf. 14.Rex Salem , proferens panem, & vinum ( erat enim SacerdosDei ait i fimi) benedixit ei, & ait : BenediClus abraham Deoexcelfo , &c. Cum pane ,& vino oblaro fimul & benedi-dliones Abrahamo propinantur, tcur fimul cum hocpane, &vino benedidliones veniunt ? Vt ibi Eucharifti-cum poculum fanguinis Iefu praeguftabatur , fic neceffumfuit, vt inde benedidliones coeperint deriuari,adeo vtAbrahami fili;, & nepotes in benedidlionibus nafcantur,alantur. Ait Pafchaf.fupra : Hoc conuiuio licet in ffe refeCius Pafchaf.Abraham fuerat , ideo benedicius Deo excelfo ditius eU : quadenique benedidione, poft eum Deus Ifaacum perfuderat. Pro -pterea & ipfe filium fuum lacob eifdem ditabat donis, & pro-phetali eloquio implorabat, quod omnibus erat repromiffum .
Expende ab illis. Ideo bemdidus , &c. nimirum ex eo,quodfaltim in fpe , hoc pane, & vino , hoc eft, corporis, &fanguinis Chrifti epulo reficiebatur, & fibi, & filiis, &nepotibus ingentes benedidliones parabat.
§. III.