jq 6 Lib.X VI.Naboth.feu Iefus fub felfteft.

quaerebantur inrer mendaces multos,&falfidicos;, &non mueniebancunquanta hieclaus Chrifti ? Sane maxi-ma ea eius laus eft , quod coloratum aliquid inucniatur

horis tamen fentit,quos ex duro fermone hauriebat, idcirco bisloquitur verbis: Quamobrem ad corporis dolorem animi quoquemolefliam adhibetis I Cur me magis verbis,qudm dolores cor-

aduw-rsus eum a Principibus, quorum aftutia>& poten- pus conciditis ? Sic ibi, quibusclare offenditur , quamtia m confingendis calumniis adeo noca eft rnundo.Qub j longe acerbior eft poena , quatperfalfa teftimoniaia-Uan. 14, fpccdans dicebar ipfe Dominus Ioan, » 4 . Venit Prm- fligitur.ceps mundi huius , in me non habet quidquam. Princepsoculatiflimus omnium in malum,nihil mali potuit in le-fu demonftrare.Vc merito dicat Pafchaf.ltb.i x.in Matth.

Pafchaf. In ornnibM maior laus Chrifti pr&dicatur. Qui fic omnia ir-Teprehenfibiliier f :cit , docuit , vt in eo nehil inuenirent

mah fi mile,multi mer/daces , callidiajlutt Principes. Planeomnem laudem fuperat illa vita, aducrsus quam nullusverifimihcer poftit rnucire , licet in eo gratum faceretPrincipibus j & aduersiis quam tota Principum poten-tia vix duospoteftproducete in medium,qui aliquid vi-deantur dicere.

§. V.

Falfa ttflirnoma maxime exacerbant humanacorda .

P OiTet equidem fcrifflma Tezabel mittere homines im-pios,qui occiderent Nabothob prxfumptam illamirreuerenriam,qua petenti Regi,& 1 'atisfacientinegauitvineam. Quare ergo magis elegie per corruptos ludi-ce*,&falfos teftes illum occidere,cum dicat : Submitti-Abul. te duos viros,filios Beltal,contra eum , ffifalfum tefltmomum

dicant f Sto a fencentia Abul.m pratfenti, quatit.7.quodIezabel Audebat vindi&ae fumendatdeNabocho: vndecrediderim ab illa electam Nabothi mortem per Indicescorruptos, & falfos teftes,vt quae effec hominUcskrbifli-ma. Similiter Iudaei Marth. i6. Squtrebant falfum tefli-montum aduersus Iefum , vt eum morti traderent. Quippemortem illi procurabant inferre non aliter , quam perfalfos teftes: fciebant enirnid illi acerbiflimum futurum.Quo fpeetans D. Ambroflib.de Exhortar.ad virgines,ficAmbrof loquitur ad Iefum *. Veniat verua Nabuthe, qui venit a Pa-tre, ficut indicat nominis ipfius interpret at io,qui vineam fangui-ne defendat fuo- Lite eft ,qui lapidatus pro nobtstfl , pro mbismortu>ts, pro nobis falfis appetitus tellimoniis. Adeo fimilesfunt in morte per falfos teftes Naboth,&Iefus , FiliusDei , vtfub nomineNabochivoccturab Ambrofio Ie-fus. Cuius partiones recolens poft lapidationem inten-tatam a lud.ris; poft mortem Crucis , in fupremo locopomr,quod falfis teftimoniis fuerit appetitus : ait enim:Pro nobts lapidatus esi,pro nobis mortuus ,pro nobis fialfisteflimo-nus appetitus. Qjiaii id vlcimum , & omnium acerbiffi-mum certamen fit, quod falfis teftimomisappetitus ca-das. Tobo primum rei familiaris fubftantiaeripiturjdein-da filij abnpiuntiiriinfuper multis,lethaliftimifque inor-

Sic vita probitas fit eonfpieua , ne egeat verbo•rum probationibus.

L Eguntur fclfi teftes multa dixiffe contra Naboth i ve-rum non legitur Naboth vllum pro fe verbum fecilfe.

