16 Dislertacio prima. § I.
primum hic abusus in publicum prodibat, mox caedebatur, Cano-nibus, decretis, liberisque vocibus in illum armatis ; nulla hicadulatio, nulla turpis conniventia, nec servile obsequium, quoPrincipum delictapleriimquepalpantur, remedijs omissis; mone-bantur, rogabantur, terrebantur, ut etiam inviti & morbum agno-scerent , & medicinam admitterent ; quL libertate venerationimixta effectum est, ut male incoeptis Principes absisterent, ama-rentque,qui pronos in praecipitium morabantur. Qoa in re In-juriosi EpiscopiTuronensis exemplum memoratu digniflimumest.Edixerat Clotharius Rex omnibus fui Regni Episcopis,ut tertiamsiiarum facultatum partem Regio fisco inferrent; quam inique ida Sacerdotibus peteretur, palam omnibus erat; nemo tamen aususobsistere, 8c quod turpius est, subscripsere; solus se Principi oppo-nere Injuriosus, Lc libertate Episcopo digni, negare tam iniquisimperijs subscribere se posse: Facultates Ecclesia pauperibus , non luxui , &auk deberi:fi qua Deifimt , Princeps involaret, quid aliud a Deo exjpcftet,qudmutfefiinata vindiild Regnum amittat ? Indignum Rege facinus esse,st pauperumJpolifs aravium, & palatium impleat. Principum esse dare, non adimere paurperibus. Num ergo Regem Gallia aliter sustentari non posse , quam sanguine, &lacrymh, pradtsque miserorum* Dixit, recelsitque indignanti similis,vultuque, quem rei indignitas inflammaverat,succenso ,nec Re-ge salutato: qui tamen libertate Episcopi, ac facti conscientiä per-motus, Edictum refixit, sanctümque praesulem muneribus placavit,precesque, ac veniam delicto petijt. (a) Tanti videlicet interestEpiscopos loqui, nec ad Principum vitia, quae silentio invalescunt,connivere : perierat Clotharius Episcopo tacente. Hoc ergo Ec-clesiae Gallicanae olim solemne fuit, ut videlicet Regum delictaobservarent, monerentque, nec Ecclesiarum suarum libertates, acprivilegia turpi, indignoque obsequio submitterent; nec ideo Re-gibus-suis haud minus fidi, aut minus chari; quippe qui illorumsalutem, animäsque gratiae, ac favori aulico prae haberent, adula-tione siibmotst; hoc Gallicum fuit. Ubi simul advertere licet,quäm di spar antiquorum temporum, nostrorumque sit conditio.Ol i m enim cum jura, 8c libertatem Ecclesiae Magnates invaderent, iobsistebant Sacerdotes ,rogabantminabantur,terrebant, ducto-
que
(a) Greg. Turon. iib.4. Hist.n. i.