Dißertatio Septima

220

Cedens , 2 c tollat prorsus voluntarium:porro, intentis requiritur ad suscipiendaSacramenta , ad ea potissimum quae ma-gna inducunt onera, quale est Matrimo-nium; ita Concilium Florentinum in de-creto pro Armenis , Sic propugnat san-ctus Thomas hic, q. 51. art. i.ubiin ar-gumento Sed contra , fic loquitur " In„ Digestis dicitur, Quid tam contrarium„ est consensui quam error ? Sed consensus„ requiritur ad Matrimonium : Ergo er-,, ror Matrimonium impedit ,, Rursusibidem : “ Consensus aliquid voluntarium

nominat Sed error impedit volunta-„ rium, quia voluntarium secundum Phi-, e losophum, & Gregorium Nyssenum ,„ & Damascenum , est cujus principium„ est in aliquo sciente singularia, in qui-,, bus est actus: quod erranti non compe.a , tit : Ergo error ^Matrimonium impe-„ dit. „

Certum est etiam errorem concomitantemcirca personam , irritare Matrimonium ;ratio est', quia non adest positivus, actua-lisque consensus , hinc nullum de praesen-ti efficit consensum , quod tamen exigitConcilium tum Florentinum , tum Tri-dentiiuim .

Non eodem modo ratiocinandum est deerrore circa qualitatem, tametsi relatio-nem haberet ad personam : hoc quippe sehabet per accidens . Sic docet Sanctus Tho-mas ibidem art. 2. ad 5. ubi sic loqui-tur : " Error nobilitatis in quantum hu-,, jusmodi non evacuat Matrimonium ea-„ dem ratione, qua nec error qualitatis :„ Sed si error nobilitatis , vel dignitatis„ redundat in errorem personae , tuncinr,, pedit Matrimonium; unde si consensus,, mulieris feratur in istam personam dire-,, cte, error nobilitatis ipsius non impedit,, Matrimonium : Si autem directe intendit,, consentire in filium Regis, quicumque,, sit ille , tunc si alius praesentatur ei ,„ quam silius Regis, est error personas,„ & impedimentum Matrimonii . „

§uares I. Utrum, Claudia nubens cumJacobo quem nobilissimum putat , qui ta-men non est , validum contraxerit Matri-monium ?

Respondeo Matrimonium valere, quippequod non sit circa substantiam seu perso-nam, sed tantummodo circa accidentia.Ita Gratianus jf. §«od autem 19. q.his verbis: " Error fortunae & qualitatis

non excludit consensum , ve!uti fi . ,,.iquae nubit, putans illum esse divitem, nonpotest renuntiare priori conditioni, quam-vis erraverit, ut colligitur ex sancto Tho»m a»

§uares 2. Nurn error solum concomi-tans dirimat Matrimonium ?

Respondeo , errorem concomitantem di-rimere etiam matrimonium si sit circapersonam , propter rationes supra lauda,tas . Subscribit Innocentius III. in caputTu<£ fraternitati, 2. de Sponsal. & Matri-monio ,

§. II.

T>e Errore conditionis ,

Conditio ad vitae institutum spectat *seu ad personam sub servitute redactam ,quaeque est talis, vel jure Belli, quando-quidem victi transeunt in potestatem victo-ris : vel jure emptionis , ut si parentes ,pretio soluto, suos liberos venderent . 3.Ex natalibus, quales sunt filii , quos vipcaptivus suscipit ex uxore utique captiva .His praelibatis,

Dico errorem conditionis servilis diri-mere matrimonium jure Civili & canoni-co, non tamen jure naturali .

Primum patet ex Authent. de nuptiis §,Si vero decretum ; " Si ab inscio putaverit,, aliquis liberae jungi personae , illa vero„ famula postea declaretur exislens, non,, dicimus solvi matrimonium , sed ab,, initio neque matrimonium fieri propter„ , inaequalitatem personarum . „ Sic decla-rat Alex, III. cap. 2. De conjugio servorum,& hanc reddit rationem hic S. Thom. q.zr. art. _ 1. his verbis : " Dicendum ,„ quod in matrimonii contractu obliga-„ tur unus conjugum alteri ad debitum„ reden dumy 2 c ideo si illi qui se obli-,, gat est impotens ad solvendum , igno-,, rantia hujus/impotentias in eo cui fit„ obligatio , tollit contractum ; sicut au-,, tem per impotentiam coeundi effici-„ tur aliquis impotens ad solvendum de-„ bitum, ut omnino non postit solvere y„ ita per servitutem ut libere debi-„ tum reddere non postit : Sc ideo sic-„ ut impotentia coeundi ignorata impedit,, matrimonium, non autem si sciatur; ita,, conditio servitutis ignorata Matrimo’„ nium impedit. „

St-