Cap. XII. Efther Regem adit inuocata. 91

iccl.p.

Carthuf.

iis,& rofeum colorem vultui ? Cur non magis &oculis,& vultui pallorem immittebat ? Quandorutentesoculi,ik rofe* genae cum triftitia ? Eccleiiafticuscap.i^.dicit:Ex vifu cognofcitur vir, & ab occurfu faciei cognofcitat fenfa-tus. Quod ii facies index eft intimorum affeduum.quo-modo oculorum nitor, roieus faciei color cum intimatrifinia excarent ? Non praeualebat triftitia >&metus inEftherc, quinimo maxime fuperabantur affedusilliabalacritate virtutis, qua, illis non obfiantibus,fefe offere-bat periculo pro populo fuo. Vbi autem fic praeualebat,non poteiat non rn hilaritate vultus,& oculorum prodi-re. Ait Carthuf,ibi: Difpofitio cordis folet rtlucere,&> appare-re in facie , prafertimin oculis , ittxta illud Ecclejiaflici 19. Exvtjii cegnofcitur vir ab occurfu factet cegnofatur fenfatus.

Tamen per gratiam,& virtutes poteft,qui triflis, & timens efl }•vultum , (jpvifum quaft meandum pr«.tendete , famonftrare.Virtus enim moralis reprimit pajftotiem , & gratia vincit natu-ram. Faciebat hoc vinus in Eftherc ,& reprimebat fictriftitiam, & cimorem,vt,iis non obfhmtibus, hilaremprxtcnderet vultum,in genis, & oculis reluceret vir-tutis pulchritudo. Ex quo monebat Dominus Matth.6.Tu aut em,cum ieiunas,vnge caput factem tuam laua.

Petcbatnc ab ieiunantibus corporis cultum ?Abfit: fedpetebat virtucem,qua fopiretur poenitentiae militia , &leftiuus,&iartus appareret vultus. Ait Euthym. Nequenunc fimpluiter vngt,ac lauari iubet. Neque enim ipfe hoc fe-cit ,cum quadraginta diebus ieiunaret i fed ter hcc aliud quip-piam admonet,occult are ,vid.chcet,i.am , que idunium confequi-tur,triftitiam,cum alacer, f^fcftiuus apparias. I’er lotionem,Sc vndionem non petitur a ieiunatoribus corporis cul-tus,fine quo lefus ieiuuauit i fed petitur ea virtus , quaepoenitentiae,& ieiunij triftitiam peftundet,&: reluceat inhilaritate,& feftiuitate vultus: dicit enim D.Laurent.Iu-Liur.Iuft. fti n * { iedifciplina,& perfed. cap. 16. Fit,vt quanto [aptus/piritualis homo irrationabili pulfatur triftitia,tanto vehemen-tius animetur ad virtutes,roboretur in fpe,alacritate,repleatur,Vei cbaritate dilatetur. Quod canit Propheta dicens Pfal. 33.Atcedite ad Deum,&illuminamini, & factes veftra non confun-9 fmr. Non confundit rriffitiafaciem eius,quioperaturcontraeam. Imo de eius obnixu magis roboratur,& ala-crior fit homo,vt feftiuiffimus in vultu foleat apparere.

Matth.6.

Euthym.

,c

§. VIII.

fyl.nt.

Btfnard.

Obftquip gratus color , non ex triflitia t fcd ex hi-laritate proflantis.

D Tcitur Efther , dum iret rogatura pro populo, ce-lafTe triftitiam rofeo colore , nirentibuique oculis:fic enim ibi: Rofeo colore vultum perfufa,gratis,ac nuentibusoculis triftem celabat animum Cutn audio : Triftem celabatanimum, libens injdligo , triftem vincebat, fuperabat,tollebat animum, nixta illud Plal.31. Quorum teda funtpeccata. Teda,inquit,hoc eft,abolita,fublata, Celabaturergo triftitia Efther,hoeeft,vincebatur, & tollebaturro-feo colore. Et quomodo color rofeus poterat celare,&conrprimereintimam triftitiam ? Metonymice loqui-tutp onens effedum pro caufa : hilaritas enim praeintel-Jigi debet in Efther,quae triftitiam fupprimeret, &venu-flumillum eoiorem caufaret. Color enim gratus nonnafeitur ix rriftitia i fed ex hilaritate operantis. AitPfal.111 . Ineundus homo,qui miferetur, & commodat. Expende,qui dicatur ille,qui mifercrur,& commodat: dicitur qui-dem lucundu* homo. Curiucundus ? Cur non potius no-bilis , fdix,honoratus ? Ex nullo,vt ex iueunditate,& hi-laritate nafeitur oblequij color gratus. Vt dicat D.Ber.fer.71.ih Cant. Ejl cander,quemflbi induit u , qui miferetur,& commodat. Etenim ,fi intus aris illum,quem Propheta depin-git ineundum hominem,qui miferetur , commodat j nonne istibi videbitur de ipfa animi iucunditate induijfe candoremquendam pietatis vultui pariter operi fuo ? Stcut e regione,fi

ex triftitia,^ velut ex neceffitaie quis tribuat, non candidumflane.fedtetrumpr&fert manu,fpfronte colorem. ECCe tibi,VCtriftitia,& iucunditas fuos colores pariant: qui ex trifti-tia operatur,& opere, & fronteteter eftiqui ex iucundi-tate, &rofeus,Kr candidus. Quis credat, Eftherem extriftitia, & neceffitate rata decantatum opus operatam?Erat illi rnftitia non parua in fenfitiua parte: fateor : idTextus dicit. An operabatur cx illa ? Minime, fed &

erat quaedam alacritas, & hilaritas fpiritualis,quam iu feexcitabat, vcfalutempopuliperagerec.Hascfacvebat ocu-lorum nitorem, oris venuftatem, & illam venuftatem,qua Deum ad fe traheret, quae eft in operantis hilaritate,alacritate. Gen.4. dicitur: Refpexit Dominus ad Abel,fy admunera eius: ad Cdin autem non refpexit. EteuradAbed, Geft> 4 »

