Auguft.

Cao.IX. Mardoch<ei ludius.

n

j*n vno die, quando Sabbathum erat dies oddauusalicuiuspueri. Quid tunc J Cncunciiio ob necelfariam curatio-nem aliqua ferusiia afferebat ,.a quibus canebat j ebgioSabbathi.cv' nihilominus totum circuncifionis negotiumfiebat Sabbacho. Et cur circunqifio praeferebatur otioSabbathi ? Quia in circuncifionis opere maxime falusfpedlabarur, qua? attendi folet in ftatutis humanis. AitD. Aug.tradt.30 in Io»an. Si oriautu dies iUiua,qui natta eft,accurrent ad dism feptimum,quid facietis? V ac abitunt [erue-ns Sabbatkum,aut arcunadetu.vt impleat» [aeramentum dieioclaui ? Sed noui,inquit, quid faciatis : circunciditis hominem,Quare?Qvi,r drcuncifio pertinet ad ali quod fignaculum falutis,& non debent homines Sabbatho 'vacare a [Mute. Ex falutjsfcopo aeftimancur,& proeferuturftacuta humana. loan.zo.Maria flabat ad monumentum foris plorans, Eccur plorat?Quia dum cu.rauit legem feruare de Palchate celebrad.o,lelurn amifir.Sic apud Orig.hom.vlt. de diuer. Proh dolor!ego volui feruare lege'/3j& dimifi Dominum legis. Legi obediui,& eum.cui l, x obedit non cufiodiui,quanuis cum Chrijlo mane-re, non[uiffet legem frangere , fed adimplere. Sic quaeritur delegetullodica j vbi relidlafuit maior alia caufa ialutis.

-sV.id» jK/rf* *>•.

CAPVT X.

Oratio Mardochai.

Textvs Historia.

On fegnis Mardochaeus fuit circa illa,quae mandarat Efther de congregandopopulo,de ieiunio trium dierum indi-cendo. Quin &ipfe,&religionis ) & hu-militatis plenas fundit preces. Has abomnipotentias diuinae confeffione ordi-tur,- deinde fui intimi cordis teftem adducit illum , quinunquam falli poteft, diuinitatis oculum. Nouit ille,quam ab omni fuperbia, &faftu alienus fuerit eius ani-mus, cum honoris figna negauerit Amano: verebaturenim,ne crederetur hominem in honoreillo aequare ve-ro Deo,vt moris erat apud illas gentes. Qui prudentif-fimi hominis metus fiabeflet,non folum honorem Ama-no- tribuiffet 5 fed & pedibus eius fefe aduolueret,& p ul-uerem ab illo prefTumofcularetur, ne quid mali Dei po-pulum premeret. Quibus praemiflfis Mardochaeus, &Abrahami nomen gratum Deo profert,& priftina bene-ficia in A?.gypto a Deo accepta meminit, vc inde trahatDeum in fauorem eius populi, cui vel ab auis, 6 c atauisfolitus eft fauere.

moralia circa textvs

Literam.

Idio Mardochaeum ad orationem confugere , &iam noto arma,quibus fe viri fandi muniunt,vt om-nia polfint fuperareaduerfa.

Zjlher. 15. Mardochaeus autem depreca-tus eft Dominum , memor omnium ope-rum eius , &: dixit: Domine, DomineRex omnipotens : in ditione enim tuaeunda funt pofica> &: non eft , qui poftittuar refiftere voluntati , fi decreueris fal-uare Ifrael. Tu fecifti cadum , &: terram,& quidquid cadi ambitu continetur. Do-minus omnium es ; nec eft , qui refiftacmaieftati tuar.

§. I.

£aix,a de Chrijlo figur.TomSl,

Veterum T atrum , & maiorum no f Irorum probatisveftigtis hatrendum.

A Vdiuit Mardochaeus edi&um de populo Hebraeo-rum perdendo. Et quid tunc ? Ait Textus: Mardo-cham autem deprecatus ejl Dominum, memor omnium operumeius. Non ad arma confugit > non de rebitendo egit i nectradtauit cum fuis,vtfe defenderent armis,vi,quod facilepoflent, cum pene innumeri captiui elfent: led maluitconfugeread orationem. Et cur non armis,& iuftae de-fenfioni tatum diferinien credidit,fed orationi?Ajt Text.

