8. MATTHßl

LtbJKc.V.

n6

MKvpo^evov vvro is ®eS «j ygisov Gal. III. 17. tantisper sancitum erat sän*

euine ac morte typica animalium Exod.XXIV, Hebr.IX.18,

II. S. MATTHÄUS, qui & Levi e) Mare, II. 14. & Luc. V, 17.dicitur, omnium consensu primus Evangelium litteris consignavit,Graeceut mihi persuadeo, non Chaldaice, velHebraice, ut post Papiam f) quiEvangelium Nazareorum g) cum hoc confudisle videtur, multi ve-teres de Graeco interprete S. Jacobo vel Paulo vel denique Luca 5 c Jo-arme mirum in modum diversa inter se tradentes, affirmarunt. De tem-pore, quando scripserit, cui potius fidem habeamus quam S.Irenaeo tem-poribus illis proximo, qui III, 1. (apud Eufeb. V.ß. Hist.,) tradit eum edi-disse Evangelium §* ne-tgx Vs\ väf-ir, ivayseXiTo^e vuv ^ Ssßs-ItxvTcev Ttiv ZKxtycrsstv. Confer, si placet, egregii Doctoris MartiniChemnitii examen Concilii Tridentini pag. 16. leq. & eruditissimiSamuelis Basnagii Annales ad A, C. LXIV. sect, ir. Longe priusscripsisse alii referunt, at paullo juniores testes, ut auctor vitae Arabice

edi-

e) Levin ä Matthteo distinguit Heracleon apud Clementem IV. Strom. p. 302. & Orige-

nes I. contra Celsum p. 48. quorum testimoniis vulgarem sententiam impugnat virsummus Hugo Orotius. Huic vide qua: p raster Calovium Tot fA.■ctX.a.PiTtfV respondetCotelerius in notis ad Constitut. Apostol, VIII, 22. & prreclarns Dodwellus disti 1. inIreneeum H 34.

f) Apud Eufeb. III. 39- Hist. Eccief Adsentitur Papie« etiam Jo, Millius in prolegomenis ad

N. T. p. 8- & conjicit Matthaeum feri pfiffe Evangelium iuum in gratiam Hebraeorum fi-delium qui antea parum accurata cirsyrtroi sive Evangelio secundum Hebraeos usi fuitfent. Non diu post, Jacobum minorem curasse, ut Cracca etiam versio legeretur.

g) Vide, si juvat, quoe scripsi in Codice Apocrypho N. T. p. 336. 368. 668- & Erafmi A-

pologiam adversus Stunicam. Nota etiam Syriacam veterem Matthaei versionemde Graeco videri translatam non de Hebraico, & Marco ac Clementi Graecum Mat-thaeum lectum , cujus etiam verbis quandoque utuntur. Hebraicae vero quae ex-stant Matthaei editiones recens a Jud&’is vel Christianis elaboratae sunt, & absurdissi-me pro Matthaeo avthentico haberentur, sive M-.nflerUna illa Basii. 1337. sol. Hen-rico VIII. Angliac Regi inscripta & versione atque commentario adversus Judaeos in-structa ; sive Tiliana > quam ex Italia attulit Jo. TiLius & Joh. Mercerus latir.e trans-tulit Paris >333.12. Munsleriana recusa est Bastle« 1337.8. addita Epistola ad HebraeosHebraice versa cum latina translatione & Basii. 1382. 8. etiam Parisiis >351. 8- cumpraefatione Jo. Quinquarborei Aurilacensis Aruerni. Tisian« stylum tersiorem esseobservant viri docti, & Matth. XVI. 17, Romano adulari Pontifici. Vide Lud. de DieuadMatth. p. 329. seq. WagenseiliiSotam p. 397.1122. Rieh. Simonis Hist. Criticam lib,2.p.2Zi.seq. & lib. 3. p.789. Millii prolegomena ad N.T, p.116.127. Utramque iJudaeis e latina versione veteri exprestäm elfe conjicit Huetius de claris interpretibus p.j8i. Exstat & Mattliaei Evangelium Hebraice in Novo testamento polyglotto ElisaHutteri. Asiam MStam versionem Hebraicam se in manibus habere testatus est riceruditissimus Rieh. Simon.