20

Venant.

Cant. 6 .

Guillel.

Mattk. 6 .

Chryfoft.

Lib.XIl. E(lher,{iue lefu conuiuium.

§. VII,

Honor ab vno Deo in ts profeBus , te in immertfam <

extollit.

V El minimus cinis Sufan allidet fummis Principibusregniin conuiuio Afluen. Quippeaic Textus: Inui-tauit omnem populum , qui inuentus efl m Sufan, a maximovfqueadminimum j (fi iuffit feptem diebus prsparan conuiuium,in veflibulo horti, gfi nemoris } quod regio cultu , 0’ manu confi-tum erat. Et ne mireris plebem Sufan fic aequatam fuif-fe Principibus in Aflueri couuiuiiun,prouifum fuit,quodconuiuium celebraretur in veflibulo hort^., & nemoris,quod erat confitum manu Regis. Vc enim hortus ma-nu Regis cultus mirum it i modum extollebatur fupraalios s fic plebs Sufan a praecipua cura Regis protedtaadeo crefceb.it , vt mento Principibus aequaretur.Quodin Chiidebei ti Francorum Regis horto notabat alio da-tus Venandus hb.<$. dicens:

Httc magne inferuit Rex Childebertus amore,

Charius ifia placent,qu a manus illa dedit.

"De cultore trahit mellitum planta faporem,

Porfan (fi hic tariios mifcuit ille fano:.

Reges honore nouts duplicata e fi gratia pomis,

Suanis edor nari, dulcis in ore [aper.

Qualiter ille hominum potuitprodejfe falutt.

Cuius 0 » rn pomis taflm odore placet?

Sapienter Vcnamius ex pretio profedto a Regis manu inhortum, colligit pretium ab eadem Regis manu profe-ctum in homines. Vt enim regia manus viles alioquinplantas in odoratiores flores , dulciorefque fructus ex-tollebat j fic eadem regia manus vel viles homines Prin-cipibus aequabat m honore. Dicantur haec de Regibusmundialibus, fi volunt. Ego illa veriiiima puto in Re-ge fxculorum , de cuius fola manu fi in nos proficifca-tur honor, ille nos in immenlum extollit. De Rege Deodicebat eius Sponfa Cant. 6 . Quipafeitur inter lilia. Etlilia vocat, tam e2, quae nafcuntur in mundi agro s quamea, quae progenita fune in caelefli horto. Nimirum,liliavocat, & Angelos,& homines. Et illud mirantium,quodhomines fic floreant, vt lilia dicantur in nullo Angelisinferiora. Vnde vilis homucio Angelis fic aequari potuit?ManusDomiui coluit & hominem , a qua manu tantusvenit honos,qui hominem Angelis aequet in pulchritu-dinis flore.Ait Guillel.Ab.apud Delr. Non tantum colligitlilia.fed agri lilia. Lilia agri elccli homines funt,lilia culi ele-cli Angeli.Vtrique enim nitent, (firedolent; fed Angeli puriusnitent,& fuauius redolent ,donechlia agri manu Sponfi colle flac&leflibus liliis fodentur. Nempe,qui colligit ea c&lefitum illisliliorum, non tantum [ociaatemfed aqueditatem promittit.Expende illa: Doneclilia agri manu Sponfi collelta,§cc.<\Wvp-pe in tantum lilia caeli floridiora , & gratiora funt, inquantum liliaagri manum non experiuntur diuinam.Vbiautem Dei manus lilia agri tangit, nempe, coepit orna-re homines, fic a tanta manu pro fedtus honor hominesextollit, vt faciat illos aequales Angelis, & mundialibusPoteftatibus fuperiores.Aiebat Dominus Matth. 6 . con-ftder at e Itita agri , quomodo crefcunt , nec laborant , neque nent.Vico autem vobis , quod nec Salomoni» omni gloria fua cooper~tus efi,ficut vnum exiftis. Et vnde dici poteft, totam glo-riam Saloinonisfuperariab vno agri lilio ? Ait Chryfoft.relatus ab Hugone Card. Salomoni homines tmnijlrabantveflem iiftis autem Deus. In eo fuperatur Salomon a liliis,quod Salomon veftiumfuarucngloriamaccipitab homi-ne, lilium autem ab vna manu Dei. Quod magisperfpi-cuumeftin liliis agri, qui vni Deo fuum fplendoremdebent. Vtinam fic fapiant homines, vt nihil velint ha-bere , nili de manu Dei: in eo enim fuperabunt maximaspoceftates mundi, quae gloriolas fuas emendicatas ha-bent ab aliis hominibus.

§. VIII.

Dmnum epulum catera omnia mundialia bonaexcludi facit.

V ide,quot,quantaque aliaadmittantfecum epulae abAflucro fuis paratae.Quippe ait Textus: lujfttfeptemdiebus conuiuium pr&parari in veflibulo horti , (fi nemoris .- .• .•£t pendebant ex omni parte tentoria aeri) coloris t (ficarba fini

Cyprian.

hyacinthini, fu flent at a funibus by[finis,atque purpureis , quieburneis circulis inferti erant, (fi columnis marmoreis fulcieban-tur. Lefluli quoque aurei ,(fi argentei fuper pammentum fma-ragdo, (fiPariofiratum lapide , difpofitt erant,quod mira Va-rietate piflura decorabat. Sic regiis epulis addebatur lociamoenitas ab hortis, nemoribufqne petita. Menfarura,firatorumve ornatus a velis carbafinis,hyacinthinis,pur~pureisja ledis,fubfelliifve aureis,argenteis s afmaragdis,pretfosilque lapillis, pulchrifque piduris. Nihil diues,aut pulchrum,aut amoenum in mundialibus erat, quodnon quaeiitum fuit, vc epularum prxftantiam adiuuaret.

