Caefar.
IfatA 6.
Pfal.l},
Epiphan.
loan.i$.
378 Lib.X V.Mictaas,fiue Iefusalap.perc.
tibi propofitaquaeftio. Accipe folutionem eius in remprarfentem. Conuemenstemporibus,^ bomintbus vtile prin-cipium findi) fui flatuit, quando id temporii ex JEgypto lud&iexierant, fy. infinuatos attribui illorum errores habebant. Namalq quidem impiorum ctlum',ali) vero terram deificarunt, Ali)autem Soh,& Luna venerationis cultum exhibuerunt. Ali) itemfontesflumina Deos ejfe afferunt:: Propter quos Meyfes reli-cfu vltramundanis, ab iis,qua captui nofiro funt expoffta, nar-rationem orditur. Equidem vifibilia haec deificantibus vti-iius erar,de horum ortu, & interitu audire, vt ab erroreliberi in falutem irent. Ideo bonus Propheta praeteriitfpiritualiumj& imnfibilium creationem dicere, vtea di-cere^qua? tuhc magis faciebant ad reuocandos hominesab erroribus. Quam mentem vtinam vniuerfi Concio-natores haberent,& fubtilium rerum tradtationes prae-terirent,intenti illis rebus,qua: vtilioresfunt,vchomiiiesa peccatis auertanc.
§. X VI.
E fl .etiam c&leftium fpirituumdiuerfa fentire % di-uerfdqne loqui,
A Sfiftebat Deo omnis exercitus caeleftium, qui inter-rogatus de modo Achabi pcrdendi,in varias diuer-fafque iencemias diuifus eft. Ait enim Textus : Dixitvnus vtrba huiufctmodt , & alius alittr. Non omnes ineandem fententiam ibant , nec in vnius verba iura-bant i led diueifa fentiebant , diuerfaque loqueban-tur. Non fic exercitus ille Seraphinorum , qui fo-lunn Pei circundabat Ifaiaecap.tf. quorum duo Princi-pes cernebantur apertius' , de quibus omnibus dicitur,quod Clamabat alter ad alterum : S an bitit , Sanblua, San-Bus,Dominus Deu* exercituum. Et Ecclefia in communi Prae-fatione notat,quod non folum eadem dicerentifed quodvno on?,clamarent. Compone modo llaiar,& Michaeae vi-funr.vtrique Deus in lolio vifuseft i vtnque carleftiumexercitus Deo affiftente monftiantur. Apud neutrummuti lunt Caelites j fed apud Ifaiam vno Ore eade de Deoproclamant. Apud' Michaeam in diuerfas feutentias ab-cmit, dixit vnus verba huiufcemodt,[y alius aliter. Nec mi-ror : nanque apud Ifaiam, illa cognitio Dei tra&abatur,quae ad falutem erat neceffatia : verum apud Michaeamilla proponebantur,quorum cognitio minime erat, ne-ceftaria,& finequibus poterat homo faluari. In quibusrebus non mirandum eft,quod etiam Angeli diuerfa fen-tiant,diuerfa loquantur. Introducitur a Dauide Pfal.ijexercens Angelorum comitantium lefum, Filium Dei,cum ad Inferos defeeudit. Quorum limina vbi attige-runt Angeli,clamare coeperunt : Attollite portas Principes ,ve(lrusi&eleuamini,port& itemales.Eccc tibi lubentur Prin-cipes, porcas fuas aperire : & quando Angeli iubebancPrincipibus Inferorum,quod fuas portasaperirentjcur fimiliter iubent portis,vtipfe aperiantur?Nonne fufficie-bat,quod iuffio Principes vrgeret,ad quid addita fuit iuf-fio illa inuficata,qua: affaretur portasinfenfibiles ? Suffi-ciebat equidem,quod vna iulfio Principes vrgeretjfed vcmulti erant Angeh,fic finguli diuerfa maluerunt iubere.Alius cum Principibus agebat,vt portae aperirentur;aliusputabat,fatius efte cum ipfis portis agere. Quo fpe&ansD.Epiphan.orar in Sabbathum fandum,ait : D uxexerci-tm Gabriel,quafi iam lata nttncia hominibus deferre affuetus,c&-teros anteuertens vocem plane militarem,grauem quid-dam leoninum fonantem contra aduerfartas virtutes edidit. Aitautem : Tollite portas, Principes,veftras. Roft hunc fubcla-mat Michael Et elatamini,torta eternales. Hinc Virtutes in-tonant : Fac effit e hinc, improbi portarum cuBodes , &C, Nonequidem in vnam fententiam ibant omnes i fed in diuer-fas. Gabriel cum Principibus agebat de apertione por-carumjMichael cum ipfis portis, Virtutes cum cuftodi-bns,& aiij aliter : quafi taederet fingulos,non in diuerfaplacita n e. Dicebat Dominus Ioan. 13. Sinon lauero te,non habebis partem mtcum. Ex quibus verbis nonnulli col-legerunt, in Baptiftuo a pedibus viquead caput nos efielauandosrquam confuetudineai minime feruabatEcde-fia Romana i eam tamen iuffit Mediolani feruare D.Am-brolius: eo enim ipfo,qu6d nouic non efie ncceflariam !ad Ialutem lotionem pedumjaroauitin rebusiis non ne- 1cefiams ad fitmcemdilcederea Romanorum vfir, fiefa- 1
tus lib.j de Sacram.cap.i. I» omnibus cupio fequi EcclefiamRomanam, Sed tamen nos homines fenfum habemus : ideo Atnbrof.quod alibi reblius [eruatur,& nos. tebie cujiodimus. SiC A nge-los, & Sauiftos Patres taedet in rebus non necefiarnsadfalutem,in vnius fententiam femper ire. Imo faepius pu-tant retftius,diuerfa fentiretdum illud vitetur monftrum,de quo D.Nazianzen. ait orat. & ChuBum Nazian.
maiorem in modum amabamus,Chriflum diuiffmus.ob verita-tem mendaciis nos ipfos mutuo inceffiuimus , 00 charitatemtdium exercuimus,ob angularem lapidem foluti fumus. Apagehaec a fandis,& religiofis viris,qui magis fic diuerfis fen-rentiis pugnent,vt minime ad odia,ad mendacia in con-trarias fentientesdefcendere amant.
