Amhfof.

Clcm.Aiex,

Prouer.7.

Petit(.7.Pccli,z2.

%

Nazianz.

Ii 6 Lib.XIV. Sufanna,fiueIefusinhorto.

culis eius nen efl ligatusiiugum enim illius iugum ferreum eflvinculum illnu vinculum sreuefl. Mors illius,mortneqwffima,tft* vtihs potius inferutjipuam illa. Eft equidem in lingua vin-culum asreum, quod nos trahit in mortem nequiilimam,& duriorem qualibet alia poena. Ideo ftatim monet idemEccIefufticus:S<?/>;4«m tuas fpinis,&linguam nequam noliaudireeri tuo faatooflia,(y feras auribus tuis. Aurum tuum ,& argentum tuum confla,& verbis tuis facito flateram^fra-nos ort tuo reftos,&attede,ne forte labaris in lingua,& cadas mconfpetlu mimicorum infldianttum ubi, fr Jit cafustuus infaua-bilis in mortem. Magna equidem attentio necelfanaefthomini, cum iniurus prouocatusrefpondec , neverbaexundent , & inde m infanabiles cafus deueniac. Ad-hibendutnqueeftori frxnum , ne verba exorbitent, &fuL> illis magis pereas. Quo fpe&ans D. Ambrol. Iib.i.Officior.cap.,j.aic : Alliga fermontm tuum , ne luxuriet, nelafetui at, & multiloquio peccata fibi colligat. $itreflri£iior,& Iripts (uis coerceatur. Cite lutum colligit amnis exundans. Quid

puIchnus?Puriflimus,defaecauffimufque currebat amnisintraalueum luum : at colluuione tacta carpit exunda-re , & limites fuos tranfilir e; & ecce tibi totus luteus fa-itus eft. Nec miror : vt proprios limites tranfic , nonpoteft non lutum vridequaque colligere, Sic verba, ftclingua, fi exorbitent, fi exundent; neceftum videtur,vcilluibiles foeditates incurrant.

lic homicidam difficultates,pericula.Sunt & alia quarda,quibus landti viri extinxeiut libidine. D.Francifcus interglobos niuis; Benednftus inter fpinas volutantur,quibustriumpharunt dehbidine. At linguam nemo properantemad verba reprejflt : Non nix.non fcopulus^non homo,non fluuius.Compertum eft apud Patres,NoemG,& filios eius caftif-fime in arca vixifte,adco vt vel a licitis amplexibus abfti-nerent. Sed cum primumab arca exierunt,&Noepatervino madidus iacuiflet,ait Textus Gsn.^.^aodcumvidiffiet Gen.9.Cham,pater Chanaan,vertnda,fcilicet , patris fui ejfc nudata,nunciauit duobus fratribus fuis forus.Et dum patris maculamlingua vulgae,maledi£tione patris incurrit dicentis:M*-lediftus puer,8c c.Circa quae ait D.Ephr.in Afcetica,de lin-guae malo :Quade caufa Chanuanin malediftionem at er namincidit ?Nonne ideo,quia iuflum irrifit!Neque enim ob aliud fa- EphrCffi*cinus aliquod graue damnatus eflifed ob leue irriflonem.in hor -rendam illam fententiam incurrit ,(jy propter petulantiam lingua,tam acerbas poenas dedit. Munde, erant cogitationes eius', fed oseius ipfum perdidit. Expende hxCiMunde erant cogitationeseiusifed os eius ipfum ^fnfiVfi/.Quippevfqueadhucpotueratfraenare cogitationes caftitatis, munditieique vinculis;fed non potuit fraenare linguam.

§. x x r.

5. XX.

Difficilius lingua,quam luxuria comprimitur.

A Ccufabanc acriter Sufannam fenes , dicente Textu:

