Matth.zj.
Fphrem,
Ambrof.
Pfal.ij T.
Auguft.
Apoc.17.
Auguft.
Pfal .IJ I.
Auguft.
Lib.XI V. Sufanna,fiue lefusin horto.
re Cum hi>c peruenio , non poffum non mendi ifTep >mini mei Iclu mille mendaciis,mille calumniis pc.iu3 ludads, de quo ait Matt. 17. Ciim accufaretur a Prir t ci~piius Saceniftum , (ff fertioribus nihil refpondit. Tunc dicit illiPila hs : Non au Jis,quatit a aduersum 1 e dicunt tefiimonia ? Etnon refpondit a ad -ellum verbum, inur tot falia teihmomain re cjpitus !ikt lefus, nec ad vllurn verbum rclpon dit.Et Cvir non refpond c ? Ait D. Ephrem orat.de malo lin-gua : Os proditori • [culandum exhiluit ,& deceptori refponfumUare nclnn bquiucm cum decepto ibus,& meruiaciDiiscauit Dominus mucere iermonem. Et qui non refugitproditorem,ucc corpus luum negauit tortoribus i uega-U1 t m e i*l a c i t> u s r e 1 'p o n 1'u m.
§. xxv.
A manfttetuiine triumphus,
Vllurn equidem fecit Sufanna verbum ad accufato-*- res 1 uos, fed ad Deum dicens: Deus aterne.qui abfeon-duorum es cognitor , &c. Cum foio Deo locuta eft, noncum hollibus fuis, nec illis fuam iniquitatem cbiecit.Quo magis firmabattriumphuro fuumivt dicat D. Ambr-Suj anna tacuit inimicos fuos , & vicit. Ex inanfiuetiffimo filenno,quo via eft,neinimicos verbis offenderet, vidfo-riam de illis reportauit, & triumphum egit. Et quandomaniuctudo in hofiesnon triumphat ?Plal. 151. Memen-to,Domine Dauid,rff omnis manfuetudiniseius. Scd& in Da-uid fuit virtus bellica,qua hoftes Dei confregit,blafphe-mum gigantem funditus perdidit. Cur non magis me-minerimus hunc praeftantilfimum zelum eius, quo Deihoftes perdidit, quam manfuetudiniseius,quaSaiiliDeoodiolo, & libi pepercit ? Plane zelus ille & virtus , etfiin optimis Uauidis inueniattir , non fic hominem adtriumphos difpofuere,vt manfuetudo eius.Quippe man-fuetudine lua, prsefigurabat virtutem, qua Filiuscius Ie-fusde holtibusfuis triumphaturus erat. Vt dicat D.Au-guftinus ibi: Inimicos Ecclefit, debellat. Et quomodo debel-lat ? Manfuetudtne. Manfuetudtne enim ipfe Rex nofter vicitDta'>o!um. Sauiebat ille , ifte fufferebat. Victus efl, qui ftuie-bit ■, viat, qui fufferebat. A manfuera fuftinentia trium-phas venit. Nullis enim armis citius vinces Diabolum,quam mani' ere Inftinendo/ Apoc. 1,7. Decem cornua , quavidi fi i , decem Reges fnnt:: : Ht cum Agno pugnabunt , 0 >Agnus vincit eos Q uid mirabiltus?Hinc decem Reges for-tiores leonibus illinc Annus vnus :& vbi ad pugnamventum eft,Agnus leones deuincir.dum manfuete eorurnferociam fuftmet. A d haec dicit D Aug. tradi.7. in loan-nemiVenit Agnus.Qualis Agnus efl ? Quem timent lupi.Qualis Agnus efl ? Qui leonem occifusoediip. Dictus efl enim Dia-bolus leo circumiensru^iensyqutrens quem deuoret:[anguineAgni victus efl ieo>erce fpeclactda C.hnflianorum. Crede mi-hi : nulla Ipeftabilior pugna,nullum gratius fpeCtaculumfadum eft m mundo , quam vbi vilus eft Agnus pugnarecum leonibus. Ec leones quidem f#uiebantjAgnus fu fi.ferebat. Vidi lunt, quifaeuiebanti vicit,quifufferebat.Vidona enim de manfueta fuftinentia nunquam nonprofiliec,
§. XXVI,
Iuramentum rite etniffum querteunque decet fan-l,Itjjimum.
K 7 On fimpliciter , fed cum iuramento fuam innocen-*■ ^ tiam teftarur Suianna, vt nofter notat Salianus inVerbis illis : D eus sterne :: Tu fas , quoniam falfum teflimo-nium tulerunt contra mq. Quibus i e is affertur in teftemfonnalidime, quo linamentum confticuitur. Nec potuitdedecere laudiffimam foeminarn in re adeo graui,vbi dehonore filiorum fuorum , & mariti fui>& totius cogna-tionis luae,de propria ipfius vita agebatur,rite iuralfe./Pfal. 151. Memento,Domine Dauid.fa omnes manfuetudmueius. Sicut iuYuuit Domino.votum vouit Deo lacob. Expende,
Vt inter virtutes Dauid,illa etiam pointurjnimirum:S/caf ■iurauit Domino. Circa qua? D. Amuftinus ibi ; Quid ergodicit r Sicut iurauit Domino. Nihil gratius ei poffumus offerre , I
?M<*.w/«r«/^rtf.Tamumabeft,vcciedeceachomineni per-
Pfal. 14.
