Capi III. Libertas perChriftum.

Dum autem neganda erat mifericordia, tunc resCyr. Alex, circa homines erat. Dicit D. Cyrill. Alex, ibi .•Qui eripuit te Dominus Sabaoth , cui etiam no-men efi [antius Ifrael , dixit , quod poli hac nontraderis malis,& immitibus hominibus 3 fcilicetxjui 'vicerunt ■, eo quod \Deus iratus effiet 3 & mifi*-ricordia , ac dilellione vacuum dimiferat Ifrael.Dum Ifrael indignus erat mifericordia traditusfuit hominibus vi< 5 toribus; vbi autem Deus ap-propinquare illi volebat mifericordiam fuam , aiugo hominum populum fuum exemit.

Hier. 33. Et reae labo illis depreca-tionem pacis , Sc veritatis. Et coii*uercam conuerfionem tuda , $Cconuerfionem lerufalem , St xdm-cabo eos {icut a principio, St emun-dabo illos ab omni iniquitate

§. XXXIV.

illi regnant , qttt pilei [ludent.

l[ai,$i.

foel.i.

P Oft cladem fubuerbonis populi Ifraelitici aChaldasis illatam,oftendit Dominus in inftau-ratione regni Ifraelitici, noui, Sc foeliciftimi perChriftum inftaurationem. Cui regno vtjregalii-fimo fic competit illa ptcmi ilio nimirum : Etre-uelabo illis deprecationem pacis 3 nimirum vtfem per debeant pacem deprecari, illique haben-das , Sc conferuandae totis viribus ftudere. Quodquidem regali {limi regni fignum eft. De belli-co fis hominibus locutus Pial 75. ait*. Pofiieruni[igna fua 3 figna 3 & non cognouerunt. Quippe eo/pedabant , vt /igna fua , vexilla fua eleuarent,mb illifque militum copiis congregarent, Sc bel-lum finitimis nationibus inferrent. Et non cogno-verunt. Quid non cognouerunt ? Non cognoue-runt viam gloriofi regni faciendi, qui non in bel-landi /l udio confiftit, fedin ftudio pacis. PulchreD. Auguft. ibi: Quid non cognouerunt ? Non co-gnouerunt , quia non ip[s honor delatus eft , vtaffigerent, vi caperent , vel ‘everterent duita-tem \ [ed impietas eorum tanquam[ecuris Deifa-Sla eft. Falli [uni instrumentum irati , non re-gnum placati Expendant hasc vltima verba quiftadent regnis euertendis , vt fuum imperiumdilatent , Sc illuftrent. Faiii funt , ait , inflru-mentum irati , non regnum placati . Eoenirn fd-lum perueniunt, vt fummi imperatoris Dei cre-dantur carnifices, id eft , viles irarum diuinaruniminiftri; Regni autem honor , & gloria e.os im-plet , qui ab omni proximorum carnificina alieni,placari Dei fiunt aemuli ipfi paci ftudentes. Credemihi de pacis ftudio venit fplendor regni, Sc pul-chritudo. Ifaias cap. 5 2. inquit : Sedebit populusmeus in pulchritudine pacis. Septuag. legunt:Sedebit populus meus in duitate pacis /quali iriidem conueniant ciuitas, Sc pulchritudo , vbi paxaffulget; de qua venit, quod Sc duitates, Sc re-gna abeant in regium fplendorem , Sc pulchritu-dinem., Ioel autem cap. 1. proponens fibi oboculos bella, quibus mundum inquietarunt prae-cipuas eius Monarchias ait : Refiduum eruca co-medit locuHa, er re[iduum loculi a comedit bru-chus , & rejiduum bruchi comedit rubigo. Ifaiasregnum I/raeliticum vocat populum , cum ait:*Populus meusfedebit in pulchritudine pacis . Ioelpraecipuas Monarchias mundi vocat erucas 5 iocu-

ftas, bruchum, rubiginem, Et quando Ifrael‘dRcitur populus fplcndenti, Sc pulcherrima princi-patus fede praefulgens; cur cantati/limas illas Mo-narchias tam vilibus , & foedis vermibus compa-rintur ? Caufam oftcnduntilia Ifaias verba; Sede-bit in pulchritudine pacis , loquebatur enim deifraelc , quando ardenter /ludebat habendae paci;cie qua nafcebatur tota pulchritudo , Sc fplendorregalis. Ioel aurem loquebatur de regnis bellico-/iftimis, quas mutuo fe interficiebant, Sc alterum'alterius fanguini bibendo inhiabant. Hasc coramDeo nihil fplendoris , aut pulchritudinis habe-bant , fed vilia, Sc fcetida cenfebantur animalcula.

