Matth.z$.

Euthym.

t.Rrg.6.

Hug.Vid.

Cap.1V. Naboth vindicatur.

427

ntm monumenta lapides pofiti non fuerint, fignttm , & quidem

per/ficuum cft } nondum humani generis mortem deuiflam fuif-fe Ex tunc coepit honor exhiberi cineribus hirto-rum; & cceperunt tituli honorifici apponi fepulcris,ex quo per Iefum mors fuit deuida, & refurredio af-fulfic.

§. XXV.

Durior poena venit in eum^qui vi(is aliorumfuppliciu non corrigitur.

Q Vid mali non mereatur Achab ? De illo dicitur:

Abominabilis fa£lm eft in tantum ,vt Sequeretur idola,qua fecerant Amorrhai, quos confumpft Dominus a facie filio-rum ifrael. Vidit conlumptos Amoriiiaeos ob idola, &tamen fccutus eft eadem : quale inde non merebiturfupplicium ? Durius equidem caftigan debet,qui vidensaliorum poenam>non fugit ab illorum viis. Matth.c.23.dicebat Dominus Principibus Sacerdotum : Ecceegomit-to ad vos Propheteu y & Scribas,[3 ex tlhs occidetis,&■ crucifige-tu,efr ex eis flagellabitis in Synagogis vefiris } &perfequemint dectuuate in enotat em,vt veniat fftper vos omnis fanguts iuftus,qtit cffiifuA eft fuper terram d [anguine Abel iufti vfque ad fan-guine r,n Zachariaftkc F.xpendetila : Vtveniat fuper vosom-nis [anguis iuftus. quibus dicit venturum fupei moder-nos irtos homicidas languinem omnium ab initio mun-di occiforum propter„vircurem , &iuftitiam. Suffecifierequidem j quod darent poenas fanguims a fe effufi; curvitra eum adhuc ab illis requiritur fanguis omnis iuliuseffufus ab initio mundi ? Pulchre in rem praefentem ait'Euthytnius : Vt veniat jnquit,fuper vos condemnatio cuiufltbet tufti [anguinis.qttttffufu* e f? fuper terram .Liras dixit : Vtexquiratur(anguis omniUm"Erophetarum,qut iffufus eft d con-flituttone mundi. Docens autem quiddam tremendum ferme ifte.Qui enim peccatorum nouit pcenasnihilemtnlts eos imitatur ,reus eft.vt ab eo exigantur omnium (upplicta,hoc eji , pro vno-vnoqne poenam luat,eo quod exemplo eius non fefe refranauerit.Qui /identes mala in alios peccatores venientia,non li-bi cauentjfed eifdeminfirtuntpeccatis;mericoa Dcoiu-rttfliine vapulant.Ad praefentiam Arcaeperibantaliquan-do Phi!irthaei,qui ideo miferunt eam a fe; venftque Arcain Bechfarnes, 1 Reg.6.& ait Textus : Percu/fit autem de vi-ris Pethfamitibus, Vo quod vidtffent Arcam Domini ; &> percuf-fit de populofeptuaginta viros , & quinquaginta millia plebis.Sic Bethfamicae amici percutiuntur, quali inimici Phili-Ithaci cflent: nec miror : videntes enim , vt Philifthaei ab•“Arcapercutiebantur, non fibicauerunt. AitHugoVi-dorinus tom.4.Elucidationum : Dignum quippe fuerat,vtquia Phtlifthaos,qutdigni non erant , Arcam Det retinere pra-j ument es,pro fu a temeritate percujfos audierant ; ipf quoque in-firmitatis fn& memores cum magna rcuerentia,& timore ad il-lam reficiendam accederent. Quia igitur pro [ua prafumptio-ne percuffi funt,innuit cofdem percujfos nominans. Quandonoucrant Bethfamitae percurtos Philifthaeos obirreue-rentiam in Arcam Domini,debebant cauere libi.At,quiafimili irreuerentialaborarunc,mento percutiuntur. Sicenim percuti debent , qui vilis aliorum fuppliciisnoncorriguntur.

3. Reg. 11. Itaque cum audiflet Achab Ter-mones iftos , fcidit veftimenca Tua, &operuit cilicio carnem Tuam, ieiunauit-que, & dormiuic in Tacco , & ambulabitdemifTo capite. Et faduseft Termo Do-mini ad Eliam Thesbitem,dicens: Non-ane vidifti humiliatum Achab coramme? quia igitur humiliatuseft meicau-fa, non inducam malum in diebus eius,fed in diebus filij Tui inferam malumdomui eius,.

§. XXVI.

*Dd verbum arida corda reddit fcecundavirtutum .

