De Dispofitiombus , l{itibus> z z 7
1. de locis sanctis c. %. de altaribus Ec-
SanSia sub aternis altaribus offa quiescunt ..
Quinto : Antiquitus non nisi unicum inEcclesia erat altare , ut habetur in notisad S. Paulini Epistolam jz, Hoc ipsumde Graecis probae v. c. Ifaacius Habertusin suo Pontificali Graecorum pag. 661. Sitamen credamus itinerario Bernardi Mo-nachi num. 16. unicum de facto erae inEcclesia Bethleemitana, in vetustislimo ta-men S. Sepulcri templo Jerofolymitanotria ; tum in Ecclesia B. Mariae de val-le Josaphat qua tuor visa sunt . Sic Ada-mnanus Abbas Hiensis Lib. i. de locissanctis cap. i. & iz. refert . In Occi-dente multiplex fuit femper in Ecclesiisaltare . Ita scribit S. Gregorius Epist.
L. 5. in qua quidem Palladium Santo-nenfem Episcopum his verbis alloquitur .•** Veniens lator praesentium insinuavit„ nobis fraternitatem vestram Ecclesiam„ construxisife, atque illic tredecim alta-„ ria collocasse „ Qui quidem usus adnostra usque tempora perseverat .
Sexto : Altaria quondam in medio Ec-clesias collocata sunt, ut Sacerdos offerensomni ex parte conspiceretur. Tale est al-late magnum in Basilica S. Petri, & adinstar inulta eriguntur , quocirca altaredicitur Romanum seu modo Romano ere-ctum . Eusebius L. 10. Hist. c. 4. Tem-plum Tyri a S. Paulino extructum descri-bens , ait : " Sanctum-sanctorum altare,, videlicet in medio constituit , utque,, harc sacraria multitudini inaccessa es-„ sent ea rursus ligneis cancellis muni-« vit. „ .
In monte Oliveti in loco ex quo Chri-stus caelos ascendit, ait Bernardus Mona-chus in suo itinerario cap. 14. “ habetur,, Ecclesia rotunda sine tecto , in cujus,, medio, hoc est in loco Ascensionis Do-„ mini, habetur altare sub dio patens, in„ quo celebrantur folemnia Missarum .,,Mos tamen invaluit in multis Ecclesiisaltaria contra parietem componere .
Septimo : Christiani prioribus Ecclesiaesaeculis altaria versus Orientem construe-re solebant , qui tamen usus ubique nonpraevaluit. Quandoquidem Rornas in Ec-clesia S. Petri altaria non tantum ad O-rientem , verum etiam ad alias mundipartes distributa conspiciuntur , ut scribitValasridus cap. 4. immo Adamnanus L.
Boucat Theo!, Tom, VIII,
clesiae S. Sepulcri loquens, ait.- " Unum
ad meridiem respiciens , alterum ad,, Aquilonem , tertium ad Occidentem„ versus, ,, erat.
obiavo : Pro more positum est maximein Ecclesiis collegiatis Missam solemnemin altari maximo celebrari j privatas ve-ro in privatis minusculis altaribus ..
Nono : Vasa ad sacrificium inservientiaquandoque aurea , & ut prim um argen-tea, raro vero stagnea sunt..
§. IV.
i
De Cerei ..
Bellarminus L. r. de Missae. 14.pau-,, cis explicat quae luminaria spectant his,, verbis : ‘ De cereis autem quibus in„ Missa utimur , ac praesertim dum le-„ gimus Evangelium, non desunt antiqua,, testimonia . Athanasius in epistola ad„ omnes Orthodoxos non procul ab ini-,, tio, scribit inter alia sacrilegia Aria-,, norum , unum suisse, quod cereos £c-„ defias idolis adderent. Hieronymus in„ Lib. contra Vigilantium scribit in Ec-„ clesia Catholica, sole rutilante , accen-„ di cereos,dum legitur Evangelium ,ad,, signum laetitias demonstrandum. Chry-„ foslomus in Liturgia scribit, Sacerdo-„ tem procedere ad altare, Ministro pr?-,, cedente cum lumine. Ordo etiam Ro-,, manus meminit cereorum , qui&adE-,, vangeliuin , & ad oblationem corporis„ Domini accenduntur . Concilium IV,„ Carthaginense can. 6. docet , Acoly-,, tho in sua ordinatione tradi ab Archü„ diacono cereum , ut sciat ad suum Mi-„ nisterium pertinere lumina accendere,, in Ecclesia . Quo autem tempore lumi-„ na ab Acolythis accendenda sunt , ex-,, plicat Isidorus L. 7. Etymolog, cap. 12.,, ubi scribit , cum Evangelium legitur ,,, & cum Christi corpus oftertur, debere,, Acolythos accendere cereum in Eccle-„ sia. Denique Micrologus c. 11.,asserit,, Missam numquam sine lumine delebra-,, ri, etiam si in meridie celebrenir .,,Subscribit Hieronymus L. contra Vigilan-tium his verbis: “ Absque Martyrum re-,, liquiis per totas Orientis Ecclesias, quan-„ do legendum est Evangelium , accen-„ dunt luminaria, jam sole rutilante, nonY uti-