• Ait Ruper. ibi: Nec mirum, quod hac regna[ub Ruper\'nominibus vermium huiufcemodi nominantur.Et-enim contra hominum imbecillitatem regna illaquafi befliafortes j atque feroces extiterunt *, [edcoram Deo infirma , & fragilia 3 fine etiam exi-gua , tanquam locuHa 3 velut eruca , quafi bru-chus & ceu rubigo reputata fiunt , & vana fuitomnis pulchritudo eorum. Vt le mutuo vorabant*non potuerunt apud Deum , aliam asftimationem (

habere,quam illam , quam habent vili/lima quas-que animalcula. Vt enim quidquid fplendoris,

Sc pulchritudinis eft, inucnirurin pacis ftudio fis,fic quidquid obfcuritatis, Sc foeditatis eft , turpatcrudeles animos. Vt dicat Seneca lib. 1 .de Ciement. Seneca.cap.7. Quanto aquius efi hominem hominibuspra-pofitum , miti animo exercere imperium , & co-gitare , vtrurn mundi fiafus gratior oculis 3 pul-chiorque fit , fer eno , & puro die 3 an cum frago-ribus crebris omnia quatiuntur , & ignes hinc acinde micant 'i A^qui non Aia facies efi quieti 3moderatique imperij ; quamfereni coeli, dc niten-tis. Crudele regnum turbidum 3 tenebrifque obfcu-ratum efi 3 inter trementes , &' ad repentinum [o-nitum expauefcentes, nec to quidem 3 qui omniaturbat , inconcuffo. Ecce tibi, qui paci /ludent,initidifilmum imperium facere inftituiint; quan-do pacati facies non abfimilis nitenti , Sc ferenodiei eft. Qui bellis inftat , fanguinkjue profun-dendo inhiat, is imperium turbidum, Sc obfcu-rum facit, Sc fub fragoribus, Sc fulminibus tre-mens , inter quae nec ipfe belli amans princeps,fecuruse/t; /ed frequenter atrocitate belli frangi-tur. Quanta hasc perditio ? Ah Dominus Ifaias ffai.fi%.cap.48. Ego Dominus Deus tum docens te vtilia 3gubernans te in via , qua ambulas. Ntinarn at-rendffes mandata mea 3 facla fuifjet ficut flumenpax tua. Et gubernator , & magifter hominumDeus, vriliffmia praecepta vi itendi dat, Sc eo vti-li/fima , quo /eruata pacem abundanti/nmamcrearent. De fola enim pace na/citur hominibusvtiiitas. Et quicumqtic vidloriis in/olentes noripotius eligunt pacem, nihil eligunt vtile. Sic di-cebat Senex Annibal ad iuuenem Scipionem vi-(ftoriis infolentein , a pace abhorrentem apudTi- Tit.Lht.tum Liuium lib. 30 .P&tefi viti oriam malle , quampacem animus. Noui vobis [pirum maqnos ma-gis , quam vtiles. Quippe fpiritus , qui vidloriasmalunt, quam pacem , fpiritus funt, qui non /lu-dent virilitati. O quam fapienter dicebat Fran-corum Regi , cum vicino alio rege pugnanteTheodoricus rex apud Cafliodorum 3. Var. 4. CaffiodormAmbo 'eflis fummarum gentium reges , ambo atate‘florentes.Non leuiter regna veflrd quaffatis 3 fi datepartibus libertate , confligitis. Virtm vefira patrianon fiat inopinata calamitas. Quiagrandis inui-dia esi regum in caufis lenibus granis ruina po-pulorum. Sic ibi j Sc /apienter.

E 0 4 §.XXXV.