Dijsertatio Septima
rz6
w quit , non sit per se voluntarium / tamen„ consideratis circumstantiis, hic & nunc„ voluntarium est,- & quia actus in par-,, ticularibus sunt , ideo simpliciter vo-„ luntarium est , sed secundum quid in-,, voluntarium . Unde hasc violentia vel,, coactio potest este in consensu, qui est,, actus voluntatis ,, Ut in casu propo-sito contingit.
Respondeo II. Metum inducere impedi-mentum dirimens , si e stet injuste incus-sus, ut si quis sub p£na mortis tenereturmatrimonio conjungi cum puella , quas sup-ponitur ab eo deflorata, cum tamen, quid-quid falsi testes in contrarium dicant, abeo non fuerit stuprata . Hoc ipsum pro-pugnat Gonetus tom. 4. Mor. p. 2. tract.9. cap. 5. hoc auctor collationum Lucio-ni tom. 9. collat. 4. q. 2.
Queres III. Quid respondendum sit adcasum subsequentem . Pater in fragrantidelicto comperit Joannem qui suam de-florabat filiam ; tunc ei mortem commi-natus est , nisi desponsaret stupratam , Scabsque mora consensit Matrimonio / va-lidumne Matrimonium , tametsi metugravi contractum ?
^spondeo validum este ea ratione , quastuprator tenetur contulere famas virginis,quam defloravit . Ita Ulpianus in leg.continent 3. H. sed vim st. quod metUS cau-sa gestum erit Lib. 4. tit. 2. SuccinitGreg. IX. in cap. Pervenit c. de adulte-riis & stupro Lib. ;. tit. 16. his verbis:" Pervenit ad nos quod Felix quamdam,, virginem stupro decepit, quod si verum„ est , quamvis esset de lege pena ple-,, ctendus, nos aliquatenus legis duritiam,, mollientes, hoc modo disponimus , ut„ aut quam stupravit uxorem habeat, aut„ si renuendum putaverit , corporaliter,, castigatus, excommunicatusque in Mo-,, nasterio, in quo agat poenitentiam , re-,, trudatur , de quo nulla sit egrediendi,, sine praeceptione licentia : „ ObservesMatrimonium eatenus validum dici , qua-tenus judex paratus erat sententiam mor-tis pronunciare , vel de facto pronuntia-verit : e contra vero si solum adfuerintminae a patre intentatae ; tunc enim va-lidum non foret matrimonium, cujus reso-lutionis argumentum est , quod solus ju-dex potest compellere reum ad Matrimo-nium celebrandum : Nisi terror hujus essetnaturae, ut vix affulgeret spes vitae con-
servandas stupratori . Sic colligitur ex S.Antonino 3. p. Theolog, tit. 1. cap. 7.
§ufres IV. An validum sit Matrimo-nium quod quidem gravi metu concussacelebravit RacheI cum Ludovico, maxi-me cum promistioni & consensui dato ju-ramentum adhibuerit ?
Pefpondeo negative; licet enim contra-ctus civilis juramento partium munitussolvi non valeat , non ita tamen contra-ctus Matrimonii : ratio discriminis est ,quod non desinant media , quibus judicesposlint evacuare contractus civiles, tametsijuramento partium munitos; e contra ve-ro contractum matrimonialem , quippequi annexam habeat indistolubilitatem ,eo ipso quo est contractus ratus. Sic habetGloss. in cap. Notificafli 2. 33. q. 5. V.Licentia : „ Coacta voluntas est. . . . Secus„ in matrimoniis ubi exigitur voluntas„ directa , vel spontanea . ,, Sic etiamcolligitur ex Innocentio III. in ca. §uemad-modum 2 5. de jurejurando leg. 2. tit. 24. iaqua quidem decretali ait hominem non te-neri desponsare puellam , tamesi juramen-to hoc promiserit, si ante Matrimonii ce-lebrationem evadat maxime difformis :" Si, inquit , post hujusmodi juramentum„ mulier fieret non solum leprosa , sedet-„ iam paralytica , vel oculos, vel nasum,, amitteret, vel quicquam ei turpius eve-„ niret. . . numquid non ductam admitte-„ re teneretur. „ A fortiori mulier po-test dimittere rvirum , quem non nisi metugravi concussa duxit in Mstrimonium , ta-metsi , durante metu. , juramentum deMatrimonio contrahendo prtestiterit .
Pjspondeo II. Aliter esse sentiendum defilio qui metu a patre & matre concusso,consentit nubere cum Joanna, quia istetimor magis reverentialis, quam servilis& violentus dicendus est. Sic habetur leg.Si patre 22. ff de ritu nuptiarum L. 23. tit.2. his verbis: “ Si, patre cogente, ducat„ uxorem quam non duceret si fui arbitrii,, esset, contraxit tamen Matrimonium ,„ quod inter invitos non contrahitur : Ma-,, luisse enim hoc videtur . ,, Non idemdicendum de filia , quas vi compelleretur adnubendum ; & colligitur ex Urbano III.in cap. Ex litteris 11, de defpons. impub,ubi aic de puella quam parentes non sinegravioribus minis ad nubendum inducunt:“ Dolens & invita , minis parentum,, impulsa. „ Tunc enim non foret Ma-trimo-