Genef 8.

Ambrof.'

Lffiit.i 4.

Cyril.Alex.

0 2, Lib XIV.Su(anna,fiue lefus in horto

is : loachim nofter Sufannae maritus libera pollebatuud omnes aiuhontate , multis & diuitns , & deliciisi&us : quippe illi tuxra domum erat hortus cau-jtiflnnus amoenitate , & frequendffimus fuis popu-'uribus,

MORALIA CIRCA TEXTVS

L 1 T E K A M.

V m Hiftoriam Sufannae aggredimur , quali adlilia , rofas euolamus 9 quae vt iniquis tribu-los ,-drfpinas dederunt, nobis morumfuauitatem pro-pinabunt.

Damel. !$• Et erat vix habitans in Baby-lone : & nomen eius loachim : Se accepitvxorem , nomineSufannam, filiam Hel-cia^ pulchram nimis,timentem Deum:parentes enim illius,cum efTent iufti,eru-dierunt filiam fuam fecundum LgcmMoyfis.

§. i.

Fbicunqne fit vir bonus > non poteft nonlucere.

N On Ierofolymis,fed Babylone dicitur habitafle loa-chim: quippe ait : Erat vir habitans in Babylone >&nomen eius loachim. Erat,inquam,loachim habitans Baby-lone, hoc eft, media in ciuicate coofufionis : & tamenibi inter ipfas captiuitatis tenebras confpicuus erat, &vir nominis Nullibi enim exiftet vir bonus,fine eo,qubdmaxime effulgeant eius bona. Ait Textus Genef. 8 . Noediinifit columbam ex arca. At illa venit ad eum ad vefperam,portans ramum oliu£,lkc.hd vefperam dicitur venilie co-lumba ad Noe.Erat autem Noe lub arcae cencbris.infuper& vtnbrae velperdnae hominem opplebane.jnter haec ve-nit ad eum columba. Cur non magis veuitin meridie,quando nullae funrvmbrae , &totushomo inluce eft?Cur non magis cauit venire vefperi tenebris>Veniebat adNoe virum bonum,& iuifum .quivelin vefpcrtinis, velin no&urnis boris exiftens,nihil de tenebris iumens nonpoterat non lucere. Ait D. Ambrof. lib.deNoe,cap.ii>.Non otiose pofuit,& vefperam : vt neque fine lumine virtutemeffecognofcas , & quibufdam tenebra occultatam j fed diurnocandore fulgentem expeilaffe vfque ad occafum diei , & fic adeum regreffam , apud quem etiam vefperi tenebras habere nonpoffit. Vt in columba virtus exprimebatur ; fic amica elTelucis oftenditnr : & ideo dum lub luce meridiana erat,venabantur libere in terris: vbi autem vmbrse coeperuntde montibus cadet e,Sciam per tempus aduefperafcebat,confugit ad Noe bonum", & iuftum, qui etiam inter te-nebras nihil de tenebris habebat, nec poterat fine luceeffe.Apud quem etiamvefperi tenebras habere non pejjit . Vbl-

cunque enim fic vir bonus , fic lucet, vt nec vefperitenebras fecum elfe padatur.Hinc Leuic.cap.z^jftra»;tibi oleum de alluis puriffimum , ac lucidum ad concinnan-das lucernas iugiter,extra velum tejtimonij tn tabernaculo fae-deris.Ponetque -eas Aaron d vefpere vfque ad mane coram Do-mino. D.Cyrill.Alex.legit non lucernas , fed lucernam:ait enim : Ad concinnandam lucernam iugiter extra velumteflimoniy.-.P enet que eam Aaron d vefpere vfque ad mane. Iubetur igitur lucerna poni ab Aarone, quae fic luceat,vtnec tenebras vefperi patiatur fecum. Ecvbi inueniturhaec lucerna per Aaronem praeparata , nifi in deferte,in valla folitudine , in loco horroris , vbi IoanncsBaptifta ex Aaronis genere orrus praedicabat ? Ad haecD. Cyrill. Afex. lib. 5. in loan. cap. 1. circa finem, ait:

In fine tabernaculi lucerna locatio ponitur, pefiqudm Sacerdo-tum accejfus } & vfus deferibitur s quoniam in fine legis, &j?rophetarum } vox clamantis in tuba fonuit tn deferto : Parateviam Domini dicens,Scc. Itaque vbi loannesad defertum fecontulit,ibfque inter feras agebat,ab hominum conuer-

fationefecrerusjlic vel ibi coepit lucere vt merito cre-datur fuifleilla lucerna,quae ponebatur , vt vcfpertinastenebras tolleret e medio.

<

§. 11.

Indetis vilis feruitus^ CbrijHanis nobilis li»bertas affulfit.