fedum iuramencum ritecirdflTum,asneceflicateextortum.,i vr mde gratior Deo efficiatur. Vnde Pfal. i4.*incer prae-|■ ltanmfimos viros , qui ad ciuitacem aeternamperti-I neant, ille cenfecur : Qf*i iuratftoximo fuo,&non deeiptt,
\ Qujelic leguntur ab Anllophanc : Qytreligiose mretffan^ rii 8 u‘que fit. Vbi nolier Lormus putat,lynonyma elfe, reli-| gioseiurare,& fandum elfe: de non vulgari enimlandi-tate venit,quod fciamus religiose lurare. Circa quat aicDidymus in Caten.Gratcai: Quod fi interdum eorum gratia,j ad quos fermo habetur, Deo tefle opunefi j (£> hoc non grauate Didym*
[ facit. Quemadmodum D. Apojiolus iuramenti formulam inEpiBohs nobu relinquens, nunc quidem diat : Tejlitefi mihiDcasyCui feruio. nunc vero: Nouit is,qui eft fuper omnes } quodnon meutior.Et quando Paulus non lerael iurauit,credam,juramentum dedecere Sandos?
§. XXVII.
Deo mentientesyVt infalfts iter ament is fit»a nullo ciliut tquam a ruina , y calamitateproduntur.
S Ed illud maxime notandum in hac Sufanna? teftifica-rione.quod aic: Deus aterne;: Tufcis,quoniam falfum tt-ftimonmm tulerunt contra me:& eccemorior. Simul & Deumin teffem fua? innocentiae vocat,& ait illi : Ecce morior ,quali rem infohtam illi proponens, quod mors comite-tur nte,& veraciter iurantem : non enim rite,& vere iu-rans i fed male,& false iurans proditur a morte,a calami-tattbus,ab atrumnis. Ador j. Ananiasnon ambulabat inveritate coram Deo: quod nofcens D.Eetrus aip illi: Nones mentitus hominibu* , fed Deo. Audiens autem An ani as hac Aftof.f,verba.cectdit expirauit. Et de fubitanea eius morte,quod latebat Deo diduro mendacium , omnibus patuit.
Id quod ponderans D. Athanaliusorar. in Paflioneia Do-mini,aic : Mtntfi er veritatis Petrus eum a fe extrudit,dicens:
Non mentitus es hominibus,fed Deo. Qua m parte ingens mira -talum editum efl ; quod enim folus ne aer at Petrus,td morteAnani* omnibus innotuit Nouerunr omnes,inquit,men-dacium didumDeo. Sed vnde illud nouerunp ? Meri-to ait : id morte Anania omnibus innotuit. Quippe mors,
& calamitas hominum teftatur ilk>s mendaces Deo , iniuramentis, At promilfis fallis. Zachana? cap.f.locutusDominus de fupplicio hominis male mrantis dicit: Edu-cam illud,Unit Dominus exercituum,& veniet ad domum furts t Zdchaf,^,& ad domum turantis in nomine meo mendaciter: commora-
bitur in medio domuseius.gff confumet eam.Qr ligna eiuSyQo la-pides eius. Supplicium hominis lurantis mendaciter,noniolurn contra hominem procedet, fed eciam,domum eiusmaterialem deltruet, ligna , & lapides dilfipabit. Et curfic etiam materialem domum deltruet ? Vt ex calamitate,
& ruina domus,omnibus pollens innotefeat malum falliiuramerni. Solet chim in magnis criminibus laela? ma-iellatisdiuinqe, & humana? non iolurn reus percuci; led& domus eius dilfipatur , folo fternitur. Vt permanensruina vniuerfis crimen admiffum teltecur. Sic cumiu-rance mendaciter facit Deus.D.Ghryfoft. hom x j .ad po-pulum, ait : Qtiaverb c au fa lapide s,& ligna iurantis dtf- , ,
feluit ! Vt ruina altis coifefttofiat. Pofiquam enim turanttm '
mortuum terra condi neceffum efl,domus diffoluta, & ruma fa -flapr&rereunttbui omnibus,& cernentibus admonitio erit , &C.
Sic femper ex ruina,& calamitate mendaciter iurans ma*nifeftus erit. Et nefcio,an ab aliquo alio citius ruina ve-niae,quam a falfo , & irreligiofo iuramento. Dicitur Se»deciasRexfpreuilTe juramentum fadum Nabuchodono-for,quod forte false,& mendaciter emiferat. Quid punc?
Ait 4. Reg. z j. Venit Nabuzardan,Princeps exercitus , feruus ^ ^
Rigis Babylonis in lerufalem.Et fuccendtt domum Demini , & *domum Re^u,0‘ omnes domos lerufalem. Et quomodo ignisficfigillatim vniuerfas domos fuccendit? AitD.Chry-loft.hom. 1 9. ad Pop. Vbique ignis graffabatur barbaricus, -
iuramento ignem ducente,flammampaffimcircumagente.Sc- Chry 0quuntur calamitates ducem juramentum , vt omnia per-dant. Sed illud maxime expendendutmrenit, quod ait:
Et fuccendit domum Domini , &c. Quando domus Domi-ni , facratiflimum illud templum , & religio ibi peradtaomne malum auercere aciuitate debebat,lpfa in primiscombulfa periere. Nec miror: opus enim erat illud iu-ramend flammas ducentis. D. Chryfoft. vbi fupra aic;
Recordare