De Poenhenttce 1
levius indicant priora ista verba : Habeoadversum te, quod charitatem tuam primamre liquifli . Memor eflo itaque unde excideris :Et age poenitentiam <?cc.
Eadem respondemus ad auctoritatem di-vi Augustini. Quia vero homines pronisunt ab adolescentia ad malum , saepiusde probis moribus instituendis non stantpromistionibus ; hinc ulus obtinuit apudPatres consilium dare , ut poenitentiamsalutarem non procrastinent, ne malumjam commistum serpat in pejus.
Inflabis : Si homo non conteratur sta-tim post peccatum commistum, ipso factolethaliter peccat : Ergo &c. Probaturantecedens. Velle statum peccati morta-lis est mortaliter peccare : Sed qui nondolet, ut primum peccavit, vult statumpeccati mortalis , quippe qui nolit adhibe-re remedium per se necessarium, ne prae-ceps in novum ruat peccatum. Ergo Ac.
Respondeo negando antecedens . Ad pro-bationem nego minorem ; effectus enimex omissione sequens non censetur virtualiter, & interpretative voluntarius ,nisi ille qui potest, & tenetur, non faciatquod in se est. Et vero vel ipse Deus pot-est per suam omnipotentiam absolutamimpedire peccata : quia tamen ad hocnon tenetur, ideo citra blasphemiam nul-lus potest ei imputare malum culpae. Exquo sequitur hominem , ne quidem vel-le virtualiter peccatum , ex hoc praecisequod, commisto peccato, absque mora deeo non conteratur, cum praeceptum con-tritionis, ut pote affirmativum, non sta-tim < 5 1 illico obliget..
Urgebis: Lex justitiae obligat ad resti-tuendam absque mora rem alteri furtoablatam > immo 3 t ad resarciendum da-mnum proximo illatum: sed a fortiori ,quilibet tenetur citra moram Deo propeccato commisso , contritionis ope , sa-tisfacere . Ergo &c.
Refpende* negando consequentiam , ÖCparitatem . Ratio discriminis est , quiahomo cui bona suerunt.subrepta, patiturdamnum ; hinc fur tenetur statira redde-re quod abstulit; Deus vero non patiturinjuriam in bonis suis utilibus: Igitur exdilatione contritionis nullum ei nocu-mentum advenit.
infistes-. Si quis alterius famam per de-tractionem violaverit, tenetur statim da-Boucat Tbeo!, Tom. VU,
iflitt itione , iffe. 421
nanum reparare: Igitur & a pari, iterumdicam, immo a fortiori tenetur resarcireinjuriam Deo illatam per peccatum: quodquidem recte fit per veram & perfectamcontritionem, qua peccator , relictis diisalienis, scilicet creaturis, ex corde Crea-tori famulatur.
Respondeo distinguendo antecedens: Te-netur si periculum sit , ac grave incom-modum statim sequeretur , concedo : Sinon esset, nego. Similiter distinguo con-sequens: Si ex peccato hominis sequaturscandalum, & sicut Deus, sic& Religioex contemptu aliorum detrimentum pa-tiatur, concedo: sin minus , nego . Peraccidens hujusmodi reparatio evadit inquibusdam circumstantiis necestaria , sednon fluit ex praecepto quo quis astringa-tur statim ut peccavit , actum .contri-tionis efformare.
jP ersifles : Ubi primum homo gravitervulneratus est, tenetur citramorarnquae-rere remedium : Pari igitur & consimiliratione, eo ipso tempore quo anima le-thali peccato sauciata est, dehet contri-tionis remedium adhibere, maxime cumplus sit quam corpus.
Respondeo distinguendo Antecedens :Quando vita ex dilatione remedii venit■n periculum tenetur rabsque mora adbi-bere remedium, concedo : -secus , nego,Simili modo distinguendum est .conse-quens; eadem enim est ratio quantum adhoc de salute mentis , ac de salute cor-poris; solutio est divi Thomas , qui Quaest.6. art. 5. sic respondet.. “ Ad secundum„ dicendum, quod non est de neceflita-„ te salutis corporalis, ut statim medicus,, quaeratur, nisi quando neceslitas cura-„ tionis incumbit , & similiter est de mor-abo spirituali, .,,
Replicabis'. Privatus gratia habituali nonpotest diu omnia peccata vitare.; hinc te-netur gratiam absque mora-requirere , nein alia prolabatur peccata; siquidem, te-ste divo Gregorio Homilia ii. in Eze-chielem: " Peccatum quod per p^niten-,, tiam non deletur » suo pondere trahit,, ad .aliud,,, Sed non alio medio quamcontritione gratia sanctificans advocatur.Ergo &c.
.Respondeo distinguendo majorem: Priva-tus gratia sanctificante tenetur illam percontritionem advocare tempore indeter-D d 3 mina«