Prudenh

E Cee tibi loachim, Iudaeorum facile Princeps, intercaptiuos Babylonis numeratur;& abfque vlia profa-piae mentione introducitur:dicit enim Textus:Er erat virhabitans tn Babylonenomen eius loachim. Et quidem fo-lenniffiinum elt in facris Liceris,nullum magnum virumintroduci lineauorum,atauorumque cenfu.Cur Ioachi-mus ifte Iudaeorum Babylone exiftentium clarilfimus fi-ncillonobilitatis decore,nempe,profapiae cenfuintro-ducitur ? Vt Daniel huius Hilloriae AuthorChriftiiamtempora appropinquare per certas hebdomadas nota-bat i fic Iudaeorum nobilitates ridebat,quae delinebant inviliflimasferuitutes tadChrillianos enim folos pertine-bat & vera, & libera nobilitas. Quod pulchre canebatPrudentius in Apotheofi contra Judaeos, in fine:

Heu quo prifeorum virtus defluxit auorumlSeruis ab antiquis delapfa fidelibus haresNobilitasifed iam non nobilis illa recentemSufpeftat captiuafidem : vis tanta nouelUCrudelitatis tneft, Chrtftum confeffa triumphatGens infida prtus;Chrtfti fed vita negatrixSubditur imperio, dominos fortita fideles.

Claxet equidem iudaeorum perfidia a viliferuirutejChri-Itiana claret fides ab imperio,a triumpho.Gens illa mul-tis maiorum titulis, longifque & clarilfimis fucceflioni-bus per auOs,& atauos nobilitata, ignobilis iacet preflavili feruitutis lugojdum recens,& nouella Chrifti fides inluis Chnftianis fplendidifljmum regnum acquirit. Illudiam antiquitus preffit Iudaeos vaticinium Gen,2j. Maiorferuietminori, quo Eccleiia Chriftiana conuenit Synago-gam apud D.AuguU. in dialogo de altercatione Ecdefiae,

& Synagogae,dicens: Cete maiorem te paulo ante dixifii, re -gn.iff'e.trturnphaffe,fceptrumtenuiffe,purpuram poffedtffeime mi - Auguft'mtfculam vallibus dclituiflequondam>vel in collibu* habitaffefaxorumite aureo ornamento^yffoyfertcOygemmis claruiffe nobi-hbutime minorem pecorum lafte vixijfe ; ego oues,&pecofaitumthtem poffidebas. lndeefl } qmd ego minor,atque pauperior itumaiordittes fubiugata mihi degas populo feruitura minori.Gloriabatur Synagoga quondam , quia regno floreret,quia nobilitaretur, aut maior omnibus fpimuahbus di-uitiis, & ornamentis, dum gentium Ecclefia,vt minima,

& defpedapaicebat oues. Synagogae erant ftrenuilfimimilites,qui pro Deo,& virtute decertabant:Ecclefiar gen*dum tunc oues erant,de quibus Pfalmus loquitur : Sicut

oues in Inferno pofiti funt.8c vt alius \Erraui ficut ouis. At mo-do conuerfa eft,& Synagogae,& Ecdefiae conditio;feruitilla,haec triumphat,& maior degit populo feruitura mi-nori. Adeo vt tota illa Synagogae de regno gloria non tamSynagogae , quam Ecclefiae maiori exaltationi proficiat.

Dux notler lefus dicitur habereferiptum in femore Apo-cal. 1 9,Rex Regum,& Dominus dominantium. Ex quo Eccle- l ^ tiia fic arguebat Synagogam vbi fuprji aiens:/» eo me gau-deo fublimatam , quod celfis celjlor fum fafia t & regna rtgnan•

, tum difiearS' ecce fab pedibus meis purpurata quondam Regina a

ver faris, ille efl enim Rex Regum, qui eidem imperare cccperit, ®

qua fe videt aliquando regnaffe.Regnafit,fateor. Noli irafci,fitu,qua fueras domina,mihifa£la videaris ancilla. Magna equi-dem dl gloria Chrifliani , qui magnis ludaris faftus eftmaior,quiredadaadferuicutem Synagoga,nouit regni-'re,vt de iubie&o eius regno RexRegum dicatur. Ad haecait D. Zeno lib.3, ferm.36. Regium illud templum campisAquatum tacet. Altaria Dei eius fubuerfa manu cum fuis fibi jrgnO»facrifictis fparfa in puluerem vanuerunt. Sacerdotalis ca-thedra peftilentia fuo nomine deleta eft. Agnus falutaris, quiiefignatur ex outbtee.Qo ex hccdis, inter pecora non pottftinuentri. Superba illa duitas feruit,

Sicludaeus feruir, Chri-tfianus nobi-lis cH.

M

Pialia.

m *

*

'in, 1

k

fi

4

u

m

Fi

it

k

Ct

rc

»

m

fijciminii

5

t

§, Ij I»

'11.