24 Dissertatio

gcntia sint, attamen ut subsunt divinasrevelationi certo cognoscuntur estoscientia naturalis subalternata in absentiasubalternantis non sit certa supernatu-ralis secus scientia, quas fide innititurubique enim suam servat certitudinem .Ultro satemur opiniones divertas circum-ferri in Theologias quaestionibus , ad ex-plicationem dogmatum institutis: sed noncirca ipsa fidei dogmata, de quibus omnesTheologi conveniunt.

Secundo , Theologia non est de diversisformalster , nec diversas in ipsa occurruntdifficultates superandas ; nisi ad summumaccidentalesquinimmo in demonstratio-ne ubi una prasmisla est a ratione ,alia vero a fide , habet unum & idemin conclusione motivum supernaturale ,unum & idem objectum formale ; undesemper manet unus & idem habitus.

Tertio , Non est inconveniens habitumformalster & ex se atque primario spe-culativum labore & industria comparari,nec facere hominem casteris sanctiorem.Praemissa naturalis , quae in demonstra-tione Theologica occurrit, modificat qui-dem aliam praemissam quoad quantitatem,sed non quoad specificationem .• praemissafidei per omnia dominatur ■ unde con-clusio est intrinsece supernaturalis , adeo-que <Sc demonstratio seu potius scientia ,quas est ejus effectus.

ARTICULUS QJJARTUS,

Utrum Theologia {it scientia speculativa ßrnulii prabiica .

A Nte omnia observandum est specu-lationem dici opus intellectus , quisistit in cognitione , seu etiam in con-templatione veritatis; praxim vero , opusaliud ab intellectu , quatenus respicitmodo arte facta, quas sunt actus artismodo agibilia , quas sunt opera volun-tatis : jam sit

pra ambula

C 0 X C L USIO.

Theologia e fi speculativa fimul & praelica ;speculativa quidem intrinseci & ex rationesua i praclica vero extrinjece , Jeu extensive.Ita docet D. Thomas hic ex profestoi. p. q. i. art. 4 .

P Robatur hoc brevi, sed efficaci ra-tiocinio . Illa scientia est speculati-va simul & practica, cujus objectum for-male est speculativum simul & practi-cum, quae tota est in speculatione , exabundantia vero se se ad praxim ex-tendit atqui Theologia talis estergo,&c. Major patet ; siquidem scientia spe-cificatus ab objecto formali .• probatur mi-nor . Objectum formale Theologias estDeus sub ratione deitatis , nimirum utprima veritas, & ut ultimus omnium fi-nis sed Deus ut Deus & ut prima ve-ritas, est altislimae speculationis objectumatque terminus : sed quatenus creaturasrationalis finis ultimus , est objectumpracticum >• quandoquidem, finis est prin-cipium in agibilibus .• Theologia verooccupatur veritate divina , quam sanesemper & ubique quserit , inventa verocontemplatur : Theologia eximios insti-tuit , non dicam honestae solum , sed &Christianae vitas mores : tradit regulas ,quibus homo suum possit assequi finem ul-timum & beatitudinem, ergo, &c.

Solvuntur Objetliones .

objicies i. Duas differentias oppositae nonpossunt simul este in eodem subjectosed wo speculativum & vc practicum suntdifferentiae oppositae igitur eidem scien-tias convenire non valent.

Respondeo distinguendo majorem , Si il-is differentias sint ad invicem oppositas ,tam in scientiis supernaturalibus , quamin naturalibus , concedo ; si solum sintoppositas in scientiis naturalibus, nego : Scsic distincta minore , nego consequentiam .Objectum scientias naturalis est quid crea-tum , adeoque & limitatum , unde spe-culativum & practicum opponuntur inejusmodi scientia ; non enim in eodem& indivisibili objecto invenitur ratio spe-culabilis & ratio agibilis : at veroqbjectum Theologia? nullis concluditur

ter-