eap.f. DE BARBARICIS ARISTOTELIS VERSIONIBUS. i fs

cum artis Medicae principes tunc in Europa fere ignorarentur , vixqueextaret Hippocratis, Galeni, aut aliorum Latina versio, in evolvendis A-rabum libris multum se exercuerunt: qui tunc erant in Judaeorum ma-nibus, nam in Africa & in iEgypto Arabicam linguam vernaculam habe-bant , eaqve erat Hispanis quoque Judicis notissima, cum Arabes majo-rem adhuc Hispanis partem tenerent. Igitur Arabicorum librorum ope,Judaei quoque philosophari coeperunt, circa undecimum saeculum , utPhilosophis Medicina accederet, quod vix antea fecisse reperiuntur.

is. Qvippe in Oriente, prsfertim vero in famosis scholis Sors &Pumbedits, ex qvibus praecipui Doctores, obsignato utroqve Talmudeposteriores prodierunt, in unico Sacrs Scripturs, fuarumqve Traditio-num studio occupabantur Judsi omnes, usqve ad postrema tempora eo-rum qvos Gheonim appellabant. Unde qvantum ex autore ZemakhDavid, R. Abraham filio Dior, Sc aliis qvi de sus gentis viris illustribus me-moris aliqvid prodiderunt manifestum est, opera eruditorum omnia incolligendis explicandisve traditionibus juridicis, occupabatur; adeo utcum utrumqve Talmud lingva corrupta qvam Dialectum Babylonicamaut Hierosolymitanam vocant scriptum foret, eadem in commentato-rum scriptis barbaries occurrebat, qvi purius Hebraice scriberet vix qvis-qvam reperiebatur. Nam ipsa sacri bibliorum textus Hebraici peritiararistima erat: Lingvs scilicet aliquem usum ex asiidua illius in Synago-gis lectione habebant, sed cum neqveGrammatica ulla extaret, neqveLexicon, pauci aut nulli Commentarii qvi literam explicarent, sed antiqvitantummodo, allegorici prsfertim, aut ex sola magistrorum traditioneconstantes qvales illi, qvos Rabbot vocant, aut qvorum excerpta undi-qve collecta in unum librum compegit autor Jalkuth, tunc ex igno-rantia puri Sermonis Hebraici, pauci admodum Judsi eo scribebant,sed Arabico.

i. 6. Coepit in Africa per Rabbi Judam Chiug, R . Jonam, aut Gian-nai, & nonnullos alios excoli Grammatica : & commentarii literales ali-qvot in lucem prodierunt, qvi a Judsis, Hispanis & Gallis avide excepti,eos ad majus lingvs scis studium acuerunt. Itaqve cum eodem fermetempore hsc studia Grammaticalia, tum literalisiacrarumScripturaruminterpretationis nata 6c propagata suissent, major omnino qvam anteafuit librorum in omni disciplina a Judsis compofitorumcopia. Africaniqvidem & iEgyptii ut Orientales nonnulli Arabice scribebant, atqve ita