& non ad Cain refpexit ? Hic ex triftitia operabatur, &ex neceflitate > ille ex hilaritate. Huic gratus candor erat& opere & frontefilli tetricus , & reiiciendus pallor.D.Bern.fupia : Hilarem datorem diligit Deus. Nunquid&tri- Bernaid,flem i Profeci0 qui refpexit ad Abel ob alacritatis candorem ,auertit f aciem d Cain: quia conciderat facias eius , vtique dtriflitia. Aduerte,qualii color trifiiti&,qui Deid f e auertit a fpe -Ilum. Pulchre in colorando beneficio candor iucundit at is lauda-tus ejl voce illa Poeta , Super omni* vultus , Accefsere boni.Nunquam inobfequiis non stftimatur hilaritas vujtus.

Ex quoDominus monebat rios Matth.^.dicens : Cum />-iunatis i nolite fieri, fic ut hypocrita , triftes ; exterminant enim Matth' 6 %facies fuasyVt appareant hominibus ieiunantes:::Tu autem } fltmtemnas, vage caput tuum , ffo faciem tuam laua. An iri dieieiunij mandarur corporis cultus , & faciei colorandaecura? Abiit: mandatur hilarita's ,f}uae nouit faciem vernuftare.de qua maxime obfequium commendatur, tuxtaqua ait D. Bafil. hom. deieiunio, fetus : Et Dominus ait; Bafil.Noli fieri triflis.-fed laua faciem , & vnge caput tuum.Viuamltsigitur } vt edoffi fumus:ne item fgpnos triftes in his fuccedentibtisieiunij diebus cjficiamur } fed hilariter, ( vt decet Sandosergaeesdifponamur Nullus nanqtte luge ns,ac triflis coronatur. Ne-mo item mente deteciustrophteum figit. Ab fur dum profeclb inanima'falute non lutari. Edam triftitia res agenda funthilariter abeo , qui velit triumphare : de hilaritate enimea vennftasopcribus ineft, quam nulla lotio,aut vndliovaleret praftare. Et quodadfalutem obtinendam , veldandam pertinet,etfitrifte,iit,non eft, cur non hilariterperficiatur.

§. ix. •

apparet afflittio in hominc,efficdcior vtnni voce adtrahendam mifericordiam.

«

P Etierat fupra Efther a V)eofertnonem compofltumin con-fpedu leoms , nimirum , irati A (Tueri. Et cum ad idventum eft,iram eius tantum fufpicara,muta,&rexanimisCorruit \ zitTcxi. Stetit contra Regem , vbiille refidelat fu -per folium regni fui, &C. Cumque eleuaffet faciem,&ardenti-bus oculis furorem pedoris indicaffet,Regir?a corruit , in pal-lorem colore mutato,laffumfuper ancillam rechnauitcaput, 8 cc.EcceEftheriam in confpettu leonis, in corifpedlu ira-fcentis Aflueri : & ibi mura corruit , & pene tXanimismanfit. Vbi eft ille fermo compofitus ad hancoccafio'-nem petitus ex Deo? An contempfit Deus petitionemeius,& negauit illi omnem fermonem?Imbnuac maximecrediderim a Deo auditam effc: in eo enim , quod hocdeliquium,&affli<ftionem coram Rege pafla eft,quid Ac-cepit omni fermone efficacius ad trahendam Regis mife- v

ricordiam. De Epifcopo coram Imperatore aduro profalute fu* ciuitatis locutus D.Chryfoft. hom.* o. ad po-pulum Antioch.ait: Vt vero magnam duitatem illamafeen-ditjregtas ingreffus eft aulas,procul d Rege conftidt mutus,lacry-mans.deorfum inclinatus fiat itans, tanqudm ipfe tffet , qui om-nia illa patraffet. Hoc autem faciebat , habitu , afpedu ,lu-dibus prius mouere volens ipfum ad mifericerdiam ,tunc defenfionem pro nobis incipere. Ante verba defenfionisprolata , ad ludum,& lacrymas,& corporalem afflidio-nem confugit,vt ad quid omni fermone efficacius ad tra-hendam mifericordiam, At quandoafflidio hominis vi-fa non fit pro omni oratoria arte, vt mifericordiam per-fuadeat ? Ioan.i.vidit Deipara imminentem defedum vi-ni in nuptiis, fimul & vidit miniftrornm afflidionem,&nuptorumverecundiam. Qu* omniarepr*fentauitFi-liqjtficens : Vinum non habent. Afflidionem proponit,& * 0 * n ’ i *fit muta, nihilque petit, nullas adhibet preces. Etcurpropofita affiidione tacet ? Ait D. Bern. de gradib. hu-mil.n.§.Pro tali. Vtnum, inquit, non habent. Vt difeas in Bernard.huiufmodi magis piegemere,qua petere prefumptuose. Nen de-fuit efficacia voto. In re afflidionis loquaciffimus eft ge-mitus,vel mut* lingu* eft efficacia obtinendi. Luc. u. Lue.it,poft trinam negationem enarratam dicitur de Petro: Et

H 4

Chryfoft.