Dicit Textus 3. Reg.z. 1 Adduflts duabus viris flos Dia -bolsfiecerunt eos federe contra eum -.at tlli,jciUcet,vt viri diabo-lici dixerunt contra eum tefi'tmoniumcoram multitudo,e Bene-dixit Naboth Oeum,& Regem, quamobrem eduxerunt eum ex-tra duitatem,&> lapidibus interfecerunt. Etce tibi falforumteftiurnaccufatioin Naboth auditur : Nabothi defenfionota auditur.Clamaoc teftes teftimonium falfumiNabothnecvnum verbum pro fe dicit, fedficutagnus manfue-tus non aperiens os fuum ad mortem ducitur. Et vereficutagnus: eius enim innocentia,& vita? probitas.adeoeonfpieua erat,vt non egeret verborum probationibusin defenlionem fuam.ln quo mirifice aflimilatus fuit im*maculato agno Iefu,qui inter falliftima tcftimoma, fic ta-cebat, vt admirationem faceret Iudici. Alt enim Mat-thaeus %7. Tum dicit illi Pilatus : Non audis , quanta aduer- Maith.lJ,slim te dicunt tefiimoniatEt non refpondit vi ad vllum verbum ,itavt miraretur Pr&fes vehementer. Et cur non refponditad tot tcftimoma?Melius pro fe ipfa vita: innocentia, &probitas agebat,quam fi rem verbis traChret. AitD.Aug.ferm.118.de Tempore : Melior eft caufa, qua non defendi-tur , & probatur : plenior iuftitta,quA non verbis adftruitttr.fcd Augllft,veritate fulcitur. Taceat lingua , neceffum efl, vbt spfa ve-ritas ftbi adefl. Nolo fic defendi iuftitiam , ficut [olet iniquitasexcufari ifcimt enim Saiuator, qui eft fiapientia , quomodo ta-cendo vinceret ^quomodo non rtfpondendo fuperaret , atque ideocaufamfuam maluit comprobare , quam dicere. Vbi Veritasin confpicuo eft, quid pro illa verba poflunt adftruere?Vbiiufticia,& probitasfefe vndique proditftatius eft ta-cere j quam linguat defenfionem requirere. DicebatPfalrn.38. Pofutori meo cuji odiam , cion conftfteret peccatoraduersum me. Tunccum habebac peccatorem obloquen-tem,& mendaciflimas calumnias conglomerantem,tuncmaiori ftudio ora fign-abat , ne vllum verbum efflueret.

Quam Dauidis fapientiam maxime exemplis confirmatD. Ambrof.in exhorcat ad virg. djcens ; Joftph accufatustacuit , vt melitts eum innocentia,quam lingua defenderet.Ta-cuit Daniel omnibus fapientier , ora ciaufn Iconum. Vnde AnjbrO^*pulchre Sanilus Damd dicit: Pofui,inquit,ori meo cuftodiam t

bis affligitur s poft;einb amici adillumadducuntur, qui J dum conftfteret aduersum me peccator. Expende illa : Vt me-et faHum peccatKm attribuant. Et cur hoc illi certamen j Itus eum innocenti a } qudm lingua defenderet. Nullis verbis ficin vltimis ponitur,mfi quiaacerbiflimum ? Ait D.Ambr. defenditur homo a falfis criminibus obie£lis,vtinnocen-

Ambrof.

Job ip.

OAz.

in exhortar, ad virgin. prope finem : Vicerat Sanffus lebdamni dilorem , vicerat , imo excluferat Inflas acerbitatemin amifftone filiorum , vicerat vulnerum acerbitates , vtbicescorptris.adhibentur mulieris tentamenta,& tpfanon fenfit. Ad-huc amicorum increpationes ad certamen ei vltimum referuan-tur. Luflatus fuerat cum aficlu patrio,lu flatus cum dolore cor-poris.^p Agritudme :oportebat eum fubire etiam fermonum ttn-tationes. Poft filiorum mortem,poft lethales morbos,vl-timum, vt omnium grauifflmum , feruatur certamen,quod veniebat de falfis teflimoniiv auditis,quibus ei pec-catum imputabatur. Quid hoc terribilius hominiinge-nuo?lpfelobcap. 19. clamabat dicens : Vfquequoaffligi-tis animam tffeam } &atteritis me fermonibm ? Graece in Car.legitur ? Quovfque feffam facietis animam meameuertitisme verbis ? Non queritur de morbis, & <ie falfis verbisquerebatur, quafi haec importabiliora efient. Circa quaeait Orig.ir) Cac.Graeca : Quemadmodum oneragrauialaffi-tudinem adferunt, ficgraues,moleftique fermones,quibus eum,qui audit,defit 1 gari neceffum fit,&vi verborum,quA contume-lia inflantur , onere qttafi quodam opprimi. Nec enim quic-qua n fic hominis attigit animum vtfermo durus. Contume-liam enim perferre magni efl viri, eta Apo(lolus:Contumeliis fafiefli benedicimus. Sed lobus eft athletarum forti(fimus ,in 'cuius libro nihil ita mftnet.vt eius fortitudo, & patientia ; la - j

tia defenditur. Cum Sufanna falfis criminibus accuf3-ta ad fupplicium duceretur, Daniel puer reuocauit po-pulum , indicium rei fibiaflumpfit cap.13. Dtxttque Da-nieltSeparateeos ( nempe, falfos teftes) ab inuicem , & di- ® an ' l 5 ‘indicabo eos. Cbm ergo diuifi effient, alter ab altero , vocauitvnumdeeis , &c. Tota illi res cum teftibus efle coepit,d quibus rem interrogat, cum Sufanna nec verbum fa-cit. Cur, 6 bone , nihil a Sufanna interrogas ? Curab illa non informaris de veritate , vt audita illa meliuscaufam diiudices ?, Cur dimifla Sufanna in filejntiofuo,rem agis cum folis falfis teftibus ? Ait D.Auguft.fer.i 18.de Tempore : Non enim apud Danielem in fermone tuitioefl fedtn fanflafcemina, tacente lingua pro ea cafiitas loqui- ■ 0tnr. Cuius virtutes confpicuat fune , non curruntad-defenfionem verborum i fed magis tacent, vt pro eisloquatur vitat probitas. Non, inquam,ad linguamconfugiunt , ne videantur cuttireisali-quid habere commune , quo-rum eft a verbis qux-rere defen-fionem.

CAPVT