Cap. III. Libertas per
§. XXXVIII.
Bene feta immerenti colUta pauoremgenerant.
M Erit6 dicit : Pauebunt, & turbabuntur invniuerfis bonis , & in omni pace, quam egofaciam eis. Propter vniuerfa bona, <k ingentemprofperitatem a Deo fibi fadam pauefcere, &turbari dicuntur. Cur non magis lactantur, & gau-dent?Cuifuntpauori,& turbationi bona, & felici-tas a Deo data, Sc non potius laetitiae, & gaudij?Yniimmerenti; qui enim leimmerentem agnoi-cit, inter beneficia accepta, vt fe indignum illo-tum reputat, fic pauore, <k tremore turbatur;Dicebat Habacuccap. 3. in lebl. feptuag. Domineaudiui auditionem tuam & timui. Confiderauiopera tua & expaui. Quod fi propheta confide-ralfetDei opera, quibus holles perimebar,quibusrebelles fuos aeternis catenis mittebat in tenebro-fum carcerem ; non mirarer , quod expauefce-ret inde , & tremeret. Verum quae Dei operaconfiderabat, ea erant, quibus veniens in mun-dum Deus homines implebat , dum illos filiosDei facit, Se aeternae cohaeredes felicitatis. De iisbonis , Se beneficiis, cur non magis letatur,quampauet , quam tremit ? Vt imparem fe tantis bo-nis videbat, fic pauore , Se tremore inter illa cor-ripiebatur. Ait Diuus Chryfoiogns Ierem.tJS. Au-ditum , timuit , non quia tunc propheta tantusaudierat Dominum , fed quia tunc ferum Domi-num fuum fibi conmrfum repent, & audiuit inpatrem : non quia mimdi huius fabricam ita fibidiffonis conjonantem contemplatu > expauit , fedquia pietatis erga fe tanta, confideram tunc opera ,admirationis tremore concufjm efi , & pauore.Adoptatum fe tunc obfiupmt tn filium , quandoperdiderat ipfius fiduciam Jeruitutu. Qui nihilin fe videbat tantis beneficiis par , tremere, Se pa-llere inter illa maluit. Res enim pauoris eft , quodbonis indebitis impleamur. Hinc poli ingentemmultitudinem pifeium , quos in retia Petri mi-ficrat virtus Iefu, ait Diuus Lucas Capite quinto,Quod cum videret Sirnon Petrus , procidit ad ge-nua Iefu, dicens .* Ex> a me domine , quia homopeccator fum. Sto a lententia eOrum , qui pu-tant hasc Petri verba extorta fuifie a pauore, Setremore. Quos lequitur Toletus in prasfenti. Etquid timeat Petrus , cum tam ingenti , Se vtilimiraculo honoratus a Iefu fuerit? Timoris caufaniindicant illa verba, Homo peccator (um ; vt enimfic tanto beneficio indignum videbat, non pote-rat in illo non magis timere. Ait ibi Euthymius:Intellexit Petrus , quod, praceptum Iefu admi-rando mddo operatum erat ; quodque Iefim diui-nus, ac fupernaturalis homo efjet: & magna il-lius reuerentia indignum fe fe ducebat. Eutfqttedeuitabat prafentiarn , timens ne quando peri-clitaretur , eo quod talis talem aufus fnifiet fuf-cipere. De magnis fiulceptis bonis indigno iuf-cipienti fit metus, Se pauor; fiemper enim pras-flantia beneficia collata immerenti pauorempericuli creant. Dicebat Iefus diicipulis fnisLuere capite decimo. Curate infirmos, qui in illadomo fiunt, & dicit e illis : Appropinquauit in vosregnum Dei. Poft falutem infirmis collatam , fla-rim illis proponit appropinquationem regni Dei.Bc cur cum fialute collata ingeritur memoria
O
venientis regni Dei ? Hasc memoria vtad commi-nationem fpe&abat, fic pauorem , Se metum in-gerebat , ne beneficium lalutis acciperent, fine pa- •
11 ore, Se metu. Quo fpedhns Tertul.lib.q.inMar. TertuLait: Hoc fi non comminationis gratia rnandatyvanijfime mandat. Quid enim ad illos, fi appro-pinquaret regnum , mfi quia cum iudiao appro-pinquat, mjalutcmfcilicet eorum , qui annuntia-tionem eius recepiffent. Plane beneficiis collarisminas adiungunttir,Se cum regni exhibitione |iudi-cium proponitur,ne vnquam beneficia collata nonextorqueant terrorem.