§. XVII.
Per id Deo ajffimnty quod prompti fimus eius volun-tati parere.
I Llud notandum,quod ait : Egreffus efl autem Spiritus ,iyftettt coram Domino,ait.Ego decipiam illum. De Spi-ritu malo hoc dicitur,qui etfi malus fit,tamen in eo cre-ditur coram Deo ftetifie cum Angelis fandis i quia adobediendum Deo in Achabo perdendo fefe accinxit.Indeenim quisputatur Deoafliftere,qubd in procindu eft,vceius pareat praeceptis. Dicebat Iobcap.z. Facium eft lob z.aut em,cum quadam die veniffent fili) Dei flarent coram Dormino,veniJfet quoque Satan inter eos,& flaret in conbpeblu eius,
&c. Tam Angeli, quam Satan dicuntur ftare in con-1 ’pedu Deijillique affiftere. Et in quo potelfc elfe com-munis Angelorum,& Satan coramDeo afliftentia?In eo,quod tam Angeli, quam Satan parati funt obedireDeo,illi in auxiliandis,iftein caftigandis hominibus. Proquoait D.Chryfofi.homil.3.jn lob: Ergocum angelico minifte- Chryfoft.rio affiftit Diabolus,atque in medto fanbhrum Spirituum im-mundus Spiritus affiftit. Neque enim fanbli Angelt Deo cor-poraliter adftiterunt,neque Satan corporaliter i fed omnis mini-ftratio fummi Dei affiftentia dicitur. Inde cenfetur quis Deoaffiftere,quod in aliquo Deo miniftret. Hinc 5. Reg.17.dum Elias cum Rege Achab loqueretur,dixit:F/«*r Domi- ^.Reg.i 7 inus Deus lfrael,in cuius confpeBufto,fi erit annu htsros, &C.
Non ait,in cuius confpedu ftamus5fed,in cuius confpe-du ftoiquafi oftendens in fealiquam peculiarem affiften-tiam exhibitam Deo.Et quae erat haec’ peculiaris affiften-tia ? Erat equidem prompticudo quaedam Eliae ad obe-diendumDeo,in caftiganda terra in ficcitate. AitD.Chry-foft.fupra ; Elias fuper terram verfatus Deo affiftere diceba-tur. Sic inquit ; Viuit Dominus , cui affifto in confptblu emshodie : non,quia in culum afeendens adftiterit fed,quia d-uinoprecepto mmiftrabat. Inde peculiariter fe Deo affifterecredebat Elias, quod miniftraret praeceptis adimplendisdiuinis. Apocal.4. vidit Ioannes fed.em Dei,fiue thro- /num, in quo Deus lpfe fedebat, & De throno procedebant jp C c,i.fulgura , & voces , & tonitrua, tffp feptem lampades ardentesante thronum,quifunt feptem Spiritus Dei.Et inconfpebiufedu ttanquhm mare vitreum,dbc. Ecce tibi inter angelicos Spi-ritus afliftentes coram throno Dei,fimiliter oftendunturaffiftere & fulgura,& mare. Et cur de omnibus creatu-ris materialibus fingulariter videntur affiftere thronoDei fulgura,& mare ? Crediderim, fulgura,& mare fin-gulariter ibi pofita , ob lingularem obedientiam ab hisduabus creaturis pratftitam Deo. De fulguribus ait lob
cap.?S. Nunquidmittes fulgura,& ibunt,&reuertentia di- 1 ° 3
cent tibi: Adfumus ? Vbi D.Thomas ait *. D icent tibi,Adfti-mus i quafi infuareuerfione parata fint , vt iterum obediant Thotnas»diuino imperio. Ne mireris, quod credantur fingulariterDeo affiftere fulgura, quae fingulariter dicuntur parereDeo. Similiter&Iob 38. de mari dicit Deus: Et dixi;
Vfque huc venies, & non procedes amplius hic confringestumentes flucius tues. Circa quae ait D.Caefarius Nazianze-ni frater dialog. 1 .Pulchrum item in mari,quoddiuinumpr&- N2ZI21Eceptum reueretur; Huc vfque venies,& non tranfgrediereffed intemetipfo collidentur tui fiublu*. idem ad reprehenftonem te-meritatis , floliditatifqm noftrs. inditum Jibi metum oftendit tnec paululum quidem flublibut vitra terminum excurrens, cen -fpicuam litonbus lineam imprimens , quafi lingua mandat , netranjgndiaturterminum mandatidiuini. Tantum eft marein adimplendo praecepto diuino,a quo nunquam videa-tur oculos auertifte. Vc dicatetiam D. Bafilius Seleu.
orat,
' SilitJ'
Rspcrt.
i
i
h