42^

“f

Lib.X V I.Naboch.feu Iefus fubfelfteft.

luem. i.

Orig,

Qfe& is.

Cyrill.Al.

lupras arridet, fiue e poffeflione bonorum,fiue e com-miftione corporum, nihil ibi non placidum , & falutarevident.Dehtsfdt erum quam maxime venenum peccati,fub rebus,quxiucundae funt humanis cupiditatibus. Ie-rem.cap.i. Calix aurem Babylon in manu Domini inebriansomnem terram , de 'vino etm biberant omnes gentes. Cumdiclc, calicem aureum die in manu Domini, intelligitOiagenes ibi iam Nabuchodonofor in fupplirio elTe. Etquando Nabtrchodonofor in fupplicio erat, cur adhucdicit : De -vino eius bibermt omnes gentes ? Cur npn ma-gis fugerunt a tam venenato potu ? Calicis aurum fer-uiens numauis cupediis fic oculos mortalium tenebat,vt nihil ibi poena dignum viderent. Ait enim Origeneshorni!.2.in lerem. Accipiens calicem bibit , nefetens cali-cem Nabuchodonofor ; intelligens autem calicem aureum. Ma-lum ibi abfcoaditum fubauri illecebris penitus ignora-batur. Dum auxi facra litis caliceillo fatiabatur, mi-nimi videbatur , cuius mali cifet ; fed folupt intelli-gebaturauri obledamentum. Non aliter Oleas cap.12.Chana+P >w wamieiw (latera dolofa t calumniam dilexit.Et dixit EfJsraim : Vwmtamen dtues faSuo fum : inueniidolum mihi . Graece autem legitur : Inueni requiem mihi ..Ephraim m calumniis» &iaiuftitiis compingendis oblucium Chananasos aemulabatur. In iis tamen nihilmali videbat delin itus lucris acquifitis. Ait ibi D. Cy-ri llns Alexandrinus. Jnuenta efl flaterainiquitatit in manueius, hoc efl, inj.quaU.uu , uueritia. Nam more gentium,

Tyrum ignorantium , exeeraniam oppreffienem pro magnohabuit . £1 fe peccare hoc faciendo > cogitare noluit, Ait

vanqtu : Veruntamen diuesfaelus fum, inueni requiem mihi.Inter diuitias acquifttas , peccatum nec cogitare vo-lebat.

K.

clauditur , Deus nulli Prophetae apparer, fames inuale*verbi Dei. Vbi autem per mortem O/iae peccatum tolli-tur , ftatim Deus beneficentiam fuam omnibus aperit.Ait D.Chryfoft homil.4.in dicta verba: Vinente Oz<a nonagebat in eis Spiritusgratitt , flentium erat,flmultas interDeum,& hominem:: Mortuus eft impurus,& Deus reconciliat Uteft hominibus. Qfuamobrem hoc fa&um efl,cum nihil ejfet be-nefactorum,fed tantum ille mortuu* efl f Quoniam humanus eflDominu*,& nihil aliud qutrebat,quam vt exiret impurus . Ec-

Chryfo&

ce tibi quam eratperniciofum omnibus vniuspeccatum,quando omnes priuabat Dei beneficentia , & tenebatDeum, ne fe fuis popularibus offenderet. Vbi autempeccatum fublatum eft, ftatim fefe Deus effudit in vni-uerfos. Expende auc*m illud:C#w nthtl ejfet benefactorum}fed tanthm tlle mortuu* efl. Quippe non expedauitDeos,vt aliquid boniagerentTfraelita?;fed,vbiimpuiitas ab eisabfceflit,ftatim fe effudit.Magnum enim eft,quod pecca-tis careas,vt Dei in te beneficia defcendanc Gen.2. tlan - Gen.iltauerat autem Dominus Deus paradifym voluptatis a princi-pio , in quo pofuit hominem,quem formauerat, Ecce tibi lu 1 -tulento homini recens formato vt Deus benefacit?llli Pa-radifum voluptatis pro fede parat, dominium omniumanimaliumadfcribit.Etquidfecit homo,vttanra accipe-rec de manu Dei?Nihil adhuc boni feribitur ab hominefadurmfed & tiihil fecerat malitex eo autem quod omnicarebat malo.fig fe in eum effudit Deus.Ait Claudius Ma-rius Vidorlib.t.in Gen,

Tantum apud atithorem efl K meriti pro nomine fummi, M 2 r. Vid

Nondum aliquid meruijfe mali.

Dum nulla impuritas, nulla malitia inuentain eo eft, idpro merito fummo Deus habuit,vt in eo fontes effunde-ret gratiarum.

§. X VII.

§. XVIIL

Ctiiufque peccatum vnitterfos offendit.