§. xxxix.
ille Deo confpicuH* , qui nouit exi/ere vetu-- flatem , & mnouari.
r ■ : *"
I N resedificatione temporalis Hierufalem , &fpiritualis, id ad eius faslicitatis plenitudinemconducit, quod ait: Adhuc audietur in loco tfio( quem vos dicitis effe defert um, Sec.) Vox gau-‘dij , '& vox Utitia , voxfponfi , & vox fponfa.
Pollet dicere , quod in defertis illis duitatibustandem audietur vox multitudinis, quo frequen-tia vrbium reftaurata ollenderetur. Sed maluit di-cere , quod audietur vox fponfi , Sc fponlse. Curfponfse , & fiponli ? Vt enimin nuptiis totus or-natus procuratur nouus, Sc fplendens, fic indemagis Deo confipicui, Sc clari ciues fpiritualis Ie-fulalemollenduntur, quod vetullatcm abiiciantcontendentes in noiuim xitx Iplendorem. Dice-bat enim D. Nvflen. lib. de Virg. cap, 20. Vt Nyff.enim quis in corptyts nuptiis fiudet non vilu efi"abieBus effe , cum appetat optimum corporis ha-bitum , decorum ornatum f& omnem aut ex vi-ta,aut ex genere turpitudi nem vitet.. . Ita quifptrituale matrimonium contrahere cupit , pri-mum quidem mentis renouatione iuuenem fe 3 &ab omni feneBute remotum ofiendit. Itaque quifpiritu viuit, Deoque adhasrere cupit , Sc illiconfpicuus efie , ab omni vetullate alienus fit,mentilque renouatione maxime iuucnefcat. Deadherentibus Deo animis locutus fpiritus Sandtus • f rdiCebat Cant. 1. Adolefcentula dilexerunt te ni- Cant.uniis. Circa quae pulchre Orig.hom.i .in Cant.ait: Orig.Dilexerunt te , non ilia vetula , ac veterem homi-nem induta anima , & rugas habentes, & macu-las, fed adolefcentula, m augmento fcilicet ata-tis, & pulchritudinispofitaanima , qua femperinnouantur,& de die in diem renouantur nouurn fehominem induentes , qui fecundum Deum creatusefi. Ilice illas Deo adhasrefcunt , Sc confpicusfiunt ei animas, quae veterem hominem exuerunt,'omnique vetuflati renunciarunt. Quas meditaba-tur fponfusin pulcherrimis fponfas fuas dentibus CantBf,dicens Cant. 4. Dentes tui ficut grex tonfarum.Tondentur enim greges , cum exuuntur veterilana, vtnouipili renafeantur. Sic qui in corpo-re fponfas pulchritudinem faciunt, vetuftati re-nuntiantes renouantur. Vt dicat Gilliber. Abbas Gilliberlfer. 23. Qua fi grex detonfarum , qua afcende-runt de lauacro. Veterem enim deponentes homi-nem , Br onere fuperuacuo leuati , ac loti alacnus yad fuperiora confcendunt. Siquidem ipfi pili ve-teres oneri iameffe incipiunt , cum primum nouavellera germinant , cum hyems tfanfit , cum im-ber abiit & receffit. fdeo que fi veteri, & fuper- jiidcuo lenium , & inanium rerum ve Here teinuolui