74 Lib.XVl . Ileremias, fiue Iefus,&c-

§. XXII.

§. XXIII.

(jtfagna infelicitas hominis fidelis, quodin objequio Dei ab infidelibus'vincatur.

Hieroni

lon. 3 .

Ephrafn.

Sz*ech. 16.

Y '

Ephum»

Matth.io

Chryfofl.

I N fuper noto illa: Dedi omnes terras iftas inmanu Nabuehodonofor ferui mei. QuandoIfraelem ad feruitutem Babylonicam mittit, fet-uum fuum Nabuchodonoforem vocat. Quid in-felicius ? Pulchre ait D.Hieron.ibi: Cuius infeli-citatis efl Ifrael , quando comparatione eius Na-buchodonofbr femus Dei appellatur ? Equideminfeliciffimus ille homo eft,&: deploratus , in cu-iiis comparatione , vel perditiffimi infideles viden-tur profiteri Dei feruitutem. Videbat Ionas Nini-uitas ethnicos poenitentias imperfectiffimas ope-ram dantes, & dicit textus cap. 3. Et ajjlittm esiJonas ajfiiftione magna,& iratus eft.Grxce autemlegitur : Et triflatusefl Jonas trifiitia grandi, &confufus efl. Et cur tanra triftitia, & confufio te-nuit'lonam in Niniuitarum poenitentia? Nonnededecet Prophetam triftari, & confundi de bonoproximorum? Crediderim Prophetam non triftariin bono Niniuitarum, fed in malo Ifraelitaram,quorum infelicitas tanta erat, vtvelab imperfe-riiffima poenitentia infidelium vinceretur. Ait D.Ephrem ierm. de Niniuitarum poenit. fatus:Fide-bat Jonas bona Niniuitarum opera , atque virtu-tes , & illachrymans lugebatfuper Abraha femenin fide iuftificatum , quod fornicatum erat a Do-mino. Cernebat incircurncifos corda fcindentes,& circumcifos in duritie cordis perfeuerantes .. .Conficiebat fenes lugentes, feries vero Ifrael fe-ditiofos , atque dijfolutos. Contemplabatur Nini-uem pcenitentem , & Sion fornicantem. Fidetmeretrices Niniuitas refipifeentes, filias vero Sionfcortantes. Et cur non deploratus appareat fidelis,cuius comparatione etiam imperfedta opera ethni-corum apud Deum melius habent? Ezechielcap.16. hoc fummum malum imputat Hierofolymasnimirum: Et tu confundere,& porta ignominiamtudta , quia iuftificaJU forores tuas ,nempe Sodo-mam, £c 3 tew£iriam. Ecce tibi vnde confufionem,5 c ignominiam Hierofolymitanorum ponderat,nimirum quia iuftificarunt Sodomitasf& Samari-tanos. Et quomodo Sodomitarum iuftificatio po-tuit efte confufioni,& ignominias Hiero foly mita-nis ? Non loquitur de vera iuftificatione, fed deapparenti ,per comparationem. Tanta erat enimmi)litia Hierofolymae,vt per eius comparationemSodomitas viderentur iuftificati, 5 c fandi. Ait D.Ephrasm ferm. de Poenit. Iusli ficata efl Sodoma dJerufalem,ficut ait Ezechiel , non ob virtutem fedpropter exceffum impietatis Inditorum, fixum So-domitis conferantur. Quid infelicius ? Erat tantaIudasorum impietas,vt cum illis collari Sodomitas,videbantur fandi, Sc iufti. Plane tantum infelici-tatis eft malorum comparatione vinci: vt vel me-tu huius comparationis contineantur fideles in vir-tute. Ambientes principatum difcipulos fic frena-bat Iefus Matth.zo.dicens: Principes gentium do-minantur eorum,8cc. Circa quas ait D.Thomas incat.ex Chryfoft. Sic gentium comparatione eorumanimam afluant em conuertit. Comparationemgentium obierit fuis,vt focilarentur in principatusappetiti]*

In principatus culmine laboriofa etiam in-uenitur fermtus.

I Llud notandum, quod dicit, nimirum: Et fer*uient ei omnes gentes & filio eius , & filio fi-lij eius , donec veniat tempus terra eius,& ipfius',& femient ei gentes multa , & reges magni. Vbinofter dicit, quod feruient ei gentes multas, Screges magni, ponit Symmachus apud D. Hie-ronymum: Siibncient eum feruituti gentes mul-ta , & reges magni. Ille dicit, quod feruient ei •gentes hic autem ait, quod ,fubiicient eum ferui-tuti gente j-.Quid contrarius ? At in rebus humanisnil magis commune , quam quod tot habeas do-minos , quot fubditos habes. Cumque ad impe-rium extolleris,tunc debes credere notiffimum a tefufeipi famulatum.Id quod perfuadebat amicofuo Sidonius Apol. lib.i.epift.i3. fatus: Petro-nium tuum amabilius, quam reflius, venufquefelicijfmum appellas , propter hoc, quod per am-pliflimos fajcmm titulos fuerit eueftus vfque adImperium, Sed [ementia tali nunquam ego ajfen-tior,vt fortunatos putem, qui Reipubhca praci-pitibus , ac lubricis culminibus infiflunt. JSfamdici nequit, quantum per horas fert in hac vi-ta rniferiarum , vita felicium illorum , nimi-rum qui fupergreffi ius ,fafque commune ,fum-mam beatitudinern exiflirnant fiumrnam potefta-tem, hoc ipfo fatis miferiores , quod parum in-telligunt inquietijfimo fe fubiacere famulatui ,Expende haec vltima : Inquietijfimo fe fubiacerefamulatui, quippe non aliud eft imperium, autpoteftas hominum fumma, quam inquietiffimusfamulatus , quo tot dominis feruitur , quot ha-bentur fubditi. Cui non feruiat "Princeps ? AitEcclefiaftes cap. f. Infuper vuiuerfa terra Efi-Ximperat fermenti. Circa quae ponit Vatablus infcholiis.... Porro excellentia terra fuper omniaeft, Rex agro feruit ... Nam ipfe etiam Rexcolit, aut colendum curat agrmn , id.que neeef-fario. Expende illa : Rex agro feruit , quippenulli rei fubditi s necefiarias feruitutem negareprincipes debent.

fymmacht

Himnym.

Sidon.

Ecclef.fi

FatabL

§. XXIV.

aliis mala intuleris tibi cuement.

P Remet equidem feruitute Nabuehodonoforpopulos Palasftinas: Donec veniat tempus ter-ra ems,& ipfius. Et quale tempus vocatur tempusterras eius,& ipfius ? Tempus terras eius ,& ipfius,eft tempus, quod ab illo farium eft Sc terris aliis,

& aliis regibus. Quidquid enim mali aliis feceris,&tibi veniet.Dicebat Habac.c.i. Ecce ego fufeitabo Habitae-Chaldaos,gentem amaram ,& velocem ambulan-tem fuper latitudinem terra,vt pojfideat taberna-cula non fiua, horribilis, & terribilis eft,ex femet -ipfaiudicium ,& onus eius egredietur. Quali di-cat, ipfi fuum indicium onus .faciet, hoc eft,fuam damnationem,& poenam. Et quomodo fa-ciet fuam damnationem,& poenam,nili alios dam-nando , & poenis afficiendo ? Hoc equidem tuumerit malum , quod aliis feceris. Sic D. Hieron. ibiait: Quod autem ait : Ex femetipfo iudicmm,

& Qnm eius egredietur 9 ita int elligendum efl,

Certe,

»

9