Peflquam locuti funtfenes, erubuerunt ferui vehementer.Ad accufationes fenum , & clamores aduersus Sufan-nam erubefeuntferui, & tacet Sufanna, nec vllum eiusverbum exprimitur. Et quae follicita ad adulterium lo-cuta eft,&refpuit fenum nefarios conatus dicens : Me-lius efl mthi incidere in manus veftras , quam peccare in con-fpeclu Domini, cur modo accufata de adulterio nullumverbum dicitur emififte ; fed magis tacuit ? Animbe-cillior inueniebatur in hoc filentio , quam in adulteriorefutando ? Abfit: imo quia poft refutatum adulteriumfortior, & conftantior fa<fta eft,inter falfas accufationes,& miurias tacuit, Yt quae difficilius certamen fuperabat:difficilius enim lingua comprimitur, quam lafciuae con-cupifcentiae fratnantur. Ad haec dicebat Clemens Alex,llb.5.Stromatum : Anacharfln quoque Scytham accipe dor-> mientemflmfttd quidem continuijfe pudenda i os autem dexte• \raffignificantem oportere quidem vtrunque j fed matus ejfe lin-guam cohibere,quam voluptatem . Ecce tibi Anacharfis,l J hi-lofophusScycha,vtiepid® lymbolofignificat, & volu-ptatem,& linguam efte continendam ; fed difficilius lin-guam. Dormiens enim cohibebat pudenda finiftra,quaeimbecillior eft; os autem dextera,quae robuftior. HincProuerb. 7. de voluptuofoiuuene locutus Textus dieje:Quafl agnus lafciuiens , & ignorans , quod ad vincula flulfustrahatur.G um dicit vincula, ex Graecointelligitlaqueosillos,fiue funes,qfibus ftrangulanturfontes. E{ fimijiterEcclefiaftes cap. 7. locutus de voluptate fub nominemeretricis ait : Vincula funt manus eius, Atcumdelin-gua agit Ecclefiafticus cap. i 8 .dicit: Beatus eft, qui teflusefl d lingua nequam :: & qui non attraxit iugum illius, & invinculis eius non efl ligatus: iugum enim illius iugum ferreumefl,& vinculum illius vinculum areum efl. Compone mo-do voluptatem,& linguam. Vtraque dicitur habere vin-cula, quibus homines illaqueat. Sed volupcasdiciturhabere vincula fimplicia,quae non excedant funes,quibusrei ftrangulantur. Verum,vbi de vinculis linguae loqui-tur,illud addit : Iugum illius ferreum efl , vinculum illituvinculum areum efl.Wt enim ferrum,aefquc difficilius rum-pitur,quam linea fila;fic difficilius cauentur linguaevin-culajquam voluptatum. Quo forfan fpc&ans Nazian-zenus in carmine de filentio,ait:

Ergo etiam ar£la meif inieci vincula verbis ,

Ne poft hac nimia garrulitate cadam.

' EJon homicida labore caretimeechumquelibido

Territat;eft odio furibus,atque Diis.

At linguam nemo properantem ad verba repreffit,

Non nix,non fcopulus,non homo,non fluuitu.

Sunt labores ex ipfis malis operibus orti, quifoleanthomines vitiofijsreprimere.Sicadultcju caricula mulca;

Praftantia femina ex bona opinione fama.

E Cee cibi quod facit ad magnam commendationemSufannae,nimirum,quod ait: Quianttnquamfueratdi~fhtsfermo huiufcemotk de Sufanna. Quanta praeftantia,&quam certa caftitas foeminx, cui nec domi vnqua oblo-cuta fuit fama? Crede m-hitii quando fuccubuiflet laTci-uiar,nihil prius prodigeret,quann fama. Luc7.de Magda-lena dicebat . Ecce mulier,qua erat in duitate peccatrix. Non tM.7%equide nobilis puella,& innubili;,& fratre Lazaro cufto-dica publice proftitueba ur: fed,vt in re lafciuia» aliquidfurtim peccarat,facinoris infamia non potuit non imple-re ciuitatem.Praeclare ermm canit Prud.in Pfychomachia:

Venerat occiduis mundi de fimbtss kofiis PrudeflC»

Luxuria,extinds. tam dudum prodiga fama.

Quippe vbi luxuna eft,nihil facit prius,quam bonam fa-mdexnnguere auditione malae. Hinc eft,quod integrampratftantiam,& morfi pulchritudinem foeminarum nihilfic demonftrat.vt bona earum fama.Dicebat Cant.tf. Pul- Cant.6.chra es,amica mea, fuauis,&decora.ficut lerufalem. Septuag. Septuag.legunt: Pulchra es,proxima msa,ficut beneplacitum,decora,ficutlerufalem. Et D.Ambr in rem pratfentem legitiFormo/**/, Ambrofiproxima mea,vt bona opinio,puhhra.vt lerufalem.QuzfinvX-ia pratftanria , nulla morum pulchritudo ftare poflic infoeminaline bona opinione,&r fama. Haec fceminasfor-mofasfacit,&turpes,fiabfit. Vt dicat D.Ambr, lib.i.dcVirg. Non caduci ttacfj corporis pulchritudo,vel morbo peritura,vel fenio , fed nullis obnoxia caftbus opinio bonorum nunquammoritura mentorum virginibus eft deoori. Tota, & integra

pulchritudo morum , in caftafoemina componitur cxbona opinione.

f i ) (te

CAPVT V.

Sufanna damnatur .

Textvs Historia.

Llvxerat dies ,& rumor de Sufannaeflagitio a fenibus fparfus frequentiffiniutnpopulum in Ioachimi domum traxerat,vt rei addifeeree veritatem. Adfuerunt

—-— -duo fenes fraudulenta confilia meditantes

aduersus Sufannam , vt illam, ex lege,populi manibusopprimerent. Ec corfgregaeo populo adtores fimul,acteftesfuturiiufferunc, Sufannamaccerfiri ; qua: ve-nit cum parentibus,&filiis,& vniuerfis cognatis fuis, vefiquafe viaadfalutem aperiret,fupplicium auerterwt»vel etiam vt illam quafi iam damnatam & mortuam , ad■ fepulturam atrati profequerentur. Flebant igitur om-. nes fuiobtanuia , timquelaopinatam calamitatem,