L icet Achab peccauerit in Naboth, quiapurabac , feinEliamnon peccafTe , queritur , quodabillo du-riter tradetur. At & in Eliam peccafle ipie Elias offen-dit. Accipe Textum : Ait Achab ad Eliam ; Nummue-nijii me inimicum tibi ? Qui dixit ; Inueni , eo quod venun-datu* fis , vt faceres modum, &c. Contentus erat Achab,eo quod credebat, fe inimicum Eliae a nullo effe inue-niendum. VerutnElias e contradicit , Achabum fibiinimicum inuentum , eo quod venundatus fueritfacerer malum , id eft, eo quod in Nabothum inimicusfuerit. Qui enim aduersus aliquem peccat, peccat ad-uersus vniuerfos. Mouebat Dominus Macthari 25. siMatth.ip. peccauerit in u frater tuus , -vade , & corripe eum inter te , £3»ipfmu (olum. Quod praeceptum fere omnes Patres depeccato , quod contra Angulos iit, & eft lingulis imu-riofum, inteliigunt, vt curo me iniuria aliquis afficiat,illum ego corrigam. Sic Hieronymus,Chryfoftomus,Au-guftinus iermone id.de verbis Domini,Beda,Euthymius>& alij. Veriim Dodores Scholaftici , de quocunquepeccato illud praeceptum exponunt, fiue fic contra me,fiue non fit contra rae. Quocunque enim modo pecca-uerit homo,prjefente me,debet a me corrigi. Quando«rgoquodcunquepeccatum ibiintelligitur.cur Saluatornofter maluit dicere : Si peccauerit in te, qua? verba pec-catummihifingulariter nociuum videnturfonare ? Vo-luit fianeDominus hanc offenderedodrinam,quod,ni-mirum, quodeunque peccatum fuerit, vniuerfis noceat.Sic Abulenfis in prWcnti qua?ff. 84. Quicunque peccatAbul. coram nobis , vel nobis fcitntibus , malum nobis infert ,fcilicet,

lc and alitat nas, quantum infe efl , 0>ifludefl grane malum.

Vbt quis agnitus fuerit peccafle,inuentus eft hpftis , 8cinimicus fuifle omnium,qui nouerunt,quando omnibusiis non leue malum lnjtulic. Dicebat ifaias cap.d. inan-

lf»U d. no ' 4 M0 mortuus efl Rex Ozias , vidi Dominum fedentem fuper

folium exc«lfnm , &c. Cum viuentium Regum tempus acaetensProphetw foleat notari,pro fuis prophetiis euul-gan hs j in prxfeuti Ilaias mortui Ozix Regis tempusnotar. Et cur contra communem Prophetarum vfummodo defundi Regis tempus notatur ? Vt offenderetur,quam nociuum erat omnibus vnius peccatum. PeccaretOzias ,dum viuerec,daim leprofusnon extra vrbem, feddomi raanct:& dum eft ia hof pe<*aiQ # c*luin ornabas

Jftmo auaritia fvffefftu nulli fcelcri rtonfernit .

S Apienter Elias dixit Ach^boiE^ quod venundatus fls,vtfaceres i»«/«w,&c.Qui enim auaritia poffeffus erat,qua-li fuiiurisnon cenfcbatur,vt refifteiet peccato cuilibet;led impoxenier omnibus fubiugabatur.De Ephraim dice-bat Oleas c.12. Chanaanfm mAnu eius flater a dolofa,calum- Of eAlitniamdtlexit. ExGraeco legi iD.Cynl.Psl.Chanaan,inmmueiue flater a iniquitatis,opprimere per potentiam dilexit. Ex quo Cyrii. i*EphraimChananaeorum auaritiam xmulatus eft,Chana-naeus & vitiis fuit fadusjsicquepoffeflus apparuit cupi-ditatibus fuis, quali impotenter ad omnia fcelera fueritfubiugatus. Ait ibi Cyril.Alex. Quia Ephraim bonam men-tem amifit,& res adeo venerandas^olendafque nihili fecit,Cha-nan&ts alienigenisfatlus eflJsmilis,atheus } & impius , moribusnequam plurimum gaudens,^ animo barbarico , cupiditate re-rum alienarum impotenter fubiugatm. Expende illu d:lmpo-tenterfubiugatus. quippe ficfcfefubdidicauaritise,quafi vi-le illius mancipium, £ib eius exiftens poceiiate; ex quo& barbarus,& nequam, &impius, &atheusfaduseft.

Quo fpedans Amos c. 9 dicebat de Ifnelhis-.Auarttia incapite omnium : hoc eft, auaritia? impotenter fubiugaban-tur,ab illa plenarie poflidebancur. Quid inde?SoIo hoctenebantur vitio ? Vcinam id certum effet:atided offen-duntur vniauaritixfubditijVt & omnium crimiouroxeicredantur.Dicitibi Ru.ffinus:^M«r/V/* nomine in capite om- RufiS^nittm commorantis,d Principibus ad imos, fordibus cunftos,fy fa-criUgiis horrere pronuntiat.Ex quo fub auaritia? offendunturpoteftaxe,nihil fordidum,nihil facrilegum non ampledicreduntur.

§. xix.

Pana vni psccatori inflifta in fimtlet alios fimi*liter dcucnict,

D icebat Dbminns Achabo : Et dabo domum tuam^cutdomumleroboamJUQ. Vt Achab fimilis fuit leioboamin idololatria , & flagiriis: fic & illum idem manet exDeo fupplicium. Quod enim infertur vni peccatori,idem vadit ad alios fimiles. Elatus Ozias. Rex vidoiia-rum gloria ftbi ftccadotale munus arripere volens, m-

grefius