E Cee tibi, quot virtutes operatus eft Achab , poft au-dita Eliae verba : Cum audijfet Achab fermones ifios ,fcidit vefiimenta[ua, & operuit cilicio cartitu* [uatn , ieiu*nauitque , &c. Vc verbum Dei per Eliam intonuit auri-bus Achabi fceleftiflimi, & fteriliflimi voluptatum man-cipi;, ftatim cor eius emollitum apparuit,& plenum foe-cunditate virtutum. Sic quod a Deo venit verbum aren-tia,&fterilia peccatorum cordafoletemollire,&foecun-darein copiofam virtutumfegetem. De Iefu transfigu-rato dicit Lucas cap.£>. Ve/htus ettks albus , &> refulgens. UC '^'Matth. autem cap. 17. inquit: Vefiimenta autem eius fafla Matth.iftrfunt alba ficut mx Nec defuit,qui veftinfenta lefu affum-pfieproverbo diuino. Sed quid veftimenti fulgor , &mxad verbum Dei ? Equidem verbum Dei lucidum eft,inluper & nix eft , quia de caelo defeendit , & terramemollit, 3 c fbecundat. Quo fpedans D.Ambrof.Iib.7.in Lucam ait : Verbum Det lux eft,verbum Dei nix eft. Quodore diuino meile dulcior fluxit oratio , & perspicua niuisritu Ambrr^mollioribus cadunt verba fententiis. Vere hic folusftrmo niui -bus comparandus,qui de calo miffus in terram,ieiuna noftrorumaruapedorum fcccundauit.Vt aruade niueaccepta mollio-ia,&foccundiorafiunt:ficcordahumanaverboDeiacce-ptom virtutum foecuii ditat em abibunt. Ex quo dicebatMoyfesDeuter. 3 1. Concrefcat in plumam dodrina mea, Deut.^z.fluat vtvos eloquium meum.quafi imber fuper herbam,&quafiftUla fuper gramina. Sepiuag apud Theodoretum legunt Septuag.haec vltima : Quafiimber fupergramen,&quafinix fuper fae-num. Eloquium luum a Deo veniens petit,vt fic defeen-dat in corda hominum , vt nix defeendit fuper foenum.

Cur vt nix ? Nix non linit volucres accedere, vt femen-tem tollant,inliiper& terram foecundat,vt in copiofamfegentemarua crefeant. Sic verbum Dei, dequo dice-bat D.Ambrof. fupra : Vtinam, Domine lefuyerram meamniuis ifttus candore refpergas , ne prapropero calore vernantis Ambrqf»corporis arua luxurient ; fed potius fotu niualt femina verbicalefis pre/fafaecundent. Nix cum cadit , auescali, vbi in-habitent , »0» habent, (3* latior folito tritici prouentus exube-rat. Quid pulchrius ? Plane ea eft vis . verbi diuini,quae a terrenis cordibus elicit non paruam meffem vir-tutum.

§. XXVII. r

Peccatum nunquam non parit luUunU

Q Vid aliud pareret fcelus Achabi , quam ludum?

Dicit Textus : Achab fcidit vefiimenta fua operuitcilicto carnem fuamfteiunaUitip (3 dormiuit in flacco, &C. Hicludus eft habitus,& lacrymarum: in haec necelfario ve-nient fcelera, quae contra Deum committuntur. Dumlex Domini in Sinai recitabatur, dicitTextus Exod. 20. Exod.z^lCunBus autem populus videbat voceslampades } &fonitumbuccina,montemque fumantem. Vox legis intonabat, &totus mons oftendebatur plenus fumo. Et quid por-tendebat fumus inter verba legis ? Vt fumum la-crymae fequuntur; iic legum tranfgrefliones fequenturfemper&Iacrymae, &ludus. AicD.Cyrillus Alexan-drinus homilia habita in Concilio Ephelino , tom. 6.cap. jr. Infinuabatur per fumum, lacrymets omnino iis, quiDei legem ftudio contemnerent t olim non defututas. Nec enimcorporeus oculus infumo lacrymari non potefl. Nequit inueniripeccatum,ex quo non fe effundat ingens vena ludus, & „

lacrymarum. Qub[pe£iansV{a.\.79.ait:D6mineDeusvir-ttitum } quoufqueirafceris fuper orationem fetui tui ? Cibabis nespane lacrymarum. Sic homo peccator quaerebat , quo*vfque manducaturus erat lacrymarum panem : nonenim inueniebat tempus, in quo abftinerepoffetabillopane,vc non inueniebat tempus , in quo careret pecca-to. Circa quae ait Abbas Cellenfis cap. 12. de Panibus:

Non femper.no» vbique , & non ab omnibus manditur ifte pa-nis lacrymarum. Nam Angelus , qui non peccauit , Adamprius quam peccauerat , panem iflum non manducauit. De fon- . .

te igitur peccatorum vena exiliuit omnium lacrymarum. Ante ** * h

NN 4 peccatum