Memor omnium operum Dei .Quippe prae oculis habuir,quaedederat Dominus primorum parentum,& populi funda-torum orationibus. Vt illi fine armis,oratione tantum vi-tftorias reportauerantdehoftibus:& prudentiflime Ma-iorum curauic vefiigiis infiftere potius , quam confuge-re ad noua. Ex quo acrirer pungebat Iofephus Iudaeosfuos armis praehantes aduersus Romanos.Ait enim apudEgefippum hb.y cap.i 6.Temerart\,& vejlrorum immemoresauxiliorum,fcuta,gladios pArafiis,(fihoc aduersus Romanos,

Non talibus armis vincere [olebatis .Quando in hafta,& gladio' Egefip,[uit Hebr&orutn vittoria?Recordamini,vnde orti,& d quibus fi-tis profeci quomodo patres veflrihojlesfaos vicerint. Et pergitoftendens,vt maiores omnes oratione proftrauerinc ho-ites.Quibus illa expendenda funt: Recordamini,vnde orti,d?d quibus e/lispro[efli,8cc. Nulli noltrum non debent ef-fe prae oculis Maiores illi, & primi Patres j a quibus cumfplendore habemus ortum : & vt illi fe gefferunt in bo-num ,• ita nos geramus: quas illi probatas habuerunt ho-noris, & fplendoris vias, eifdem infiftamus : nunquamenim non magnum, & aufpicatum eft nobis,fi infiftimusprobatis vcftigiis veterum Maiorum noftrorum.Temera-rium eft,& ftultum aliter vellead gloriam currere,quamcucurrerunt noftri Maiores. Illi in arena praeliantcs, inlaboribus multis,&curis obtipuerunt totumfamiliae fuaefplendorem,&fubfidium :cur temere in defidia,in orio,in fomno, & ludis fperes eadem obtinere ? Crede mihi,ille folus magnam fui praebet Seftimationem, qui in pri-mis probatorum fuorum Maiorum veftigiis haeret. Dcomnibus Chrifti progenitoribus, qui fuerunt poft dii li-uium vfqueadAbraham,nullum celebriorem in mundoinuenio,quam Heber,quem meminit D.Iuc. c.3. dicens: iuc.3.Quifait Heber,qui fait Sale.Hic autem Heber adeo celebrisfuit,vt exilio credatur lfraelitae di&i Hebraei. Et vnde He-ber ad tatam venitgloriam,quod nomen dederit populo,ex quo oriturus erat Dominus ? Ait Cat.Graec. in Lue. exD.Epip. Sale genuit Heber infigntm pietate,ac religione virum,d quo & linguam Hchr&am nomen accepijfe tradunt: ip[e enim Cat.GlXC.folus pofffinguaru confuftonemfaprimo illo, & antiquo i diem at epermanebat .Fa"&us eft Heber infignis pietate,& religione,vt qui in fe retinuit primum illud , & antiquum lmguacidioma, quo locuti fuerant fan&i illi primi FundatoresOrbis. Vtinam &nosgloriofiorum Maiorum retinere-mus idioma: fallar, nifi eorundem haberemus gloriam.

Saiil videns libi Dauidera pepercifle in fpelunca, 1. Re-gum ,14. dicebat: Dominus reddat tibi vicijfitudinem hanc,pro eo, quod hodie operatus es in me. Et nunc,quia frio,quod cer-tijftmb regnaturus es,8cc. Quae verba fic proponit Iofeph.

Mb. 6.czp.l q.Et nunc quoque declarafii te d prifeorum equita-te non degenerem,qui inimicos in[olitudine ad iniuriam expofi-tos narii,incolumes dimittere maluerunt. Itaque hodie manife -fle cerno regnum tibi d Deo repojitum , &c. Erat haec virtusprifeis Patribus, quodinimicis parcebanrjquo dhoftes in-juriae expolitos nadti, eos illaefos relinquebant, ex quo &ingentes glorias, & regios fplendores fibi acquifiuerc.

Dum autem Dauid hanc virtutem inuenitur retinere,me-rito Sc ei fperaturobuentura gloria ,& regnum. Quidnon habeat,qui fic effingitur ad praecedentium Patrumnormam ? Ifai. c.j 3 . Jfle in exceljis habitabit,munimentafa- lfaie 3[,xorum.fublimituseius. Deiufto dicit,quod inexcelfisha-bitabit,&quod munimenta faxorum erunt eius fu blimi-tas. Et quorum faxorum ? Dixerat ipfecap.yi. Attendite lfaU i uad petram, vnde excifi ejlis:: Attendite ad Abraham , patremvejlrum,$?c. Itaque petras vocat antiquos Patres,in quo-rum aemulatione tota firmitas, & fublimitas noftra eft.D.Greg.ji.Mor, c. 10.Munimenta faxorum,[ublimitus noftraejl,cum fortium Patrum praeopta, & exempla refpicimus,atque Q regor,ah infima cogit atione reparamur. Sic ibi: quafi in eo fubli-

G initas

I.R eg.zi,

Iofeph.

V