Tot, tantilque adminiculis egebant Aflueri epula: , vcinde lefe maxime commendarent. Non fic diuiniflimaeepulae ,quae nobis a Deo parantur: hae nanque, vtno$folaeimplent, fic faciunt a nobis excludi vmuerfa bonamundialia. Vt merito dieat D. Cypnan. ferm. de CaenaDomini,fatus: rident h&c Sacramenta pauperes spiritu,(fi hocvno contenti ferculo , omnes huius mundi delicias aspernantur:

(gr pejfidentts Chriflum,aliquam huius mundi fupdlefltlem pof-fidere dedignantur. Qui pauper Chrifii eft, qui vni Chri-IIo inhiat , vbi diuinumfuericfercuium nadtus, vmuer-fa bona mundialia abii citi & quidquid mundiale eft,pof-fidere dedignatur. Quid aurum , quid argentum,quidgemmae, quid horti, & nemoraadeum , qui letum in ci-bo habet ? Ecclefiafiesc. a. dicebat \Magnificaui opera mea,idificaui mihi domos,fiplantaui vineas : feci hortos,&poma- Hcclef.z.ria,$cc. Sic regni amplitudinem a vineis, hortis,poma-riifve plantatis qommendat. Verum Ielus petenti caele-ftis regni confortiumaitLuc.2$. Hodie mecum ens in Pa- Luc.zj.radifo. Non vineas multas , non hortos, non poma-ria , fed vimmexhibet Paradifum. Ec quando Salomontantus efi: m oftendenda regni amplitudine a vineis,hor-tis , pomarufve peutascur Lefus tomis regni fui gloriamad vnum Paradifum redigit ? An , quiaanguftior efi parsChrifii Salomonico regno ? Abiit: imo , quia fi vnicumillum Chrifii habueris Paradifum , fniftumqiie in illoortum,extera omnia mundialia cotemnes.Ab hortis,po-mariifvefuam Salomon commendat gloriam, vt qui vi-cahflimi ardoris letu frudlum nec afpiciebat. Sordentenim horti, & pomaria vmuerfa, vbi Iefum habueris.Cir-caqux & veniTime, & fapientifiime ait Nicxn. hom. 5.

Qui afpictt terram , is audit hortorum diuitiarum exquiftam,

& affectatam pulchritudinem. Quid multis opus efl hortis ei,qui ad vnum intuetur Paradifum ? Qua autem efl mihi exhorto vttlitas , qui olera producit , qui efl cibus infirmorum ? Siejfem in Paradifo , non ad multorum hortorum diffunderer defi~derium, Sifoitdioris cibi poffet anima effe particeps , non occu<-parer in oleribus,hortum cotsndo mihi procurans cibum ,qui in-firmitati conueniat. Vnius caeiefiis horti conipebtus totambonorum peyeuntium turbam a fidelium animis excludifacit. Sordent equidem mundialia Lixc decora, vbi velvnum Chrifii poculum fpechtur. Nemo hominum advaforum pretium,&pulchritudinem non afpicit, vt indeauidius potum appetat. Hinc Aflueri conuiux bibe-bant aureupoculis i & meretrix illa' Apocal. 17. habebatin manu Puii poculum aureum. Credebantur enim homines ^fcic.n»auidius ituri ad aureum ornatum. At Cant. z. dicebat il- Cant.la : Introduxit me Rex in cellam vinariam s fiue,Vt Sept. le- Septuag*gunt: Introducite me in domum vini. Inipfam cellam viniintroduci amat. Vaforum autem pretium,& ornatus fa-piendsartificis excogitatione parati in regiis menfis funt,non in cellis vini: ibi enim nullum vas fplendet, nullusornatus fulget s fed vel fordidae pelles, Vel rudes cuppx.

0'ur hxc no magis in triclinia regia afpicit,quam in cel-lam vinariam ? Vnum cupiebat vinum generans virgines,vnum diuiniffimum botrum Iefum afpiciebat; & indenon mirer,quoddefpiciatvniuerlamundi pretia,&or-natus. AitD. Nicxnushom. 4. in Cant. Vfque adeo au-getur eius fitisj vtefapientis. cratere non hauriat , neque ad fe-riandam fitim fatis ejfe putet, fi totum craterem in os infundat. NlCJtn,Sed rogat,vt deducatur ad ipfam cellam vinariam,& ipfis tor-cularibus os fubiieiat dulce vinum fcatens afpiciat,botrum-

que , qui exprimitur, & vitem illam , qui hunc botrum alit•

Expende illa: Sed rogat, vt deducatur ad ipfam cellam vina-riam,& dulce vinum afpiaat,b$trumqHe } 8 >£C. Vbi enim bo-trumdiuiniflimum , Iefum , afpicit, falutareque eius vi-num i extera omnia mundi ornamenta,

Nicxnu

&pretiofa,& pulchradefpicic.

$• IX.

jNii

wftk

ferculi

addit:

$cpM

iik 1CiuIiIn

eaefliui

ccnuiuuftmircilium pBIlIS

lilaitii

itaosllc

iatlt,!

w,C?lSlaciipuritateliibitoV'intdiavftico et’

diboiiesplintpiinlinii ilitenaopillas apinutiitanoeragiiwch

lekt,a

kftmit

tiiltlidt

aiuriilini

ttiiutfi

'OMLiN

Wcisep

'Miemaff

v»ivelu

«Iftdine.

dulcii^tbati^hifn 1,

tiiniB1 J dco a

^:rrhi

I ^inur,! EliciiItlliluia;is Ciat,;:

8(iir fififltrti

®i»tpji'

iebatit

oblau

tUr i <5

sctrb

Mg