Vt,

/ :‘ij

bis

Cap.XVI.Confil

Laborabat equidem vir iniuftus in ftruendis doliscoram Deo , vt fic inueniiet iniquitatem , quasodium irreuocabile parit. Et quae eft haec iniqui-tas, nid illa, quae maxime laborat , vt fugiat aAmb DeoJ AitD. Amb. ibi '.Quemadmodum lauda-bilis eft ille , qui bonum , quod qu&fiuit , inuenit ,ita & inueniabtUs , qui laborautt, vt malum,quodquafierat , tnuemret. Bonis enim rebus , nonflagi-tiis , atque criminibus laborem nofirumnos opor-tet impendere. Expende illa nimirum : Inuenia-bilis eft , qui laborauit, vt malum inueniret ;Nulla , mihi crede , venia dignus eft , qui laboresaftiimit, vt malum faciat. Quo adducenda funtdicta i. tom. in Euang. lib. 3. cap. 4. §.16. & alibi.

§. XIII.

Dem omnia fit iu/Hs, neqttid illis defit.

S Vfteciftet dicere Deum; nAEdificabo vos , ineo enim luam erga nos charitatem fatis often-debat, quod ftru&or fieret, vt nos aedificaret.Sed&infuper addidit; Et plantabo vos , vt oftende-

»,decl.

Exod. 15..

Orig.

)rf

rctur pro nobis, Sc ftruclor , 'Sc aedificator, Scagricola , Sc plantator , Sc omnia factus , ne ali-quo alio egeamus. Dicebat Exod. 1 f. Plantabiscos vn monte hier e ditat is tua , ftrmiftimo habita-culo tuo , quod operatus es s JanStuarium tuumDomine , quod ftrmauerunt manus tua. Ecce ti-bi , quot formas fubit Deus, nequid defit fuis,ip-fe fit agricola, & eos plantat, Sc faber fit, vt ta-bernaculum illis faciat, nulli fe negat muneri, ne-quid illi poffint defiderare. Quo fpecftans Orig.hom. 6 . in Exod. fatur Tabernaculum non dicttmanu hominis faftum ,fed manu Dei. Quid er-go ? Propter te Deus & plantat , & adificat,agri-cola efficitur rufior efficitur , ne tibi aliquid de-fit. Audi & Paulum dicentem : Dei agricultura ,Dei adificatio eft is. Omnium formas aflumicDeus, vt Ilios impleat, ne quid illis defit.

§. XIV.

Oratio facit iufios minime temporalia mala.

timentes .

O Rantibus Iudxis , orantique pro illis Iere—miae refpondit Dominus: Nolite timere afacie regis Babylonis , Scc. Quippe id in primisab oratione habet iitftus, vt minime timeat tem-poralia mala. Delcfu meo confidcranti palfionemfuam imminentem dicit Marcus cap. iq.Quod coe-pit pauere& t<cdere,Sc interea fufus in orationem,precabatur, vt a fe tranfiret hora illa. Quid tunc?Ab Oratione furgens ait difcipulis fuis: Surgite ,eamus , ecce qui me tradet, prope e fi. Quipauebatante , Sc orabat liberari ab illa hora, nunc longe a

Laur Jud P auore > metu pofitus ipfe traditori occurrit.

' Vnde tanta ariimofitas , poft tantum pauo-rem? Vt fc orationi dedit, pauorem explaufit , ha-bet enim hanc virtutem oratio ,vt metus deponat,Sc audentes faciat. Ait D. Laurent. Iuftinian.lib.detriumphali Chrifti agone cap. 7. Intellige, quan-tum oratio conferat , qmpauentem, & agoniscan-tem recipiens Dominum, illum exhortatorem red-diderit , atque intrepidum , vnde aiebat : furgite,eamus , ecce qui me tradet prope efl. Equidemgladius eft oratio , qui homines munit, & armatcontra timores omnes. Gen. 32. Valde metuebat

sJfyfar. 14.

Gen. 31 .

Iacob a facie E tau fratris fui, ■ & cum peruenifiecad flumen ,traduflts omnibus : qu&adfe pertine-bant , manfit folus. Manfit equidem folus, vt fcorationi dederer, fic Oleafter , Sc Lyppomanus,

Sc Caietanus ait: Manfitfolus, vt commendaret fe Caietah .fuofque Deo, fio licitatus ad orandum timore Efiau.

Et quid fic oranti accidit ? Ecce vir luflabatur Geneficum eovfquernane. Dum timet, Sc orat, in lu-ctam pcriculotam venit. An oratio ludas pareteporeft? Parit equidem oratio ludas , quae metustollant, Sc hominem audaciorem, reddant. Ait ibi r i f a •Chryioft. Totum hoc faftum efl , vt formidinem ■'IN*ex anima iufit eximeret , & perfunderet ei , vt ci-tra angorem fratri occurreret. Hoc habet oratio,vt hominem intrepidum reddat, formidinemqueex animo exfufikt.

Drem- 42. Si autem dixeritis vos, Nonhabitabimus in terra ifta, nec audie-mus vocem Domini Dei noftri, di-centes 5 Nequaquam fed ad terratii^Egypti pergemus : vbi non vide-bimus bellum, Sc clangorem tubaenon audiemus famem non fufti.nebimus, '& ibi habitabimus. Pro-pter hoc nunc audite verbum Do-mini reliquiae Iuda : Hxc dicit Do-minus exercituum Deus Ifrael : fipofueritis faciem veftram vt ingre-diamini i'£gyptum,8t intraneritis,vcibi habitetis, gladius, quem vos for-midatis, ibi comprehendet vos \j&c.

§. XV.

fifuod/ponte amplectimur , cr firmius, &diutius h<zret animo.

Q Vando tota Ifraelitarum terra data erat mpofleftionem regi Babylonio , fub quo ma-nebant captiui vniuerfi Ifraelita», cur adeo cauitDeus , ne Ifraelitae fugerent in vEgyptum ? Aitenim textus : Si pof ueritis faciem vefiram , vt in-grediamini sAEgyptum , &c. Et quando a terrafua in Babylonem eiedi erant, quid quod ipfi iniEgyptum irent ? Nonne vtraque tegio erat Idolis'mancipata ? Nonne in vtraque parte Sc Idola co-lebantur , Sc Idololatrarum eminebant exempla?

Cur ergo mauult Deus apudBabyIonios efle fuumpopulum captiuum , Sc minime patitur , quodeant in iEgyptum. Babylonem ducebantur coa-<fte , Sc Babyloniae iugum fubibant maxime inuiti;iEgyptiorum autem refugium fuapte appetebant,fponteque fua illo pergebanr. Quae autem (ponteample&untuu homines,ea Sc firmius,& diutius ineorum animis manent, non fic ea , ad quae coa-< 5 ti feruntur. De aedificatoribus turris Babyloniaedicebat Dominus Gen. 11. C ceperunt que hoc fa- Qgn ilicere , necdefiflent d cogitationibus fuis , donec easopere compleant. Et cur non defiftant ab opere?

Nonne &laboriofum, Sc fordidum erat luto, Sclateribus componendis infudare ? Nonne Ifraelitaefimili operi incumbebant in iEgypro ? De iis ta-men ait textus Exod.2. Ingernifcentes filij Ifrael Exod. i.propter opera vociferati funt ; afcenditque cla-mor eorum ad Deum ab operibus. .Plane & hi, &

V 4 ilii

■ 'i,

ii»!.

■ii(

ri

"i 1

.•, 1 *' in'ini.

i'HI 'I

‘. i

‘ I

sJ

J